M ile başlayan Türkçe sözcükleri birlikte fark etmek

Türkçe «masa» ve «muz» sözcüklerinin başı

Türkçe “masa” ve “muz” sözcükleri /m/ sesiyle başlar ve yazıda ilk harfleri M’dir. Çocuk resimlere bakabilir, seçilen sözcükleri dinleyebilir ve harfi gösterebilir. Karşılaştırma için /t/ sesi ve T harfiyle başlayan “top” kullanılabilir.

Amaç, belirli bir Türkçe sözcüğün başındaki ses ile yazılı harfi ilişkilendirmektir. Çocuk konuşarak, işaret ederek, bakışıyla veya alışık olduğu iletişim aracıyla katılabilir. Sesi tek başına söylemek zorunlu değildir.

Malzemeler

Büyük bir M yazılmış kâğıt ve masa ile muzun anlaşılır çizimlerini hazırlayın. İsterseniz top çizimi ve T harfi de ekleyin. Yetişkin çizimleri yapabilir veya çocuğun yönlendirmesini izleyebilir.

Kart bastırmak veya küçük parçalar kesmek gerekmez. Görselleri sade bir yüzeye yerleştirin. Gerçek nesneler kullanılıyorsa bunların güvenli ve kullanıma uygun olması gerekir.

Resmin adında anlaşmak

Masa çizimini gösterip “Ne görüyorsun?” diye sorun. Çocuk “masa” diyebilir, resmi gösterebilir veya başka uygun bir tanım kullanabilir. Bu örnekte Türkçe “masa” sözcüğünü kullanıp kullanmak istemediğinizi birlikte belirleyin.

Başlangıç sesi, resmin kendisine değil, gerçekten seçilen sözcüğe bağlıdır. Farklı bir uygun ad sırf yetişkinin beklediği sözcük olmadığı için yanlış sayılmaz.

Sözcüğün başını dinlemek

“Masa” sözcüğünü doğal biçimde söyleyin ve ilk /m/ sesine dikkat çekin. Sonra sözcüğün tamamını yeniden söyleyin. Çocuk dinleyebilir veya isterse tekrar edebilir.

Buradaki /m/ gösterimi başlangıç sesini anlatır; çocuğun bu işareti öğrenmesi gerekli değildir. Sesi ayırırken fazladan bir ünlü eklememeye çalışın. Sözcüğün anlamı resimle birlikte kalır.

M harfini göstermek

Kâğıttaki M’yi gösterip “Bu harfin adı me. Masa sözcüğü yazıda M ile başlar” deyin. Türkçede harfin adı “me” ile sözcüğün başındaki /m/ sesi farklı şeylerdir.

Çocuk harfe bakabilir, onu gösterebilir veya yetişkinden kâğıdı yaklaştırmasını isteyebilir. Harfin adını söylemeden de seçime katılabilir.

İkinci örnek: muz

Muz çizimini gösterip Türkçe “muz” sözcüğünde anlaşın. Bu sözcük /m/ sesiyle başlar ve M ile yazılır. “Masa” ve “muz” farklı anlamlara sahiptir; karşılaştırılan yalnızca başlangıçtır.

Gerçek meyve kullanmak veya çocuğa tattırmak gerekli değildir. Bir çizim yeterlidir. Çocuk başka bir nesne adı seçerse onun gerçek başlangıcını ayrıca dinleyin.

Örnek konuşma

Yetişkin: “Masa ve muz sözcüklerinin başını dinlemek ister misin?” Çocuk kabul ederse yetişkin iki sözcüğü söyler: “İkisinin başında /m/ duyuyorum. Burada M harfi var.” Çocuk bir resmi veya harfi gösterebilir.

Yetişkin “Önce hangisine bakmak istersin?” diye sorarsa bu bir tercih sorusudur; iki seçim de uygundur. Çocuk devam etmek istemezse malzemeler kaldırılır.

Top ile karşılaştırmak

Top çizimini gösterin ve “top” sözcüğünde anlaşın. Türkçede başlangıç sesi /t/, ilk yazılı harf T’dir. “Masa” ile karşılaştırınca başlangıç sesleri farklıdır.

