Kahvaltı öncesi sayma: Gerçek kaşıklarla çizimler nasıl karşılaştırılır?

İki gösterimde ortak olan nedir?

Masada üç kaşık ve kâğıtta üç ayrı kaşık çizimi varsa her iki grupta da sayılan öğe sayısı üçtür. Kaşıkların boyu, çizimlerin rengi ya da kâğıdın büyüklüğü bu sayıyı tek başına değiştirmez. Çocuk her kaşığa veya her çizime bir kez karşılık gelen sayı sözcüğünü söylediğinde, son sözcük o grubun toplamını ifade eder: bir, iki, üç; toplam üç.

Bununla birlikte resim, nesnenin bütün özelliklerini taşımaz. Çizilmiş kaşığı elle tutup bardağın içine koyamazsınız; resimdeki büyük bir kaşık da mutlaka gerçek kaşıktan ağır değildir. Çocuk birinde gerçek eşyayı, diğerinde onu temsil eden bir işareti inceler. Bu farkı gizlemek yerine, iki malzemenin neler yapabildiğini konuşmak etkinliğin önemli bir parçasıdır.

Başlangıç için nesnelerin ve çizimlerin bire bir eşleşmesini açık tutun: üç kaşık, üç ayrı çizim. Daha sonra çocuk isterse kaşıklarla çizimleri yan yana yerleştirebilir. Her kaşığın yanında bir çizim kalması ve artan olmaması iki grubun eşit sayıda olduğunu gösteren bir yol sunar. Saymak ve eşleştirmek aynı karşılaştırmaya farklı yollardan yaklaşır.

Masayı kahvaltıdan önce hazırlayın

Üç temiz, çocuğun kullanmasına uygun kaşık; bir kâğıt ve kalem yeterlidir. Sıcak çay, kaynar su ve kesici araçlar etkinlik alanından ayrı tutulmalıdır. Kaşıkları çocuğun erişebildiği bir tepsiye koyun. Çizimleri önceden hazırlayabilir ya da çocuğa kaşıkları kendisinin çizmek isteyip istemediğini sorabilirsiniz. Üç çizimin sınırları birbirinden açıkça ayrı olsun.

Aile sabahları birbirine benzemez. Bazı evlerde kahvaltı sofrada hazırlanırken bazı günler herkes farklı saatte yer. Etkinlik için belirli bir menü veya özel bir araç gerekmez. Sofrada kullanılan kaşıkların uygun olmadığı bir gün, üç büyük ve güvenli blok ya da üç peçete halkası aynı sayma yapısını gösterebilir. Malzemeyi değiştirirseniz çizimleri de seçilen nesneye göre hazırlayın.

Başlamadan önce bir bitiş belirleyin: üç kaşığı saymak ve isterse çizimleri karşılaştırmak yeterli olabilir. Çocuk açsa veya aile çıkmaya hazırlanıyorsa etkinliği sonraya bırakmak uygundur. Yemeği geciktirmek ya da çizimleri tamamlamak için çocuğu masada tutmak, kısa bir ortak oyun fikrinin amacını aşar.

Sayma bittikten sonra kaşıkları sofrada kullanacaksanız çocuğun ellerinin ve hazırlık alanının temiz olduğundan emin olun; eşyaları sofraya birlikte taşıyabilirsiniz.

Önce gerçek kaşıkları sayın

Kaşıkları çocuğun görebileceği ve isterse dokunabileceği biçimde sıralayın. Her birini sayarken başka bir alana taşımayı önerin: «Bir» dediğinde ilk kaşık tepsinin içine, «iki» dediğinde ikincisi yanına, «üç» dediğinde üçüncüsü yanına geçer. Böylece sayılanlarla henüz sayılmayanlar birbirinden ayrılır.

Çocuk kaşıkları kendisi taşımak istemiyorsa hangisinin sıradaki kaşık olduğunu gösterebilir; yetişkin de onun isteğiyle hareket ettirebilir. Dokunma, bakış, işaret, konuşma veya alışılmış iletişim aracıyla seçim yapmak mümkündür. Yetişkinin görevi malzemeyi hareket ettirmek olabilir, fakat hangi kaşığın seçileceğine çocuk karar verebilir.

