Üç yolcu ve iki yeni yolcu: Otobüs örneğini hatırlayıp kontrol etmek

Başlangıç sahnesini açıkça kurun

Açık bir kutu otobüsü temsil edebilir. Yaşa uygun beş büyük figür seçin; kutunun yanına durağı göstermek için bir kâğıt koyun. Kutudaki figürleri otobüsün içindeki yolcular, kâğıt üzerindekileri bekleyen yolcular olarak sayacağınızı önceden söyleyin. Kutunun içi görülemiyorsa yan yatırmak veya iç alanı bir kâğıt üzerine çizmek karşılaştırmayı kolaylaştırabilir.

Üç figürü kutuya, diğer ikisini durağa koyun. Önce üç yolcuyu, sonra bekleyen iki yolcuyu ayrı ayrı gösterin. «İçeride üç, durakta iki var» cümlesi başlangıç durumunu anlatır. Beş figürün tamamı masadadır; fakat bu anda beşinin tamamı otobüsün içinde değildir.

Görünürlük önemlidir: figürler üst üste yığılır veya biri kutunun arkasına düşerse sayılacak grup belirsizleşir. Çocuk isterse figürlere tek tek işaret edebilir, yetişkine hangisini hareket ettireceğini söyleyebilir ya da bir iletişim aracıyla seçim yapabilir. Figürlerin kendisini tutmak zorunlu değildir.

Küçük parçalar, onları ağzına götürebilecek çocuklar için uygun değildir. Büyük karton şekiller, güvenli oyuncaklar veya kâğıda çizilen işaretler seçin ve gereken gözetimi sağlayın. Bir kutunun açık kenarları veya malzemenin kokusu rahatsızlık veriyorsa başka bir düzen kullanın.

İki yolcuyu otobüse bindirin

Önce duraktaki yolcuların ikisini gösterin. Bunları kutunun içine taşıdıktan sonra tüm içeriye bakın: başlangıçtaki üç yolcu ve sonradan binen iki yolcu birlikte beş figür oluşturur. Çocuk her figürü bir kez sayabilir veya üçten başlayıp iki figür daha göstererek dört ve beşe ulaşabilir.

İlk başta masada zaten toplam beş figür vardı. İki figür otobüse binince masadaki toplam beşe yeni figür eklenmez; yalnızca içerideki grup üçten beşe çıkar. «Toplam kaç figür var?» ile «Otobüsün içinde kaç yolcu var?» soruları aynı anda her zaman aynı grubu anlatmaz.

Durakta artık ilk beş figürden hiçbiri kalmaz. Bunu isterlerse birlikte kontrol edebilirler. Sıfır burada durakta bekleyen bu figürlerin sayısıdır; kâğıdın veya bütün masanın boş olduğunu söylemek değildir.

Yanına 3 + 2 = 5 yazılabilir: üç başlangıçta içeride olanları, iki binenleri, beş ise son durumda içerideki yolcuları gösterir. Yazılı işlem şart değildir. Bir çocuk aynı ilişkiyi figürleri göstererek veya çizimle de anlatabilir.

Neyi hatırlamaya çalıştığınızı belirleyin

Figürleri hareket ettirdikten sonra başlangıç sahnesini tekrar hazırlayın: üç içeride, iki durakta. Hatırlama oyunu başlayacaksa hangi anın örtüleceğini söyleyin. Başlangıç düzeniyle bütün yolcuların bindiği son düzen birbirinden farklıdır; «nasıldı?» sorusunun hangi ana ait olduğu açık olmalıdır.

Mümkünse beş figürlü ilk modeli bir kenarda bırakın ve cevap için ikinci bir kutu ile beş ayrı figür kullanın. İki kutunun hangisinin örnek, hangisinin yeniden kurma alanı olduğunu belirtin. Böylece örneği değiştirmeden sonradan doğrudan karşılaştırmak mümkün olur.

Yalnızca beş figür varsa ilk düzeni iki basit resimle ya da açık bir kayıtla gösterin: kutuda üç işaret, durakta iki işaret. Sonra figürleri cevap için kullanın. Bir resmin her işaretinin bir figüre karşılık geldiğini ve resmin başlangıç anını temsil ettiğini önceden kararlaştırın.

