Türkçede büyük ve küçük harfler: İpek ve Işıl adlarıyla eşleştirme

İki ayrı harf, dört yazılı biçim

Türk alfabesinde noktalı İ ve noktasız I farklı harflerdir. Noktalı büyük İ’nin küçük biçimi i; noktasız büyük I’nın küçük biçimi ı olarak yazılır. Bu nedenle eşleştirmeler İ–i ve I–ı şeklindedir. İ–ı ya da I–i eşleştirmesi, Türkçedeki bu büyük ve küçük biçim ilişkisini doğru göstermez.

Nokta özellikle büyük İ kartında kolayca gözden kaçabilir. Kartları hazırladıktan sonra yetişkin dört biçimi de kontrol etmeli: İ ve i noktalı, I ve ı noktasız olmalıdır. Açık ve düz bir yazı tipi seçmek, sayfanın kenarından taşmayan büyük karakterler kullanmak yardımcı olur. Noktanın kesilmesi veya lekelenmesi, çocuğun çözmesi gereken yeni bir bilmece yaratır.

Büyük ve küçük biçimler yalnızca kartın ya da yazının fiziksel boyutunu anlatmaz. Küçük ı kâğıda büyükçe yazılabilir, büyük I ise daha küçük puntoda basılabilir; harf biçimleri yine ı ve I olarak kalır. İlk oyunda karışıklığı azaltmak için kartları benzer boyutta hazırlayın, sonra istenirse bu farkı ayrıca inceleyin.

Bir harfin yazılı biçimini tanımak, onu adlandırmak ve bir sözcükteki sesi duymak ilişkili ama ayrı işlerdir. Çocuk gösterilen İ ve i kartlarını eşleştirebilir; bu, İpek adını bağımsız okuyabildiğini tek başına göstermez. Aynı şekilde bir adı tanıyan çocuk her harf çiftini henüz ayırt etmiyor olabilir. Bu yazıda önce görünür biçimleri karşılaştırıyoruz.

İpek ve Işıl örnek adlardır. Gerçek bir kişinin adını kullanacaksanız onun kullandığı doğru yazımı ve söyleyişi temel alın. Çocuğa kendi adını kullanmak isteyip istemediğini sorabilirsiniz; istemezse aileden, bir öyküden veya hayalî bir karakterden uygun başka bir ad seçilebilir. Bir adı oyuna uydurmak için harflerini değiştirmeyin.

Kartları ve iki ad şeridini hazırlayın

Aynı boyutta dört büyük kâğıt kart hazırlayın. Kartlara birer biçim yazın: İ, i, I ve ı. Aynı renk kâğıt ve aynı kalem kullanmak, çocuğun çiftleri yalnızca renklerinden seçmesini önler. Renk bir erişim desteği olarak bilinçli biçimde kullanılabilir; o durumda yetişkin, eşleştirmede renk ipucunun da bulunduğunu bilmelidir.

İki ayrı kâğıt şeridine «İpek» ve «Işıl» yazın. İpek’in ilk harfi büyük noktalı İ’dir. Işıl’ın ilk harfi büyük noktasız I’dır; üçüncü harfi küçük noktasız ı’dır. Her iki adın yazımını bitirdikten sonra noktaları, harflerin sırasını ve boşlukları kontrol edin. Ad kartlarındaki gerçek biçimler, soracağınız sorunun cevabını belirler.

Kartları çocuğun erişebileceği büyüklükte ve karşıtlığı açık biçimde hazırlayın. Bir yetişkin malzemenin güvenli ve uygun olup olmadığını değerlendirir; ağzına nesne götürebilecek bir çocuk için küçük parçalar kullanılmamalıdır. Dört ayrı kart yerine dört büyük alan çizilmiş sabit bir kâğıt da kullanılabilir.

Çocuk kartları tutmakta zorlanıyorsa bakışıyla, işaretiyle veya kullandığı iletişim cihazıyla seçim yapabilir; yetişkin kartı onun yönlendirmesine göre hareket ettirir. Dokunsal harfler kullanılıyorsa çocuğun aşina olduğu, noktalı ve noktasız biçimleri erişilebilir biçimde ayırt eden materyaller seçin. Her çocuk için tek bir dokunma veya görme düzeni varsaymayın.