Çocuk isterse M ve T arasından “masa”nın ilk harfini seçebilir. Yazılı sözcüğü görünür bırakın. Bir çocuk resmi başka bir adla anlatıyorsa önce o sözcüğü netleştirin.

Harf adı ve ses

Türkçe M harfinin adı “me”dir. “Masa”nın başındaki ses /m/ olarak gösterilebilir. “Harf nasıl adlandırılır?” ve “Masa sözcüğünün başında hangi ses var?” farklı sorulardır.

Çocuk “me” diyorsa harfin adını doğru söylüyor olabilir. Yetişkin hangi soruyu sorduğunu açıklar ve gerekirse sesi örnekler. Tek başına /m/ sesini üretmesini şart koşmaz.

Büyük M ve küçük m

M ve m, aynı harfin büyük ve küçük biçimleridir. “masa” sözcüğü bir cümlenin içinde küçük m ile yazılabilir; cümle başında büyük biçim kullanılabilir.

İlk karşılaşmada yalnızca bir biçim göstermek yeterlidir. Çocuk ikisini karşılaştırmak isterse yan yana koyun. İkisini de kendi eliyle yazması gerekli değildir.

Çocuk farklı ad kullanırsa

Bir çocuk masa resmini “mobilya” diye tanımlayabilir. Bu Türkçe sözcük de /m/ ile başlar, ancak anlamı daha geneldir. Yetişkin hangi sözcüğün karşılaştırıldığını açıkça belirtir.

Bir top resmine “oyuncak” denirse başlangıç farklıdır. Uygun bir tanımı yanlış saymak yerine seçilen sözcüğün başını dinleyin. Resim tek başına tek bir adı zorunlu kılmaz.

Başka bir harf seçildiğinde

Çocuk “masa” için T’yi gösterirse önce hangi resmi ve sözcüğü düşündüğünü sorun. “Top”u kastetmiş olabilir. “Masa” üzerinde anlaşıldıysa yazılı sözcüğün ilk harfini gösterin.

Çocuk seçimi değiştirebilir, yardım isteyebilir veya bitirebilir. Tek bir seçimden zorluğun resimde, sözcükte, seste ya da harf biçiminde olduğunu çıkaramayız.

İsteğe bağlı bir kayıt

Çocuk masa resmi çizip yetişkinden “masa” yazmasını isteyebilir. Yetişkin sözcüğü okur ve ilk m’yi gösterir. Kâğıdın nerede saklanacağına çocuk karar verir.

Yazı istenmiyorsa yalnızca resim ve harf kullanılabilir. Çocuğun tam adı veya fotoğrafı gerekli değildir. Çizimi çevrimiçi paylaşmak bu etkinliğin bir koşulu değildir.

Bir dinleyiciye göstermek

Çocuk isterse kâğıdı güvendiği bir kişiye gösterir. Dinleyici “Bana hangi sözcüğü göstermek istiyorsun?” diye sorabilir. Çocuk resmi, yazıyı veya M’yi işaret edebilir.

Dinleyici resmi başka adla anlarsa çocuk seçtiği sözcüğü açıklayabilir. Yetişkin doğrulanan sözü tekrar eder. Resmin açıklama olmadan herkesçe aynı adla görülmesi beklenmez.

Daha kolay bir başlangıç

Yalnızca masa resmi ve M harfini gösterin. Yetişkin “Masa /m/ sesiyle başlar” der ve yazılı sözcüğün ilk harfini işaret eder. Çocuk bakabilir veya bir öğeyi seçebilir.

Muz ve top daha sonraya bırakılabilir. Bir örnek kısa bir karşılaşma için yeterlidir. Çocuk harfi yazmak veya sesi sesli tekrar etmek zorunda değildir.

Bir sonraki adım

Çocuk isterse başka bir Türkçe /m/ başlangıçlı sözcük önerebilir. Yetişkin seçilen sözcüğü doğal biçimde söyler ve yazılı başını gösterir. Emin olunmayan örnek yerine bilinen bir sözcük seçilebilir.