Çocuğa ilk örneği incelemesi için süre verin ve örteceğiniz kısmı gösterin. Örtü altındaki sahne bu oyun boyunca değiştirilmez. Çocuk örneği açık tutmayı tercih ederse yine iki grubu kurabilir; bu kez çalışma gizli bir düzeni hatırlamak yerine görünen modeli kopyalamaya dayanır.

Örtün, yeniden kurun, tekrar bakın

Örneği bir kâğıtla kapattıktan sonra «Başlangıçta kutuda kaç kişi vardı, durakta kaç kişi bekliyordu?» diye sorun. Çocuk cevabı figürleri yerleştirerek, sayıları söyleyerek, işaret ederek veya çizdirerek verebilir. İki sorunun da başlangıç anına ait olduğunu hatırlatın; henüz biniş yapılmamıştır.

Tekrar bakmak serbesttir. Örneğin tamamını açabilir, yalnızca kutu içini gösterebilir veya «durakta iki kişi bekliyordu» diye sözlü bir ipucu verebilirsiniz. Bu destekler farklı miktarda bilgi sunar. Sonucu anlatırken çocuğun ikinci kez baktığını ya da sözlü ipucu kullandığını söylemek yeterlidir; puan kırmak gerekmez.

Çocuk ikinci modelde üçü içeri, ikiyi durağa yerleştirdiyse örtüyü açın ve grupları karşılaştırın. Bir önce kutunun içini, sonra durağı inceleyin. Figürlerin renkleri farklıysa oyunun kuralında kişilerin kimliği de mi, yoksa yalnızca iki grubun sayısı mı önemliydi, bunu açıklığa kavuşturun.

İlk düzene bakıp beş yolcunun tamamını kutuya koymuşsa çocuk son durumu hatırlıyor olabilir. Bu yerleşimde toplam beş figür vardır, fakat başlangıç örneğinde iki figür duraktaydı. Her iki gözlemi de söyleyin: «Burada beş kişi içeride; başlangıçta ise üç içeride, iki duraktaydı.»

Hatırlama ile toplamayı ayrı sorular olarak görün

Çocuk ilk sahnedeki sayıların yerini karıştırabilir, ama açık bir modelde üç yolcuya iki yolcu eklenince beş olduğunu doğru gösterebilir. Tek bir hatırlama denemesi, toplama fikrini anlamadığını kanıtlamaz. Gerekirse modeli açık bırakıp binişi birlikte yeniden yapın.

Bunun tersi de mümkündür: üç figürün içeride, ikisinin durakta olduğunu doğru hatırlayıp toplamı söylerken yalnızca yeni binenleri sayabilir. O iki figür gerçekten binen gruptur. Daha sonra «Şimdi kutunun içindeki yolcuların hepsini sayalım» diyerek başlangıçtaki üçü de kapsayan soruya geçin.

Çocuk sayıları doğru hatırlasa bile figürleri tam olarak aynı yerlere koymayabilir. Kutunun içinde üç, durakta iki olması sayı düzenini korur; koltukların veya renklerin birebir eşleşmesi ayrı bir ölçüttür. Oyundan önce hangisinin önemli olduğunu kararlaştırın ve sonradan gizli bir koşul eklemeyin.

Bir cevap beklenenden farklıysa görsel erişimi, figürlerin seçilebilirliğini ve sorunun anlaşılırlığını kontrol edin. Çocuk başka bir anı, başka bir grubu veya kendi kurduğu hikâyeyi anlatıyor olabilir. Önce düşüncesini öğrenmek, onu hızla «bilmiyor» diye etiketlemekten daha fazla bilgi sağlar.

Bir ve bir ile daha küçük bir başlangıç

Beş figür ilk deneme için çok gelirse kutuya bir yolcu, durağa bir yolcu koyun. Bekleyen kişi bindiğinde içeride iki yolcu olur. Önce bu açık sahneyi gösterin; çocuk isterse başlangıç düzenini ikinci bir modelde yeniden kurabilir.

İki figürün nerede olduğunu konuşurken aynı ayrımı koruyun: başlangıçta biri içeride ve biri durakta, sonrasında ikisi de içeridedir. Figürleri aynı anda görmek, birinin nereye taşındığını izlemeyi kolaylaştırır. Daha az nesne kullanılması oyunun önemli fikrini ortadan kaldırmaz.