İsim şeritlerini ilk eşleştirmede masadan ayrı tutabilirsiniz. Önce İ–i çiftini açıkça göstermek, sonra I–ı çiftini eklemek aynı anda izlenecek bilgi miktarını azaltır. Çocuk isterse adlara daha sonra bakılır. Dört kartla iki ismi tek seferde kullanmak, etkinliği başlangıç için gereğinden karmaşık hâle getirebilir.

Önce noktalı İ ve i çiftini gösterin

Büyük İ ile küçük i kartlarını yan yana koyun. «Bu büyük İ, bu da küçük i. Türkçede aynı harfin iki biçimi olarak eşleşirler» deyin. Her iki karttaki noktayı gösterin. Çocuk noktaya bakabilir, kartı işaret edebilir veya yetişkinden parmağıyla göstermesini isteyebilir.

Ardından yalnızca büyük İ’yi model olarak bırakıp küçük i kartını yakına koyun. «Bu büyük harfin küçük biçimi hangisi?» diye sorun. Tek seçenek bulunduğu için bu tur bir karşılaştırmadan çok ilişkiyi göstermektir. Çocuk henüz hazır değilse yetişkin kartları birlikte yerleştirebilir; bunu bağımsız seçim yapılmış gibi kaydetmeyin.

İlk karşılaştırma için küçük i ile küçük ı kartlarını seçenek yapabilirsiniz. Model büyük İ görünür kalsın. Önce her iki küçük biçimi birlikte inceleyin: Birinde nokta var, diğerinde yok. İ’nin eşinin noktalı i olduğunu gösterin ve çocuğa hangi kartı birlikte koymak istediğini sorun. Yanıt için konuşma zorunlu değildir.

Çocuk ı’yı seçerse «İkisi de dik bir çizgiye benziyor; burada bir fark daha var» diyerek noktaya dönün. Sonra doğru çifti açıkça gösterin: İ–i. Nokta kartın kenarında kaldığı için görünmüyorsa önce materyali düzeltin. Belirsiz basılmış bir kartla alınan yanıtı çocuğun harf bilgisinin kesin göstergesi saymayın.

Bir eşleşmeden sonra çocuğun devam etmek isteyip istemediğini sorun. İki kartı birlikte bırakıp ara vermek geçerli bir bitiştir. Amaç her turda dört kartın tamamını toplamak veya belirli hızda yanıt almaktır diye bir kural yoktur.

Sonra noktasız I ve ı çiftini ekleyin

Büyük I ve küçük ı kartlarını ayrı bir alana koyun. «Bu büyük noktasız I; bu da küçük noktasız ı» deyin ve ikisinde de nokta bulunmadığını gösterin. Bunlar da Türkçede bir harfin büyük ve küçük biçimleridir. Noktalı çifti görünür tutmak karşılaştırmaya yardımcı olabilir; çok fazla seçenek oluyorsa ilk çifti geçici olarak kaldırın.

İki büyük kartı üst sıraya, küçük kartları alt sıraya koyun: İ’nin altında i, I’nın altında ı olsun. Her çifti adlandırdıktan sonra yalnızca küçük kartların yerini değiştirin. Çocuğa isterse küçük kartları uygun büyük biçimlerin yanına koyabileceğini söyleyin. Başlamadan önce iki doğru eşleşme model olarak gösterilmiştir; gözlemi bu destekle birlikte değerlendirin.

Noktasız I ile küçük i eşleştirilirse «Büyük I’da nokta yok; seçtiğin küçük i’de nokta var» diyerek iki kartı yan yana inceleyin. Ardından küçük ı’yı gösterin. Çocuğun yalnızca tahmin üstüne tahmin yapmasını beklemek yerine ilişki hakkında doğrudan bilgi verin. İsterse kartı değiştirebilir ya da oyunu bırakabilir.

Dört kartı yerleştirince iki çifti birlikte kontrol edin: İ–i ve I–ı. Her kartın üzerinde gerçekten ne yazdığını okuyun; yer değiştirmiş veya ters duran bir kartı önceden fark etmek önemlidir. Kartların kâğıt renkleri aynı olduğunda çocuğun noktayı ve harf biçimini incelemesi kolaylaşır.