Başka bir seçenek, çocuğun yetişkinden doğru resmi bulmasını istemesidir. Yetişkin önce resmin adını doğrular; çocuk seçimi onaylar veya düzeltir. Roller gönüllü olarak değişir.

Konuşmadan katılım

Çocuk bakışıyla, işaretle veya alışık olduğu iletişim aracındaki simgeyle seçim yapabilir. Resimleri ve aracı rahatça görebileceği bir yere koyun. Belirsiz sinyali yetişkin doğrulamadan işlem yapmaz.

Sesi tek başına yüksek sesle çıkarmak, sözcüğün başını dinlemek için zorunlu değildir. Çocuk yalnızca gözlemleyebilir veya etkinliği bitirebilir.

İki çocukla oyun

Bir çocuk resmi seçer, diğeri üzerinde anlaşılan sözcüğün ilk harfini gösterir. İkisi isterse sonra yer değiştirir. Yetişkin hangi sözcüğün kullanıldığını açıklığa kavuşturur.

Yanıt hızlarını karşılaştırmayın. Bir çocuk resme “masa”, diğeri daha genel bir ad verebilir; her sözcüğün başlangıcı ayrı konuşulur. Kişisel eşya kullanmadan önce sahibine sorun.

Yaygın hata: çeviriyi kontrol etmemek

Başka bir dilde hazırlanmış örnek Türkçeye çevrildiğinde farklı bir sesle başlayabilir. Bu etkinlikte Türkçe “masa” ve “muz” sözcüklerinin başı /m/ olarak kullanılır.

Çocuk ailede başka bir dil kullanıyorsa sözcüğünü kabul edin ve Türkçe örneği ayrı olarak teklif edin. Çevirinin aynı sesle başladığını kontrol etmeden varsaymayın.

Yaygın hata: harfin adını ses sanmak

“Me”, Türkçede M harfinin adıdır. “Masa” sözcüğünün ilk sesi /m/dir. Bu iki açıklama farklı sorulara yanıt verir.

Çocuk harfin adını söylediğinde bunu doğru bağlamda kabul edin. Yetişkin sesi sormak istiyorsa soruyu netleştirip bir örnek sunabilir. Çocuk her iki soruyu da yanıtlamak zorunda değildir.

Masa resmini birlikte seçmek

Yetişkin basit bir masa çizebilir veya elde bulunan uygun bir görseli gösterebilir. Çocuk resmin neyi anlattığını söyler, işaret eder veya başka bir iletişim yoluyla belirtir. Bu örnek için “masa” sözcüğünü kullanmayı isteyip istemediğini sorun.

Çocuk resmi farklı biçimde yorumlarsa dinleyin. Bir çizim birden fazla nesneyi çağrıştırabilir. Gerekiyorsa daha açık başka bir masa çizimi seçin veya çocuğun önerdiği sözcüğün başlangıcını ayrıca konuşun.

Resmin kusursuz olması gerekli değildir. Önemli olan iki kişinin hangi sözcüğü karşılaştırdığını bilmesidir. Kâğıdı çocuğun görebileceği yere koyun.

Muz için bir çizim kullanmak

Muz şeklinde basit bir çizgi çizilebilir veya uygun bir kitap resmi gösterilebilir. Çocuk resme bakmak istemiyorsa başka bir bilinen Türkçe /m/ örneği seçebilir. Gerçek meyve bulmak veya yemek zorunlu değildir.

Yetişkin “Bu resim için muz sözcüğünü kullanalım mı?” diye sorup yanıtı bekler. Onaydan sonra “muz” sözcüğünü doğal biçimde söyler ve başlangıca dikkat çeker.

Resim bir başka yiyeceği çağrıştırıyorsa çocuğun açıklamasını dinleyin. Seçilen yeni sözcüğün sesi ayrıca incelenmelidir; hazırlanan M kartı her ad için otomatik doğru değildir.