Saymayı bitirdikten sonra «Tepside toplam üç kaşık var» deyin ve bekleyin. Çocuk yeniden saymak isterse buna alan tanıyın. Bir kaşığı atlamışsa hemen doğru sayıyı söylemek yerine «Hangileri henüz tepsiye gitmedi?» diye sorabilirsiniz. Sorunun anlaşılmadığı bir durumda kaşıkları yeniden ayırmak ve birlikte bir tur yapmak da bir seçenektir.

Aynı üç kaşığı kâğıtta gösterin

Bir sayfaya birbirinden ayrı üç basit kaşık şekli çizin. Kusursuz resim gerekli değildir; sap ve baş kısmının anlaşılması yeterli olabilir. Çocuk başka bir biçim seçiyorsa çizimlerinin neyi temsil ettiğini ona sorun. Üç çizgi çocuğun gözünde üç kaşığı temsil ediyorsa, bunu ortak anlaşmayla kullanabilirsiniz; ancak okuyanın da anlaması için yanına küçük bir açıklama ekleyin.

Çocuk her çizime parmağıyla, kalemle veya bakışıyla işaret ederken «bir, iki, üç» diye sayabilir. Hangi çizimin sayıldığını izlemek zor gelirse her birinin yanına küçük bir nokta koyun. Sayma bittikten sonra noktaların sayımı değil, kaşık çizimlerinin sayımı yapıldığını açıklığa kavuşturun. Böylece ek işaretler yeni nesnelerle karıştırılmaz.

Kâğıt üzerindeki işaretler silinebilir veya yeniden çizilebilir. Çocuk bir kaşığı büyük, diğerini küçük çizdiğinde yine üç ayrı kaşık gösterdiğini fark edebilir. Ancak iki çizim üst üste gelirse nerede birinin bitip diğerinin başladığı belirsizleşebilir. Bu durumda resmi çocukla birlikte ayırmak veya çizimlerin çevresine sınır koymak saymayı kolaylaştırır.

Eşleştirme ile iki grubu karşılaştırın

Üç gerçek kaşığı çizimlerin üzerine ya da hemen yanına birer birer yerleştirin. İlk kaşık birinci çizimle, ikinci kaşık ikinci çizimle, üçüncü kaşık üçüncü çizimle eşleşsin. Sonra «Dışarıda kalan kaşık veya boş çizim var mı?» diye bakın. Her iki grupta da artan yoksa bu düzen iki grubun aynı sayıda öğe içerdiğini gösterir.

Bir kaşık iki çizimin ortasına konursa hangi çizimle eşleştiği anlaşılmayabilir. Kaşığı hafifçe kaydırın veya her resmin altına bir yer işareti koyun. Gerçek kaşık çizimin tamamını kapatıyorsa çocuğun eşleşmeyi görmesi zorlaşır; nesneyi çizimin yanına yerleştirmek daha açık olabilir. Eşleştirme yalnızca materyal düzeni okunabildiğinde anlamlıdır.

Çocuk isterse bir çizim daha ekleyin ve yeniden bakın. Üç kaşık dört çizimle eşleştirildiğinde bir çizim açıkta kalır. Bu, çizim grubunda bir öğe fazla olduğunu gösterir. Fazladan çizimi eklemek zorunlu değildir; orijinal üçe üç karşılaştırması tek başına tamamlanmış bir etkinliktir.

Gerçek kaşıkların sağladığı bilgiler

Nesneler taşınabilir, döndürülebilir, bir tabağın yanına konabilir veya ikişerli gruplara ayrılabilir. Çocuk aynı üç kaşığı önce sıraya, sonra üç ayrı yere koyduğunda toplamın değişmediğini birlikte kontrol edebilir. Burada değişen düzen, kaşık eklemek ya da çıkarmakla aynı şey değildir. Bir kaşık masadan kaldırılırsa artık görünen grupta iki kaşık kalır.

Nesneler ayrıca ağırlık, sıcaklık ve yüzey gibi resimde doğrudan hissedilmeyen özelliklere sahiptir. Kahvaltı öncesinde kaşıkların temiz ve oda sıcaklığında olması önemlidir. Çocuğun metalin dokusundan hoşlanmaması etkinliğe katılmak istemediği anlamına gelmez. Uygun bir tahta kaşık veya başka güvenli nesne seçmek deneyimi daha erişilebilir kılabilir.