İki yolcu örneğinden üç ve ikiye hemen geçmek gerekmez. Çocuk bir figürü taşımayı seçebilir ve orada bitirebilir. Başka bir gün aynı küçük sahneyi tekrar görmek ya da doğrudan beş figürlü örneğe dönmek aile için uygun olabilir.

Bir sahne çok basitse çocuğun önerdiği farklı bir öyküye yer açın. Ancak sayılar değişirse yeni başlangıç ve binen grup açıkça gösterilmelidir. Örneğin iki içeride ve iki duraktaysa son durumda dört içeride olur; bu, üç artı iki örneğinden farklıdır.

Üçü ve ikiyi yeniden tanımlamak

Başlangıçta kutudaki üç figürü tek tek gösterin. Bu üçlü, duraktaki iki figürden ayrı bir gruptur. İki grup birleşince kutuda beş figür bulunur. Çocuk beşin nasıl oluştuğunu anlatmak isterse önce içeridekileri, sonra duraktakileri veya hepsini birlikte gösterebilir.

Figürlerin kimlikleri farklıysa örneğin üç hayvan içeride ve iki insan durakta olabilir. Bu durumda toplam yolcu sayısı beştir; hayvanları veya insanları ayrı saymak başka bir sorudur. Oyunun başlangıcında hangi nesnelerin yolcu olarak kabul edildiği kararlaştırılmalıdır.

Bir figürün rengi, boyutu ya da adı grup üyeliğini kendiliğinden belirlemez. Bu sahnede belirleyici olan konumdur: otobüsün içinde mi, durakta mı? Çocuk renkleri de hatırlamak isterse bu ek koşulu baştan söyleyin; yalnızca sayıların sorulduğu bir oyunda farklı renk yerleşimini sonradan hata saymayın.

Binişten sonra içerideki beş figürden hangilerinin baştan beri içeride olduğunu göstermek mümkündür, fakat başlangıç ve son durumların karıştırılmaması gerekir. Bunu görünür kılmak için bekleyenleri farklı bir kâğıt üzerinde tutabilir veya resimde grupları ayrı işaretleyebilirsiniz. İşaretler anlaşma için kullanılır; sayıyı kendileri değiştirmez.

Aynı beş figürle iki ayrı yerleşimi karşılaştırın

Üç figürü kutuda ve ikisini durakta gösteren ilk düzeni bir resme kaydedin. Ardından aynı beş figürü kullanarak kutuya dört, durağa bir kişi yerleştirin. Her iki sahnede toplam beş figür vardır, ancak içerideki ve bekleyen gruplar farklıdır. Başlangıçtaki örneği yeniden kurmak için yalnızca toplamı hatırlamak yetmez; hangi yerde kaç figür olduğunu da bilmek gerekir.

Çocuğa önce hangi soruyu yanıtlamak istediğini söyleyin: «İki sahnede toplam figür sayısı aynı mı?» ya da «Kutunun içindeki sayı aynı mı?» Birinci sorunun cevabı evettir; ikinci soruda üç ile dört karşılaştırılır ve cevap hayırdır. Durağın sayıları da iki ve bir olarak değişmiştir.

Bu karşılaştırmayı yaparken ilk modelin bir fotoğrafı olması şart değildir. Üç kutu içi işaret ve iki durak işareti içeren basit bir çizim yeterlidir. Çizimde her işaretin bir figürü temsil ettiği önceden kararlaştırılırsa, figürlerin gerçek renklerini veya yüzlerini çizmek gerekmez.

Çocuk iki sahneyi karşılaştırdıktan sonra ilk düzene dönmek isterse, dört içeride ve bir dışarıdaki figürlerden birini kutudan durağa alabilir. Böylece içeride üç ve durakta iki kalır. Bu hareket, bütün yolcuların otobüse bindiği ilk toplama adımından farklı bir işlemdir; hangi durumun yeniden kurulduğunu söylemek karışıklığı önler.

Figürleri hiç hareket ettirmeden yalnızca sözle karşılaştırmak da mümkündür. Çocuk resimde üç ve ikiyi gösterir, yetişkin mevcut kutudaki dört ve duraktaki biri sayar. Gözlemler aynı anda farklı temsillere dayandığından, hangi nesnenin veya resmin gösterildiğini belirtmek her iki kişinin de konuşmayı takip etmesine yardım eder.