Önce bütün sözcüğü duymak

“Masa” sözcüğünü normal bir konuşma gibi söyleyin. Ardından baştaki /m/ sesini hafifçe belirginleştirip sözcüğü yeniden bütün olarak söyleyin. Çocuk yalnızca dinleyebilir.

Sesi ayırırken “me” harf adını sözcüğün başına eklemeyin. /m/ ile harf adı “me” farklıdır. Çocuğun bunu teknik bir açıklamayla söylemesi gerekmez.

Bir kez dinlemek yeterli olabilir. Çocuk devam etmek istemiyorsa tekrar ettirmeden resimleri kaldırın veya başka bir oyuna geçin.

Yazılı masa sözcüğüne bakmak

Kâğıda “masa” yazın ve soldaki ilk m harfini gösterin. Yetişkin “Bu sözcüğün ilk harfi m” diyebilir. Çocuk harfe dokunabilir, işaret edebilir veya yalnızca bakabilir.

Sözcüğü söylerken ses duyulur; yazılı harf gözle görülür. İki gösterim aynı şey değildir, ancak bu örnekte baştaki m harfi /m/ sesini temsil eder.

Çocuk sözcüğü kendi yazmak zorunda değildir. Yetişkin yazıyı çocuğun görebileceği büyüklükte hazırlayabilir ve uygun yerde tutabilir.

Büyük M ile küçük m

Büyük M ve küçük m’yi iki ayrı alana yazın. Türkçede bunlar aynı harfin farklı yazım biçimleridir. “masa” küçük harfle yazıldığında ilk işaret m’dir.

Çocuk biçimleri karşılaştırmak isterse benzer ve farklı çizgilere bakabilir. İlk eşleştirme için yazılı sözcükle aynı küçük biçimi kullanmak daha kolay olabilir.

Cümle başında büyük harf kullanımı ayrı bir yazım konusudur. Çocuk iki biçimi hemen yazmak veya bütün kuralları açıklamak zorunda değildir.

Masa ve muzun ortak başlangıcı

İki resmi yan yana koyup Türkçe adlarını söyleyin: “masa” ve “muz”. Başlangıçta /m/ duyulur. Yazılı sözcüklerde de ilk harf m’dir.

Resimler farklı nesneleri gösterir ve sözcüklerin sonraki sesleri farklıdır. “İkisi aynı sözcük” demek yerine yalnızca ortak başlangıcı belirtin.

Çocuk bir resmi seçip M kartının yanına koyabilir veya yetişkini yönlendirebilir. Diğer resmi aynı anda kullanmak zorunda değildir.

Top sözcüğüyle karşılaştırmak

Top resmini gösterip Türkçe “top” adında anlaşın. Sözcüğün ilk sesi /t/, yazılı ilk harfi t’dir. “Masa” ile başlangıçları karşılaştırın.

Çocuk M ve T kartları arasından “masa” için bir seçim yapabilir. Yazılı “masa” görünür kalırsa ilk harfi inceleyebilir. Bir sözlü cevap şart değildir.

Resme “oyuncak” denirse seçilen sözcük değişir. Bu durumda yeni sözcüğün başlangıcını ele alın veya birlikte “top”u kullanmayı seçin.

Harf adı sorusu

M kartını gösterip “Bu harfin adı nedir?” diye sorarsanız Türkçede cevap “me” olabilir. Çocuk bunu söyleyebilir, bir simge seçebilir veya yanıt vermek istemeyebilir.

Yetişkin adı söyleyip çocuğun işaret etmesine de izin verebilir. Harfin adını bilmek, mutlaka bütün sözcüklerdeki sesleri bilmek anlamına gelmez.

Bu soruyu “masa sözcüğünün ilk sesi nedir?” sorusundan ayrı tutun. Böylece hangi yanıtın hangi göreve ait olduğu açık olur.

Ses sorusu

“Masa sözcüğünün başında hangi sesi duyuyorsun?” diye sorarken sözcüğü bir kez doğal biçimde söyleyin. Çocuk /m/ sesini söyleyebilir, M’ye işaret edebilir veya dinlemeyi seçebilir.