Gerçek eşyalar masadan kayabilir, üst üste binebilir veya bir yetişkin tarafından sofraya götürülebilir. Bu durum sayma grubunu değiştirir. Etkinliği sürdürmek istiyorsanız kalan nesneleri yeniden belirleyin; önceki toplamı sanki bütün kaşıklar hâlâ aynı yerdeymiş gibi kullanmayın. Değişen koşulu birlikte fark etmek de anlamlı bir gözlemdir.

Çizimlerin sağladığı bilgiler

Bir çizim, gerçek kaşıklar sofraya götürüldükten sonra da kâğıtta kalabilir. Çocuk öğleden sonra sayfaya dönüp sabah nasıl bir düzen çizdiğini anlatabilir. Tarih eklemek, resmi hangi gün yaptığını hatırlamaya yardımcı olur. Yine de resim yalnızca çizilenleri gösterir; sofranın tamamını veya sabah yaşanan her şeyi kaydetmiş sayılmaz.

Kâğıtta iki düzeni yan yana göstermek de kolaydır: solda üç kaşık resmi, sağda aynı üç kaşığın başka bir sıralanışı. Her grubu ayrı bir çerçeveye koyarsanız altı farklı çizimin tek grup olarak sayılmasını önlersiniz. Soru açık olmalıdır: «Soldaki grupta kaç çizim var?» ve ardından «Sağdaki grupta kaç çizim var?»

Resimlerin bir sınırı vardır: Sayfanın üzerine gerçek bir bardak dökülmesi veya kaşığın ağırlığı hissedilemez. Bazı çocuklar iki boyutlu gösterimi, bazıları doğrudan nesneyi daha kolay yorumlayabilir; bu durum kullanılan resme ve göreve de bağlıdır. İki biçimi bir üstünlük sıralaması olarak sunmak yerine çocuğun hangisiyle ne yapabildiğine bakın.

Çocuk çizimleri saklamak istemiyorsa kâğıdı kullanımdan sonra kaldırabilir. Saklanan bir sayfaya geri dönüldüğünde, yetişkin önce çocuğun onu nasıl okumak istediğini sorabilir: Üç ayrı resmi mi göstermek, her resmi bir nesneyle eşleştirmek mi, yoksa yalnızca resmi anlatmak mı istiyor? Aynı kâğıt farklı konuşmalara kapı açar. Başka birine göstermek veya fotoğrafını paylaşmak için aile içindeki izinlere ve çocuğun tercihine dikkat edin.

Bir kahvaltı hazırlığı örneği

Diyelim ki sofrada üç kişinin her biri için bir kaşık hazırlanacak. Çocuk üç servis yeri için birer kaşık koymayı seçiyor. Yetişkin sıcak içecekleri ayrı bir yerde hazırlarken çocuk tabakların yanına soğuk, temiz kaşıkları yerleştiriyor. Her yere bir kaşık geldiğinde üç servis yeri ile üç kaşık arasında bire bir eşleşme görülüyor.

Sonra çocuk kâğıda üç küçük tabak ve her tabağın yanına bir kaşık çizebilir. Gerçek sofradaki düzenle çizimi karşılaştırırken «Bu çizim hangi yeri gösteriyor?» diye sorabilirsiniz. Çizimde kaşıkların yönü farklı olsa bile her tabakta bir kaşık bulunabilir. Ama bir tabakta iki, diğerinde hiç kaşık yoksa toplam yine üç olsa da dağılım farklıdır.

Bu örnek belirli bir kahvaltı düzenini zorunlu kılmaz. O gün iki kişi sofradaysa iki kaşık kullanmak daha doğaldır; başka bir gün çocuk gerçek kaşıkları saymak yerine üç peçeteyi katlayabilir. Önemli olan sayıyı aile koşullarına uydurmak ve çocuğa tamamlanabilir bir görev sunmaktır.

Sayı ile konumu birbirinden ayırın

Üç kaşığı sıkışık bir sıra hâlinde koyun, sonra aralarını açın. Alan daha fazla görünse de yeni bir kaşık eklenmediği ve hiçbiri alınmadığı için sayı hâlâ üçtür. Çocuk isterse her düzeni yeniden sayabilir veya nesnelerin aynı kaldığını takip edebilir. Bu, görünüşteki değişim ile miktardaki değişimi somut biçimde ayırmaya yardımcı olur.

Aynı denemeyi çizimlerle yapmak için üç kaşığı iki farklı aralıkla iki ayrı kutuya çizin. Kutuların her birinde üç öğe olduğunu sayarak kontrol edin. Daha büyük çizimler daha çok yer kaplar, ama büyüklük tek başına çizim sayısını artırmaz. Bir kutudaki üç büyük resim ile diğerindeki üç küçük resim aynı sayıda gösterge içerebilir.