Klavye ve yazı tipleri büyük I’yı farklı gösterebilir: Bazı yazı tiplerinde üstte ve altta küçük yatay çizgiler bulunurken bazılarında tek dik çizgi görünür. Noktalı İ’nin üstündeki işaretin görünür olduğundan emin olun. İlişkiyi öğretmek için yalnızca bir yazı tipinin ayrıntılarını bütün örneklere genellemeyin.

İpek adında noktalı biçimi bulun

«İpek» şeridini masaya koyun ve adı okuyun. Başta görünen büyük harfi işaret edin: İ. Yanına büyük İ kartını yerleştirip iki görünür biçimi karşılaştırın. Çocuk aynı harfi gösterebilir, kartı yaklaştırabilir veya yetişkine nerede duracağını söyleyebilir. Adın tamamını bağımsız okuması bu karşılaştırmanın koşulu değildir.

Şimdi küçük i kartını büyük İ’nin yanına koyun. «Bu küçük biçim, baştaki büyük harfle eşleşir» deyin. İpek yazımında küçük i bulunmaz; yalnızca büyük İ baştadır. Bu yüzden «İpek’in içinde küçük i’yi bul» sorusu, bu yazımda çözümü olmayan bir arama olur. Küçük biçimi ayrı kartta göstermek veya uygun başka bir sözcük seçmek daha doğrudur.

Çocuk İpek’teki p, e veya k harfini gösterirse hangi harfi işaret ettiğini birlikte inceleyin. «İlk harf hangisi?» ve «Büyük İ’nin küçük biçimi hangisi?» farklı sorulardır. Biri isim şeridindeki konuma, diğeri ayrı kartlar arasındaki ilişkiye odaklanır. Soruyu açık tuttuğunuzda çocuğun neye yanıt verdiğini anlamak kolaylaşır.

İpek adını yazarken bilgisayar klavyesi kullanıyorsanız büyük noktalı İ’nin gerçekten çıktığını kontrol edin. Farklı klavye düzenlerinde tuşların yeri değişebilir. Ekranda görünen karakteri güvenilir biçimde büyütmek veya kâğıttaki örnekle karşılaştırmak, çocuğa yanlış biçimi model olarak sunmaktan kaçınır.

Çocuk ad kartını yalnızca genel görünüşünden tanıyor olabilir. Bu da anlamlı bir tanıma biçimidir. Harf karşılaştırması yapmak isterseniz büyük İ kartını adın ilk harfinin yanına koyup somut biçimleri karşılaştırın. Yalnızca adı doğru göstermesinden bütün harflerin tek tek tanındığı sonucuna varmayın.

Işıl adında büyük I ve küçük ı

«Işıl» şeridini okuyun ve baştaki büyük I’yı gösterin. Bu yazımda nokta yoktur. Küçük ı kartını yanına koyup «Büyük I’nın küçük biçimi ı» deyin. Çocuğun noktayı aramasına veya iki kartı yan yana incelemesine zaman verin.

Işıl adı I, ş, ı, l harfleriyle yazılır. Buradaki büyük I ilk sırada, küçük ı üçüncü sıradadır. İkisi farklı büyüklük biçimleri olsa da Türkçedeki noktasız harf çiftine aittir. Şeridin ikinci ve dördüncü harflerini de gerektiğinde gösterin; üçüncü sırayı bulmak, adı baştan bağımsız okuyabilme koşulu getirmez.

Örnek bir diyalog: Yetişkin «Işıl’ın başında hangi büyük biçim var?» diye sorar ve büyük I ile İ kartlarını gösterir. Çocuk I’yı işaret ederse yetişkin şeritteki ilk harfle yan yana karşılaştırır. Ardından «Küçük noktasız biçimi nerede görüyoruz?» diyerek üçüncü harfi birlikte arayabilirler.

Çocuk ilk harfi İ olarak gösterirse adı değiştirmeden iki büyük kartı karşılaştırın: İ’nin üstünde nokta var, I’nın üstünde yok. Işıl şeridinde kullanılan biçimin noktasız olduğunu gösterin. Seçilen isim başka bir kişinin gerçek adıysa doğru yazımı kişiden veya güvenilir kaydından öğrenmek gerekir; burada açıklanan yalnızca bu örnek şeridin yazımıdır.