Çocuk “me” derse harfin adını doğru söylemiş olabileceğini kabul edin. Soru sesi hedefliyorsa yetişkin /m/ örneğini verir ve ayrımı açıklar.

Bir çocuğun sesi tek başına çıkarmaması, resmi veya harfi tanımadığını göstermez. Yanıt biçimi için baskı kurmayın.

Bir resim için iki Türkçe ad

Masa çizimi “masa” veya daha genel olarak “mobilya” diye adlandırılabilir. Bu iki Türkçe sözcük de /m/ ile başlar; anlamları ise aynı kapsamda değildir.

Bir top çizimi “top” ya da “oyuncak” diye adlandırıldığında başlangıç değişebilir. Seçilen gerçek sözcüğü dinlemek bu yüzden önemlidir.

Yetişkin genel bir adı doğruysa kabul eder. Sonra çocuk isterse farklı adı ayrıca karşılaştırır. Resme tek bir yanıt dayatılmaz.

M kartını doğru yere koymak

Çocuk masa resminin yanına M koymak isterse kâğıdı hareket ettirebilir veya yetişkine nereye koyacağını gösterebilir. Yetişkin önce seçilen konumu doğrular.

Sonra “masa” yazısındaki ilk m ile kartı karşılaştırın. Biri büyük, diğeri küçük olabilir; iki biçimin aynı harfe ait olduğu açıklanabilir.

Çocuk kartın başka bir yerde durmasını istiyorsa yerini konuşun. Bağlantı ok veya yan yana düzenle gösterilebilir; tek bir sayfa düzeni zorunlu değildir.

Yanlış anlaşılmış bir işaret

Çocuk iki karta bakarken yetişkin hangisini seçtiğinden emin olmayabilir. M’yi gösterip “Bunu mu istiyorsun?” diye sorar ve çocuğun alışık olduğu onayı bekler.

Yanıt hayırsa T’yi gösterebilir veya çocuğa başka bir seçim için zaman tanıyabilir. Yetişkinin ilk tahmini çocuğun cevabı olarak kaydedilmez.

Doğru anlaşılmış seçimden sonra kartı istenen yere koyun. Çocuk daha sonra fikrini değiştirebilir.

Çocuk T kartını seçerse

Çocuk masa resminin yanına T koyar. Önce hangi sözcüğü düşündüğünü sorun. Top resmine bakıyor veya masanın farklı bir parçasını adlandırıyor olabilir.

Üzerinde anlaşılan sözcük “masa” ise yazılı biçimini gösterip ilk m’ye bakın. Çocuk seçimini değiştirebilir ya da yalnızca inceleyebilir. Tek bir seçim zorluğun nedenini belirlemez.

Etkinliği bitirmek de mümkündür. Yetişkin aynı soruyu destek vermeden tekrar tekrar sormak yerine malzemeyi daha açık sunabilir.

Çocuk kendi sözcüğünü önerirse

Çocuk “müzik” gibi tanıdığı bir Türkçe sözcük önerebilir. Sözcüğü doğal biçimde söyleyip başlangıcını dinleyin. Yazmak isterse yetişkin doğru yazımı gösterir.

Yetişkin bir sözcüğün telaffuzundan veya yazımından emin değilse bunu söyleyip bilinen “masa” örneğine dönebilir. Bir örneği zorla M’ye uydurmamalıdır.

Çocuğun önerisi başka bir sesle başlıyorsa ayrı bir karşılaştırma yapılabilir. İlginç bir fikir, hazırlanan karta uymadığı için değersiz değildir.

Yetişkinin yaptığı yerleştirme hatası

Çocuk M kartını masa resminin yanına koymasını isterken yetişkin T’yi koyabilir. Çocuk işaret ederek düzeltebilir. Yetişkin “M’yi mi istiyorsun?” diye doğrular ve kartı değiştirir.

Çocuk uzun bir açıklama yapmak zorunda değildir. Kendi seçimini gösterebilmesi ortak çalışmanın parçasıdır. Yetişkin doğru anladığını kontrol eder.