Çocuk her iki kutudaki çizimleri birlikte sayıp altı diyorsa bu yanlış bir işlem değildir; farklı bir grubu saymıştır. Soruyu netleştirin: «Bu kutunun içinde kaç tane var?» Ardından isterse iki kutuyu birden de sayabilir. Hangi nesnelerin veya resimlerin sayılacağı belirlenmeden verilen sayı tartışmalı kalır.

Sabah süresini gerçekçi planlayın

Beş dakika bir üst sınır veya başarı koşulu değildir. Bazı sabahlar bir tek sayma turu yeterli olur, bazılarında resimlere bakmak için de zaman bulunur. Yetişkin «Şimdi üç kaşığı koyabiliriz; çizimi akşam istersen yaparız» diyebilir. Verilen söz ancak aile için gerçekten mümkünse verilmelidir.

Bir başlangıç işareti seçmek geçişi kolaylaştırabilir: çocuğun tepsiyi masaya getirmesi veya kâğıdı açması gibi. Bitiş işareti de basit olabilir; kaşıklar sayıldıktan sonra tepsi sofraya gider. Çocuk o gün katılmak istemiyorsa kahvaltı hazırlanabilir. Öğrenme fırsatı, temel ihtiyaçların karşılanması için ön koşula dönüştürülmemelidir.

Aynı etkinliği birkaç gün üst üste yapmak gerekiyormuş gibi düşünmeyin. Tekrar çocuk için keyifliyse aynı kaşıklar yeniden kullanılabilir; merak başka yöne kaydıysa yeni ilgiyi takip edebilirsiniz. Bir günün eksik kalması telafi edilmesi gereken bir puan kaybı değildir.

Çocuğun kararını görünür kılın

İki seçenek sunarken ikisinin de gerçekten mümkün olduğundan emin olun: «Kaşıkları mı sayalım, resimlere mi bakalım?» Çocuk birini seçebilir veya ikisini de istemeyebilir. Konuşma, işaret, bakış ya da iletişim panosu üzerinden verilen yanıta zaman tanıyın. Yanıtın ne anlama geldiğinden emin değilseniz seçimi çocuğa geri göstererek doğrulayın.

Seçimin ardından materyali çocuğun erişebileceği konuma getirin. Bir yetişkin kaşığı taşıyorsa çocuğa hangi kaşığı istediğini ve hareketin ne zaman başlayacağını sormak, rolünü yalnızca izleyici olmaktan çıkarır. Çocuk çizimi yetişkine tarif edebilir; yetişkin resmi tamamladıktan sonra «Bunu mu anlatmak istedin?» diye sorabilir.

Yetişkinin de zaman ve güvenlik sınırları olabilir. Örneğin sıcak tencerenin yakınında sayma yapılamaz; onun yerine tepsi masanın serin ucuna taşınabilir. Sınır açıkça söylendiğinde çocuk sınırın içinde gerçek bir seçim yapabilir. Seçenek diye sunulan bir şeyin hemen ardından geri alınması ise güvenilir bir seçim deneyimi oluşturmaz.

Görme ve dokunma için uyarlamalar

Kaşıkların altına kaymayan, düz renkli bir örtü koymak nesnelerin yerini ayırt etmeyi kolaylaştırabilir. Kâğıt üzerindeki çizgiler yeterince belirgin değilse kalın uçlu kalem ve yüksek karşıtlık kullanılabilir. Çocuk için en iyi renk ve boyutu ona sorarak veya birlikte deneyerek seçin; tek bir düzenin herkes için uygun olduğunu varsaymayın.

Dokunsal bir seçenek için üç büyük kaşığı birbirinden ayrı alanlara yerleştirin veya güvenli, kabartmalı işaretler kullanın. Resmin dokunsal bir temsilini hazırlarsanız her işaretin bir kaşığı gösterdiğini birlikte belirleyin. Küçük ve kopabilir parçaların uygun olup olmadığına çocuğun yaşı ve gereksinimleri doğrultusunda yetişkin karar vermelidir.