İpek ve Işıl kartlarını yan yana koyduğunuzda her ikisinde de adın ilk harfi büyük biçimdedir, ancak başlangıç harfleri aynı değildir. İpek noktalı büyük İ ile, Işıl noktasız büyük I ile başlar. Nokta küçük bir ayrıntı gibi görünse de Türkçede farklı harfleri ayırt etmeye yarar.

Nokta, harf adı ve ses üzerine konuşmak

Bu etkinlikte önce yazılı kartlara bakıyoruz. İ ve I farklı harflerdir; küçük biçimleri de i ve ı olarak farklıdır. Çocuk noktanın varlığını gösterebilir, iki çifti yerleştirebilir veya yetişkinin gösterdiği modeli izleyebilir. Söylenen sesleri ayırt etmeye geçmek ayrı bir davettir ve çocuğun işitsel erişimine uygun biçimde ele alınmalıdır.

Çocuk harfleri sesli söylemek isterse yetişkin Türkçede bu harflerin nasıl söylendiğini modelleyebilir. Bir adı söylerken başlangıçtaki sesi ayrıca dinlemek de mümkündür. Yine de adın yazılışındaki harfi bulma ile söylenen sesi duyma aynı yanıt değildir. Her ikisinde de çocuğun kullandığı iletişim biçimine ve gerçek telaffuzuna dikkat edin.

Noktayı sonradan ekleyip kaldırmak eğlenceli görünebilir; ancak bunu belirli kartlar üzerinde ve açık bir açıklamayla yapın. Büyük I’nın üstüne nokta eklendiğinde hazırlanan yeni biçim İ olur; küçük ı’nın üstüne nokta eklenince i olur. Gerçek bir kişinin adını izinsiz değiştirip yeni yazımı doğru adıymış gibi sunmayın.

Nokta bir leke, kâğıttaki desen veya başka bir işaretle karıştırılabilir. Kartların çevresini sade tutun ve noktaları harfin üstünde net gösterin. Çocuk noktayı fark etmiyorsa görsel erişim, ışık veya baskı kalitesi etkili olabilir. Bir tek yanıt üzerinden dikkat veya görme hakkında sonuç çıkarmak yerine materyali birlikte inceleyin.

İsim şeritlerindeki diğer harfleri de merak edebilirsiniz. Işıl’da ş harfinin altındaki işaret, ı’nın üstündeki noktayla aynı yerde değildir. Çocuğun sorduğu ayrıntıya yanıt verin; fakat İ–i ve I–ı ilişkisini ilk kez araştırırken bütün işaretli harfleri aynı anda ezberletmek gerekmez.

Karşılaştırma, seçim ve kontrol

Birinci oyun eşleri açık tutarak yapılır: İ’nin yanında i, I’nın yanında ı. Yetişkin çiftleri adlandırır, çocuk isterse gösterir. İkinci oyunda büyük modeller görünürken iki küçük kart karıştırılır. İki durum aynı bağımsızlık düzeyini gerektirmez; çocuğun hangi model ve açıklamayla yanıt verdiğini akılda tutun.

Üçüncü oyunda yetişkin bir büyük kart seçer, çocuk iki küçük karttan eşini bulur. Seçeneklerin yerini zaman zaman değiştirmek bir çocuğun yalnızca sabit konumu izlemesini önlemeye yardımcı olabilir. Ancak yeri değiştirirken çocuğa haber verin ve yeni düzenin erişilebilir olduğundan emin olun. Ani değişiklik, harften bağımsız bir belirsizlik yaratabilir.

İki ad kartıyla çalışırken önce «İpek’teki ilk büyük harfi göster» gibi tek bir soru sorun. Sonra başka bir turda «Işıl’da küçük ı’yı bul» diyebilirsiniz. İlk soru büyük İ’nin yerini, ikinci soru küçük ı’nın üçüncü sıradaki yerini araştırır. İki soruyu tek seferde söylemek, belleğe ek yük getirebilir.