Bilerek sürekli hata yapmak gerekli değildir. Gerçek bir yanlış anlama olduğunda kısa bir soru ve düzeltme yeterlidir.

Kâğıda kısa bir kayıt

Çocuk isterse masa resmi ve “masa” sözcüğü aynı kâğıda konabilir. Yetişkin yazıyı nereye istediğini sorar ve tamamlayınca okur. Çocuk ilk m’yi gösterebilir.

İkinci bir resim eklenirse sözcüğü ayrı yazın. “Muz”un ilk harfi de m’dir. Çocuğun istediği düzeni koruyun ve kendi çizimine izinsiz ek yapmayın.

Kayıt isteğe bağlıdır. Bir sözlü konuşma veya gösterme ile de etkinlik tamamlanabilir.

Kaydı başka bir kişiye anlatmak

Çocuk kâğıdı güvendiği birine göstermek isterse dinleyici “Hangi sözcüğü göstermek istiyorsun?” diye sorabilir. Çocuk masa resmini, yazıyı veya m harfini işaret eder.

Dinleyici yanlış adı kullanırsa çocuk kendi seçimini açıklayabilir. Yetişkin “Masa sözcüğünün ilk harfini gösteriyorsun” diyerek doğrulanan anlamı paylaşır.

Çocuk kâğıdı paylaşmak istemiyorsa saklayabilir. Bir fotoğraf çekmek veya çevrimiçi yayımlamak gerekli değildir.

Kayda daha sonra bakmak

Çocuk başka bir gün kâğıdı görmek isterse doğrudan açın. “masa” yazısını okuyabilir veya yetişkinden okumasını isteyebilir. İlk m’yi kartla karşılaştırmak mümkündür.

Kaydı gizleyip önce ezberden cevap istemek gerekli değildir. Görünür bir ipucu, sözcüğü ve harfi yeniden incelemek için kullanılabilir.

Çocuk resim için yeni bir hikâye seçebilir veya etkinliği bitirebilir. Önceki sayfa bütün harf bilgisinin ölçümü değildir.

İki dilde farklı sözcükler

Bir çocuk masa resmini ailede kullanılan başka bir dilde adlandırabilir. Yetişkin bu adı dinler ve Türkçe “masa” örneğini ayrıca sunabilir. Çocuğun iki sözcük arasında seçim yapmasına izin verin.

Çeviriler her zaman aynı sesle başlamaz. Diğer dilin sözcüğünden emin değilseniz başlangıcını varsaymayın. Türkçe etkinlikte yazılan ve söylenen sözcüğün “masa” olduğu açık olsun.

Çocuğun aile dili yanlış değildir. Bir dildeki örnek, diğer dilin sözcüğünü değiştirme gerekçesi olamaz.

Sesi duymak için zaman

Yetişkin iki sözcüğü söyledikten sonra çocuğun bakmasına veya yanıt hazırlamasına zaman tanır. Soruyu art arda yinelemek yerine kısa bir bekleme ve gerekirse tek bir tekrar sunun.

Çocuk bir iletişim aracı kullanıyorsa onu rahatça erişebileceği yere koyun. Bir kelime veya simge seçmesi için gereken süreyi tanıyın.

Çocuk yanıtsız kalırsa yetişkin “Ben masa sözcüğünde /m/ duyuyorum” diyebilir. Bu, çocuğun işitmesi veya gelişimi hakkında sonuç vermez.

Görselleri sade tutmak

Masa resmi, muz resmi ve iki harf aynı anda çok yoğun geliyorsa yalnızca masa ile M’yi bırakın. Büyük çizgiler ve açık arka plan, öğelerin sınırlarını görmeye yardımcı olabilir.

Çocuk başka bir düzen tercih ediyorsa malzemeleri birlikte değiştirin. Yetişkin sayfayı tutabilir veya harfi yaklaştırabilir. Birden fazla seçenek kullanmak her zaman daha iyi değildir.

İlgi sürdüğünde ikinci resim eklenebilir. Eklenmesi zorunlu değildir; bir sözcük ve bir harf kısa bir etkinlik için yeterlidir.