Nesnelerin hareketi güçse geniş bir tepsi, sabit yer işaretleri veya bir yetişkinin çocuk yönlendirmesiyle taşıması kullanılabilir. Çocuğun bir nesneyi eline alması, sayma fikrini gösterebilmesinin tek yolu değildir. Örneğin üç yeri sırayla göstermesi veya sesli bir düğmeyle devam işareti vermesi de etkinliğe katılım sağlayabilir.

Sayarken görülebilecek karışıklıklar

Çocuk aynı kaşığa iki kez dokunursa hangi öğelerin sayıldığını ayırmak güçleşebilir. Sayılan kaşığı başka bir bölüme taşıma önerisini deneyin; çizimde sayılan resmin yanına nokta koyma seçeneği sunun. Bu düzenleme çocuğa cevabı söylemeden sayılanlarla sayılmayanları görmesine yardımcı olur.

Çocuk sayı sözcüklerini hızla söylerken kaşıkları daha yavaş hareket ettirebilir. Birlikte ritmi yavaşlatıp her hareket için bir sözcük kullanmayı deneyin. Zorluk sürerse üç yerine bir veya iki nesneyle başlamak mümkündür. Daha küçük grup ayrı bir tercihtir; çocuğun üçlü gruba hemen dönmesi gerekmez.

Bazen çocuk bütün sayı dizisini söyler ama «Toplam kaç?» sorusunu başka bir istek gibi yorumlar. Son kaşığı yerleştirdikten sonra «Üçüncü kaşığı koyduk; toplam üç kaşık var» diyerek ilişkiyi modelleyebilirsiniz. Tekrar tekrar aynı soruyu sormak yerine nesnelerle oynama fırsatı bırakın.

Resimdeki üç işaret her zaman üç kaşık mıdır?

Kâğıttaki işaretin neyi temsil ettiği önceden anlaşılmalıdır. Üç kaşık çiziminin yanına üç tabak çizilirse sayfada toplam altı ayrı nesne resmi bulunur, ancak kaşık resimlerinin sayısı yine üçtür. Önce çocuğun hangi grubu sayacağını göstermesi, daha sonra her öğeyi bir kez izlemesi karşılaştırmayı netleştirir.

Bir kaşığın sapı ve başı ayrı iki işaret gibi görünebilir. Özellikle çocuk kendi çizdiğinde çizgiler birbirine değmeyebilir. Çocuğa «Bu kısmı hangi kaşığa ait çizdin?» diye sorun ve gerekirse her kaşığın çevresine ayrı bir çerçeve koyun. Yetişkinin resme bakarak tek başına niyet okuması yerine çizerin açıklaması esas alınır.

Bir kartın üzerinde tek bir kaşık resmi ve yanında 3 rakamı bulunabilir. Bu kart üç gerçek kaşığı temsil etmek için kullanılabilir, fakat üzerinde üç ayrı kaşık resmi yoktur. Bu iki gösterimi karıştırmamak için ilk etkinlikte üç ayrı resim kullanın. Rakamlı kartı çocuk ilgilenirse ayrıca tanıtın ve neyi gösterdiğini birlikte konuşun.

Eşitlik ve eşit olmayan gruplar

Üç gerçek kaşığın yanına iki resim koyduğunuzu düşünün. İki kaşığı resimlerle birer birer eşleştirince üçüncü kaşık açıkta kalır. «Kaşıklar daha çok» sonucu bu düzende görülebilir. Çocuğa eşleşmeden önce bir tahminde bulunma seçeneği sunabilirsiniz, ancak tahmin etmesi ya da doğru tahmin etmesi katılımın koşulu değildir.

Ardından üçüncü resmi eklerseniz iki grup eşitlenir. Alternatif olarak açıkta kalan kaşığı kaldırıp ikiye iki eşleştirebilirsiniz. Bu iki değişiklik farklı eylemlerdir: birinde resim eklenir, diğerinde gerçek nesne çıkarılır. Çocuğun hangi malzemeyi değiştirmek istediğini seçmesine izin verin ve her değişiklikten sonra yeniden kontrol edin.

Kaşıklar çok uzun, çizimler çok küçük olduğunda görsel alan karşılaştırmayı zorlaştırabilir. Eşleştirme yerlerini belirginleştirmek için üç ayrı dikdörtgen çizin ve her dikdörtgene bir kaşıkla bir resim yerleştirin. Burada amaç şekillerin boylarını eşitlemek değil, her öğeye karşı gruptan yalnızca bir öğe karşılık geldiğini görmektir.

Resmin yerini değiştirince miktar değişir mi?