Çocuk yetişkini yönlendirmek isterse kartlardan birini seçip onun eşini yerleştirmesini isteyebilir. Yetişkin seçim yapmadan önce «Bu kartın eşini mi arıyorum?» diye doğrular. Sonra birlikte İ–i veya I–ı modeline bakarak kontrol ederler. Bilerek sürekli yanlış yapmak gerekli değildir; doğal bir karışıklık oluşursa açıkça düzeltilir.

Yanıtın ardından modeli göstermek bir kontrol yoludur. Model kullanılması başarısızlık değildir. Fakat model gizliyken doğru hatırlama, model görünürken karşılaştırmadan farklı bir görevdir. Hangisini yaptığınızı açık söylemek ve not etmek, daha sonra iki durumu yanlış biçimde karşılaştırmanızı önler.

Daha kolay bir başlangıç ve farklı adımlar

Dört biçim çok geliyorsa bir gün yalnızca İ ve i kartlarını gösterin. Başka bir gün I ve ı çiftini ayrı olarak inceleyin. Daha sonra çocuk isterse iki çifti yan yana getirin. İlk turda her kartın yanında doğru eşin görünmesi, biçimlerin adını duymaya ve incelemeye fırsat verir.

Bir kartın üstündeki nokta görülmüyorsa karakteri büyütün veya daha belirgin bir yazı tipi kullanın. Yetişkin dokunsal materyal veya sözlü tarif konusunda çocuğun alışık olduğu yöntemlerden yararlanabilir. Büyük ve küçük harflerin yalnızca görsel boyutunu artırmak bazen yeterli olmayabilir; kişinin erişim tercihi belirleyicidir.

Çocuk dört eşleştirmeyi yaptıktan sonra ad şeritleriyle aynı biçimi arayabilir: İpek’te büyük İ ve Işıl’da büyük I. Sonra Işıl’da küçük ı’yı gösterebilir. İpek’te küçük i aramak isteniyorsa önce bunun bu adın yazımında bulunmadığını birlikte kontrol edin; çözümü olmayan arama da açıkça öyle sunulabilir.

Daha sonra Türkçe sözcükler seçilebilir. Örneğin «iki» sözcüğünde iki küçük noktalı i, «ılık» sözcüğünde iki küçük noktasız ı vardır. Yazılışları önceden kontrol edin ve çocuğa hangi biçimin aranacağını söyleyin. Bu örnekler her ailenin en tanıdık sözcükleri olmak zorunda değildir; başka uygun ve anlaşılır örnekler seçilebilir.

Bir sözcükte harfi saymak, büyük biçimi küçük biçimle eşleştirmekten farklı bir görevdir. «iki» içindeki iki i’yi bulmak ilgisini çekiyorsa her birini ayrı gösterebilirsiniz; ancak çocuk henüz saymaya hazır değilse yalnızca bir i’yi göstermek de yeterlidir. Yeni bir beceri, ilk ilişkinin ön koşulu olarak sunulmamalıdır.

Adları büyük harflerle yazılmış bir tabelada görünce yazımın bağlamını konuşabilirsiniz. Örneğin İPEK’te ilk karakter noktalı İ’dir; IŞIL’da ilk karakter noktasız I’dır. Tamamı büyük yazılmış bir başlıkta küçük biçimler görünmez. Kart eşleri bu biçimleri gösterebilir, ama tabelada bulunmayan küçük harfi oradaymış gibi aramamak gerekir.

Ailede kullanılan adları ve dilleri gözetin

Çocuğun kendi adı bu dört biçimi içermiyorsa adı yine de önemli ve geçerlidir. Etkinlik için İpek ve Işıl gibi örnek adlar seçebilir veya çocuğun sevdiği bir karakteri kullanabilirsiniz. Tanıdık bir adı değiştirmek, yanlış bir harf eklemek ya da kişinin tercih ettiği biçimi düzeltmeye çalışmak gerekli değildir.

Bir aile Türkçenin yanında başka diller de kullanabilir. Harflerin büyük ve küçük biçimleri, klavye düzeni ve özel adların yazımı kullanılan dile göre farklılık gösterebilir. Bu etkinlik Türkçedeki İ–i ve I–ı ilişkisini anlatır; her dilde aynı büyük harf dönüşümünü varsaymaz. Aile başka bir yazımı incelerse o örneği kendi bağlamında kontrol edebilir.