Top resmine başka ad verilirse

Çocuk topu “oyuncak” diye adlandırabilir. Bu sözcük Türkçede “top” ile aynı başlangıca sahip değildir. Yetişkin önce çocuğun hangi adı kullanmak istediğini sorar.

“Top” üzerinde anlaşılırsa /t/ ve T ile ilgili örnek kullanılabilir. “Oyuncak” seçilirse onun başlangıcı ayrı bir sözcük olarak değerlendirilir. Çocuğun uygun genel adını reddetmeyin.

Bir görselin sesi yoktur; ses, söylenen sözcüğe aittir. Bu ayrım yanlış anlamayı azaltır.

Sözcükte ilk harfi işaretlemek

Çocuk “masa” yazısındaki ilk m’nin altına bir çizgi çekmek isteyebilir. Yetişkin bunun hangi harfi göstereceğini sorar ve çocuğun seçimini bekler.

Çizgi, sözcüğün parçası değil, seçilen yeri gösteren bir işarettir. Yetişkin çocuğun sayfasına izinsiz ek yapmaz. Gerekirse işaret ayrı bir kâğıda konur.

İşaretleme istenmezse parmakla veya bakışla gösterme de mümkündür. Yazma becerisi bu karşılaştırmanın ön koşulu değildir.

Bir arkadaşla sıra almak

Bir çocuk resim seçer, diğeri üzerinde anlaşılan Türkçe sözcüğün ilk harfini gösterir. Daha sonra ikisi de isterse roller değişir. Yetişkin seçilen adın açık olduğundan emin olur.

Biri konuşurken diğeri işaret edebilir. Aynı hızda yanıt vermeleri beklenmez. Çocuklardan biri durmak isterse ortak oyun sona erebilir veya kalan kişi yetişkinle devam edebilir.

Bir arkadaşın kartını veya kişisel eşyasını kullanmadan önce izin isteyin. Ortak bir kâğıt da kullanılabilir.

Bir sonraki sözcüğü seçmek

Çocuk ilk karşılaştırmadan sonra “muz”a geçmek isteyebilir. Yetişkin yeni sözcüğü söyler, resmini gösterir ve yazılı ilk m’yi işaret eder. Önceki kart kullanılabilir.

Çocuk başka bir sesle başlayan sözcük seçerse onu ayrı olarak dinleyin. M kartını her öneriye uydurmaya çalışmayın. Gerekirse yetişkin bilmediği bir örnek için emin olmadığını söyler.

Tek bir yeni sözcük yeterli olabilir. Çok sayıda örnek hazırlamak veya bütün alfabeyi bir oturumda incelemek gerekmez.

Etkinliği bitirmek

Çocuk durmak istediğinde resimleri ve kartları uygun yere koyun. İsterse kendi çizimini saklayabilir. Yetişkin “Bugün masa sözcüğünün başındaki sesi konuştuk” diyebilir.

Bir son sınav veya belirli sayıda tekrar gerekli değildir. Çocuk başka bir konuya geçebilir. Bir sonraki karşılaşma ancak çocuk ve yetişkin isterse yapılır.

Bir konuşma, çocuğun tüm harfleri veya bütün sesleri bildiğini göstermez. Bu örnek yalnızca seçilen Türkçe sözcüklerin başlangıcına ilişkindir.

Yetişkinin gözden geçirmesi

Etkinlikten sonra yetişkin, resmin anlaşılır olup olmadığını ve sözcük adının birlikte seçilip seçilmediğini düşünebilir. Ayrıca çocuğun kartları görmesi veya yanıt vermesi için yeterli zaman olup olmadığını değerlendirebilir.

Bu gözlemler sonraki malzeme seçimini kolaylaştırır. Çocuğun söylediği sözcük sayısı veya yanıt hızı bir puan olarak kullanılmaz.

İşitme, konuşma veya okuma konusunda süren somut sorular varsa uygun uzmanla görüşülebilir. Bu oyun tanı yerine geçmez.