Üç kaşık çizimini ayrı kartlara yapın. Kartları önce yan yana, sonra bir üçgen oluşturacak biçimde yerleştirin. Çocuk her kartta bir çizim olduğunu ve kartların hiçbiri eklenip çıkarılmadığını izleyebilir. Yeniden saymak isterse üç çizime sırayla işaret edebilir; istemezse kartları taşımakla yetinebilir.

Gerçek kaşıklarla da aynı düzen değiştirilebilir, fakat güvenli biçimde ve sofradaki diğer eşyaları engellemeden. Bir kartı ters çevirdiğinizde ise çizim görünmez; kartın altında resim olduğu bilgisi, görünür resimlerin sayısından ayrılmalıdır. «Masada üç kart var» ve «İki kaşık resmi görünüyor» aynı anda doğru olabilir.

Bu ayrım küçük bir hafıza oyunu olmak zorunda değildir. Çocuk ters karttan hoşlanmıyorsa bütün kartları açık bırakın. Asıl soruyu seçmek yeterlidir: bütün kartları mı, görünen resimleri mi, gerçek kaşıkları mı sayıyoruz? Her seçenek farklı bir grup tanımlar.

Günlük malzemeyi seçerken

Kahvaltıda kullanılan her eşya çocuk için uygun olmayabilir. Cam bardak, sıcak demlik, keskin bıçak ve çok küçük parçalar sayma materyali olarak kullanılmamalıdır. Yetişkin güvenli, temiz ve tutulabilir üç nesne seçer. Çocuk bir kaşığa dokunmak istemezse aynı sayıda uygun kâğıt kart veya yumuşak blok kullanılabilir.

Üç peçete seçildiğinde her peçete tek bir öğe sayılır; bir peçetenin üzerindeki desenleri saymak başka bir görevdir. Bu örnek sofrada işe yarayabilir: her yere bir peçete koymak bire bir eşleştirmeyi gösterir. Sonrasında üç peçete resmi çizmek mümkündür, ancak resimdeki kat yerleri yeni peçeteler sayılmaz.

Bir gün ailede dört kişi için hazırlık yapılıyorsa sırf örneğe uymak için masayı üç kişilik kurmak gerekmez. Dört gerçek nesneyi sayın ve istenirse dört resim hazırlayın. Materyali günlük duruma uyarlamak, çocuğa saymanın gerçekten yapılan bir hazırlıkla ilişkisini gösterebilir.

Birlikte konuşmak ve sessizce göstermek

Yetişkin «Bir kaşık buraya, bir kaşık buraya» diyerek hareketi sözcüklere bağlayabilir. Çocuk sözcükleri tekrarlamak istemezse bir sonraki kaşığı göstermesi de iletişimdir. Beklemek, yetişkine çocuğun neye dikkat ettiğini görme fırsatı verir. Her adımı soruya dönüştürmek yerine kısa bir açıklama ve ardından sessizlik yeterli olabilir.

Evde birden fazla dil konuşuluyorsa aile sayı sözcüklerini alışık olduğu dillerde kullanabilir. Önce hangi grup sayılıyorsa ona işaret etmek anlamı ortak tutar. Diller arasında geçiş yaparken aynı kaşığı yanlışlıkla iki kez saymamak için taşıma veya işaretleme düzenini koruyun. Çocuğun yanıt dilini seçmesine izin verin.

Çocuk üç kaşık yerine kaşığın parlak yüzeyindeki yansımaya ilgi duyabilir. Bu durumda bir süre birlikte bakmak veya etkinliği bitirmek mümkündür. Yansımaların sayısı, gerçek kaşıkların sayısıyla her zaman aynı kabul edilemez; amaçları ayırmak gerekir. Yetişkin daha sonra isterse asıl sayma davetini yeniden sunabilir.

Bir hatayı birlikte incelemek

Çocuk üçüncü kaşığı saymadan «üç» dediğinde veya dört sözcük kullanınca hemen bir etiket koymayın. Önce sayılan grubu birlikte belirleyin. Kaşıkların birini başka alana taşıyarak «Bu sayıldı, burada kaç tane kaldı?» diye bakmak, sonucu yeniden kurmayı kolaylaştırabilir.

Çizimde bir kaşık unutulmuşsa gerçek nesneleri çizimlerle eşleştirmek farkı görünür kılar. Çocuk isterse eksik resmi ekler veya bir gerçek kaşığı gruptan çıkarır. İki çözümün her biri farklı bir değişikliktir. Yetişkin, çocuğun seçmediği bir düzeltmeyi sessizce yapmak yerine neyin değiştiğini açıkça söyler.