Bazı adlar şapkalı harfler, başka işaretler veya birden fazla sözcük içerebilir. Önce adın doğru yazımını öğrenin; seçilen oyunun hedefi başka bir harf çiftini kapsıyorsa onu ayrıca araştırın. Çocuğun adını okunabilir ve doğru görmek, yalnızca alıştırmaya uyacak kadar sadeleştirilmiş bir biçim görmekten daha önemlidir.

Bir çocuk adını yazmak istemiyorsa yalnızca iki harf kartını karşılaştırabilir. Başka biri bir adı söylemek yerine kartı gösterebilir. Dil ve kimlikle ilgili seçimlerde çocuğun tercihine alan bırakmak, etkinliğin matematiği veya harf ilişkisini değiştirmez; erişimi ve anlamı çocuğun yaşantısına bağlar.

Gözlemi somut biçimde kaydedin

Bir not şöyle yazılabilir: «Büyük İ modeli görünürken Ece, küçük i ve ı seçeneklerinden i’yi gösterdi. Yetişkin iki karttaki noktayı önceden gösterdi.» Bu ifade gerçek seçimi ve desteği anlatır. Ece’nin tüm Türkçe harfleri tanıdığını veya dört biçimi daha sonra model olmadan hatırlayacağını iddia etmez.

Işıl şeridinde küçük ı’yı yetişkin gösterdiyse ve çocuk kartı yanına koyduysa iki rolü ayrı yazın. Aynı gün bir çocuk İpek adını görünüşünden tanıyabilir ama küçük i eşini seçmek için model isteyebilir. Bu yanıtlar birbirini geçersiz kılmaz; farklı sorulara ilişkindir.

Bir sonraki karşılaştırmada kartların boyutu, seçenek sayısı veya yetişkinin sözlü ipucu değişmişse bunu dikkate alın. İki kart arasından seçimle dört kartı yardımsız eşleştirmek aynı koşul değildir. Kayıt tutmak zorunlu değildir; tutuluyorsa amaç çocuğa puan vermek değil, bir sonraki daveti daha anlaşılır hazırlamaktır.

Çocuk oyunu bırakmak isterse kartları birlikte kaldırabilir veya daha sonra kullanılmak üzere saklayabilirsiniz. Noktaların silinmediğini ve kartların birbirine karışmadığını yeniden kullanmadan önce kontrol edin. Hazır bir kart seti, bir sonraki gün yeni bir etkinlik yapma zorunluluğu yaratmaz.

Günlük yazılarda dört biçimi kontrol etmek

Bir kitapta veya çocukla birlikte hazırlanmış bir isimlikte harf aramadan önce metni yetişkin de incelesin. Örneğin sayfada gerçekten büyük İ varsa onu model kartla karşılaştırabilirsiniz. Metinde yalnızca küçük i varsa bunu açıkça söyleyin. Bulunmayan bir harfi aratmak yerine, aramanın neden sonuç vermediğini göstermek ayrı bir seçenektir.

Bir isimliği iki farklı biçimde hazırlayabilirsiniz: olağan yazımla «İpek» ve tamamı büyük harfle «İPEK». Her iki yazımda ilk karakter büyük noktalı İ’dir; diğer harflerin büyüklüğü değişir. Işıl için «Işıl» ile «IŞIL» karşılaştırılabilir. Bu örnekleri aynı yazı tipi ve okunabilir boyutta yazmak, noktanın konumuna odaklanmayı kolaylaştırır.

Kartlarla bir eş bulduktan sonra çocuğa «Hangisinde nokta var?» diye sorabilirsiniz. İ ve i kartlarında nokta, I ve ı kartlarında yoktur. Soru yalnızca noktanın varlığını araştırır; büyük mü küçük mü olduğunu ayrıca sormak gerekir. Nokta ve harf büyüklüğü iki ayrı özelliktir ve birini yanıtlamak diğerini kendiliğinden yanıtlamaz.