Muz ve masa yazısını yan yana görmek

“muz” ve “masa” sözcüklerini ayrı satırlara yazın. İlk harfleri gösterin ve her ikisinin de m olduğunu belirtin. Çocuk sözcüklere bakabilir veya yetişkinden birini okumasını isteyebilir.

İki sözcüğün tamamı aynı değildir. Yalnızca seçilen başlangıç karşılaştırılır. İkinci ve sonraki harfleri incelemek başka bir etkinlik olabilir.

Çocuk yazıya bakmak istemiyorsa iki resmi ve söylenen sözcükleri kullanın. Yazı, konuşmayı destekleyen seçeneklerden biridir.

Sesi ve nesneyi karıştırmamak

Bir masa kendi başına sözcük söylemez; /m/ sesi Türkçe “masa” sözcüğünü söylerken duyulur. Yetişkin nesneyi gösterip sözcüğü seslendirebilir.

Aynı nesne farklı bir dilde başka bir adla anılabilir. Bu durumda o sözcüğün başlangıcı ayrıca dinlenmelidir. Nesneye bakarak her dilde aynı sesi varsaymayın.

Çocuk sözcüğü söylemeden nesneyi işaret edebilir. Yetişkin üzerinde anlaşılmış Türkçe adı kullanarak bağlantıyı gösterebilir.

Bir harfin adını tekrar etmek isteğe bağlıdır

Yetişkin M harfinin Türkçedeki adını “me” olarak söyler. Çocuk duymayı seçebilir, kendisi söyleyebilir veya kartı gösterebilir.

Çocuğun “me” demesi, harf adı sorusuna uygun bir yanıttır. Başlangıç sesi sorulduğunda yetişkin /m/ örneğini ayrıca sunabilir. İki soru birbirine karıştırılmaz.

Tekrar etmek istemeyen çocuğa başka bir katılım yolu sunun veya etkinliği sonlandırın. Sesli cevap bir ön koşul değildir.

İki görseli sırayla göstermek

Masa ve muz resimlerini birer birer gösterin. Her seferinde üzerinde anlaşılan Türkçe sözcüğü söyleyin ve baştaki /m/ sesine dikkat çekin.

Çocuk iki resmi aynı anda görmek isterse yan yana koyun. Bir görsel anlaşılmazsa adını sorun veya başka bir örnek seçin. Yetişkin çocuğun yanıtını bekler.

Bütün resimleri tek oturumda kullanmak gerekli değildir. Çocuk yalnızca birini seçip etkinliği bitirebilir.

Yanıtı bir kartla göstermek

Çocuk “masa” yazısındaki ilk harfi M kartıyla eşleştirmek isteyebilir. Kartı yazının yanına kendisi koyar veya yetişkine yeri gösterir.

Yetişkin “M kartını buraya mı koymamı istiyorsun?” diye sorup onay alabilir. İşaret net değilse tahminini çocuğun cevabı olarak kabul etmez.

Çocuk kartı kullanmak istemezse yazının ilk harfine bakmak da yeterlidir. Katılımın fiziksel biçimi çocuğun ihtiyacına göre değişebilir.

Başka bir başlangıç seçmek

Çocuk top resmini seçerse Türkçe “top” sözcüğünü söyleyin ve ilk /t/ sesini dinleyin. Yazıda ilk harf t’dir. Bu örnek masa ile karşılaştırılabilir.

İki sözcüğün anlamları ve başlangıç sesleri farklıdır. Çocuk yalnızca topu incelemek isterse M örneğine dönmesi şart değildir.

Yetişkin bilmediği bir sözcüğün başlangıcını tahmin etmek yerine uygun bir kaynaktan kontrol edebilir veya bilinen örneği seçebilir.

BrainHunters ile devam etmek

Çocuk ayrı bir ekran etkinliği isterse BrainHunters harf etkinliklerini birlikte açabilirsiniz. Görünen yönergeyi okuyun ve uygun yanıt verme biçimini destekleyin.

Evdeki çizim siteye otomatik olarak kaydedilmez. Türkçe sözcük ve harf bağlantısını konuşmak için ekran gerekli değildir.