Çocuk düzeltme istemiyorsa sayfayı o hâliyle bırakabilirsiniz. Sonradan bakıldığında «Burada üç kaşık, burada iki çizim var» demek de geçerli bir gözlemdir. Çalışmanın amacı her sayfanın kusursuz görünmesi değil, neyin görüldüğünü ve hangi değişikliğin yapılabileceğini anlamaktır.

Bir sonraki davet için seçenekler

Çocuk gerçek kaşıkları tercih ettiyse sonraki karşılaşmada aynı üç kaşığı aynı tepside sunabilirsiniz. Resimler ilgisini çektiyse her kartın arkasına aynı büyüklükte bir işaret ekleyebilir veya kaşıkları yeniden çizmeyi teklif edebilirsiniz. Değişikliği önceden gösterin; çocuğun aynı materyali isteme hakkı devam eder.

Bir başka gün eşleştirme sorusunu ters yönden kurun: önce üç çizimi gösterip her birine gerçek bir kaşık bulunmasını isteyin. Sonra isterse nesneleri kaldırıp çizimlerin sayısını yeniden inceleyin. Sayfanın kalıcı olması, sabah kullanılan eşyalar yıkandıktan veya dolaba kaldırıldıktan sonra da konuşmayı sürdürmeye imkân verir.

Her davetin sonunda hangi malzemenin daha iyi olduğunu ilan etmek gerekmez. Biri hareket ettirmeye, diğeri düzeni saklamaya elverişlidir. Çocuk o gün seçtiği yolu kullanmış ve isterse bırakabilmiştir. Sonraki gün farklı bir seçim yapması önceki tercihi geçersiz kılmaz.

Kısa bir kayıt ne işe yarar?

Bir not tutmak istiyorsanız çocuğun yaptığı belirli bir eylemi ve verilen desteği yazın: «Üç kaşığı ben tutarken her birini sırayla gösterdi» veya «Üç çizim arasından kendi seçtiği sırada işaret etti». Bu, yalnızca «üçe kadar sayıyor» yazmaktan daha açık bir bağlam sunar. Not tutmak zorunlu değildir.

Çizimi saklayacaksanız tarihini ve neyi temsil ettiğini ekleyin. Çocuk daha sonra resim üzerinde değişiklik yaparsa yeni işareti o günün çalışması olarak ayırt edebilirsiniz. Eski çizime sonradan eklenen bir kaşık, ilk gün dört kaşık çizildiğini kanıtlamaz. Kayıtların ne zaman yapıldığı karşılaştırma için önemlidir.

Bu tür tek bir gözlem çocuğun genel yetenekleri hakkında geniş sonuçlar çıkarmaz. Yorgunluk, erişim, materyalin anlaşılması ve isteklilik katılımı etkileyebilir. Bir sonraki daveti planlarken çocuğun hangi materyali seçtiğini ve hangi düzenin rahat olduğunu hatırlamak daha kullanışlıdır.

İki yöntemi farklı günlerde de kullanabilirsiniz

Gerçek nesne ve çizim aynı oturumda bulunmak zorunda değildir. Bir sabah üç kaşığı sayabilir, başka bir gün önceki çizime bakabilirsiniz. Karşılaştırma yaparken sayıların ve temsil edilen nesnelerin aynı olup olmadığını kontrol edin. Farklı günlerde iki kaşık ve üç çizim kullanıldıysa, eşit gruplar değil farklı sayılar karşılaştırılmış olur.

Çocuk çizimlerden birini kesip başka bir sayfaya taşımak isteyebilir; kesici araç gerekiyorsa uygun destek yetişkin tarafından sağlanır. Alternatif olarak üç ayrı kartı önceden hazırlayın. Kartlar taşınabildiği için yeniden düzenlenebilir, fakat üzerlerindeki çizimler yine gerçek kaşığın bütün özelliklerini taşımaz.

Etkinliğe giriş için kahvaltıdan önce kısa öğrenme rutini yazısındaki genel fikre bakabilirsiniz. Bu sayfadaki karşılaştırmanın amacı, çocuğun tercih ettiği gösterimle sayı ilişkisini anlamak ve iki malzemenin farklı olanaklarını fark etmektir.