Çocuk «ikisi de noktalı» dediğinde seçtiği iki kartın gerçekten İ ve i olup olmadığına bakın. Aynı özellik başka kartlarla karışmışsa kartları tek tek gösterin. «Bu kart büyük İ, bu kart küçük i» diyerek ilişkiyi yeniden sunun. Her doğru özelliği fark etmesi, bütün harf adlarını aynı anda söylemesini gerektirmez.

Başka bir turda çocuğa yalnızca tek bir harf verip yetişkinin eşini seçmesini isteyebilirsiniz. Çocuk büyük I’yı verirse yetişkin küçük ı’yı yanına koyar. Sonra çocuk model çiftle kontrol eder. Bu rol değişikliği, kartları taşımayı istemeyen ama seçim yapabilen bir çocuk için de yetişkinin hareketini yönlendirme fırsatı sunar.

Bir ad şeridini kapatıp sonra hatırlamasını istemek ayrı bir bellek oyunudur. Bu yazının ilk eşleştirmesinde model görünür kalır; böylece çocuk noktayı doğrudan karşılaştırabilir. Modeli kaldırırsanız koşulun değiştiğini söyleyin ve dilerse yeniden bakmasına izin verin. Görünür bir referans kullanmak, yapılan karşılaştırmayı değersizleştirmez.

Kartlara dokunsal nokta eklenirse hem büyük İ’de hem küçük i’de işaretin fark edilebilir ve sağlam olmasını kontrol edin. Büyük I ve küçük ı kartları ise ayırt edici bu noktayı taşımaz. Kullanılan materyalin çocuğun alışık olduğu erişim sistemine uygunluğu, yalnızca yetişkinin gözle değerlendirmesine bırakılmamalıdır.

Bir sonraki gün yeni bir sözcük seçerseniz önce yazımı birlikte kontrol edin ve yalnızca tek bir soruyla başlayın. Örneğin «ılık» kartında küçük noktasız ı’yı gösterebilirsiniz. Çocuğun ilk gün gördüğü kartları hatırlaması bekleniyorsa önceki destekleri de hatırlayın; yeni sözcüğün anlamını açıklamak ve harfi bulmak ayrı adımlardır.

Sonuçta çocuk bir kartı yanlış eşleştirdiğinde, seçtiği kartı ve modeli birlikte karşılaştırıp bilgi sunmak yeterlidir. Aynı soruyu art arda hızlandırmak veya noktasını kapatarak zorlaştırmak zorunlu değildir. Çocuk isterse bir kez daha deneyebilir; istemezse kartları kaldırıp başka bir etkinliğe geçilebilir.

Harf kartlarını saklarken dört biçimin her birini ayrı ayrı kontrol edin. Küçük ı kartı kaybolmuşsa büyük I için doğru eş seçenekler arasında bulunmaz; çocuktan yine de eş seçmesini istemek yanıltıcı olur. Önce eksik kartı hazırlayın veya o turda yalnızca mevcut İ–i çiftini kullanacağınızı açıklayın. Materyaldeki eksiklik çocuğun yanıtı olarak kaydedilmemelidir.

Son karşılaştırmada iki doğru çifti birlikte gösterin ve çocuğun hangi karta baktığını kendi yanıt yöntemiyle belirtmesine izin verin. Bir turdan sonra kartları kaldırmak, öğrenme davetini tamamlamak için yeterli bir seçenektir.

BrainHunters üzerinde harfleri keşfetmeye devam

Çocuk ekranda devam etmek isterse BrainHunters’ın harfler ve sözcükler bölümüne birlikte bakın ve kullanılabilir bir etkinlik seçin. Ekrandaki görev büyük biçimi tanıma, bir sesi dinleme veya başka bir ilişkiyi araştırıyor olabilir. Gerçek yönergeyi okuyun; her etkinliğin İ–i ve I–ı kartlarıyla aynı soruyu sorduğunu varsaymayın.

Kâğıttaki kartları destek olarak yakınınızda tutabilirsiniz. Örneğin ekranda bir büyük İ görüldüğünde, çocuğun tercihine göre kâğıttaki küçük i modeli gösterilebilir. Sonunda bir çiftin nasıl eşleştiğini yeniden görmek yeterlidir; çocuğun bütün adları yazması veya tüm örnekleri tek oturumda yapması gerekmez.