Karşılaştırma sırasında kullanılan resim başlangıç anını, masadaki figürler ise daha sonraki bir anı gösterebilir. Hangisinin önce hazırlandığını küçük bir etiketle belirtmek karışıklığı azaltır. Çocuk etiketleri okumuyorsa yetişkin her iki durumu işaret ederek adlandırabilir; etiketler cevap yerine geçen yeni yolcular değildir.

İki figür aynı anda mı, sırayla mı biniyor?

Duraktaki iki figürü birlikte kutuya koyarsanız üç kişilik gruba iki kişi tek adımda eklenmiş olur. Binişten sonra hepsini saydığınızda beş elde edilir. Hareketin hızlı olması sonucu değiştirmez, fakat bazı çocuklar her figürü ayrı izlemek isteyebilir.

Figürleri sırayla bindirdiğinizde ilk yolcudan sonra içeride dört, ikinci yolcudan sonra beş vardır. Bu ara durumu isterseniz durdurup gösterebilirsiniz. Sonucu bulmak için bu iki anın her birini ezberlemek gerekmez; figürler görünür durumdaysa yeniden sayılabilir.

Birinci yeni yolcu bindikten sonra durakta hâlâ bir kişi bekler. Kutudaki dört kişiyle duraktaki bir kişi birlikte başlangıçtaki beş figürdür. İkinci kişi de bindiğinde kutuda beş, durakta sıfır kalır. Her cümlede hangi yeri saydığınızı belirtin.

Hikâyeye yeni bir yolcu eklenirse, örneğin masanın dışından altıncı bir figür getirilirse, toplam figür sayısı artık beş değildir. Bu başka bir sahne olabilir; önceki 3 + 2 örneğini karşılaştırmak istiyorsanız beş figürlü düzene geri dönün. Çocuğun yarattığı yeni hikâyeyi de ayrı bir fikir olarak kabul edin.

Kutu, durak ve masa farklı sayma alanlarıdır

Başlangıçta kutuda üç yolcu, durakta iki yolcu ve masada bu iki grup birlikte beş figür vardır. Kutuyla durak birbirinden ayrı alanlar olarak belirlendiğinde aynı figür aynı anda hem içeride hem durakta sayılmaz. Bir figür tam kenarda duruyorsa oyuna başlamadan hangi gruba ait kabul edildiğini netleştirin.

Binişten sonra kutuda beş, durakta sıfır, masada hâlâ beş figür bulunur. Çocuğa hangi sorunun sorulduğunu işaret ederek gösterebilirsiniz: kutunun içini çevreleyin, durak kâğıdını gösterin veya iki alanın tamamını işaret edin. Bu fiziksel işaretler sözcükleri anlaşılır kılar.

Kutunun yanında önceden duran başka oyuncaklar varsa masadaki bütün nesneleri saymak yerine «bu hikâyedeki beş yolcu» grubunu belirleyin. Yoksa başka oyuncaklar toplamı değiştirebilir. Masayı tamamen boşaltmak şart değildir; yalnızca hangi figürlerin seçildiğini açıkça göstermek gerekir.

Duraktaki iki figür kutuya konduğunda durak kâğıdının kendisi bir yolcuya dönüşmez. Aynı biçimde kutu, yolcuları temsil eden beş figürden biri değildir. Nesne ile onun bulunduğu alanı ayrı göstermek, çocuğun hangi parçaları sayacağını anlamasına yardım eder.

Başlangıç ve bitiş resimleri

Bir kâğıda iki büyük kutu çizin. İlk çizimde kutunun içine üç nokta, yanındaki durağa iki nokta yerleştirin. İkinci çizimde beş noktayı kutunun içinde gösterin. Altlarına «başlangıç» ve «binişten sonra» yazılabilir. Her noktanın bir oyuncu figürünü temsil ettiğini birlikte kararlaştırın.

İki resmi karşılaştırırken üç noktanın kaybolmadığını, iki bekleyen yolcunun iç gruba katıldığını anlatın. Sadece ikinci resim, başlangıçta üç kişinin içeride olduğunu tek başına kanıtlamaz: beş yolcu başka bir biçimde de bir araya gelmiş olabilir. Bu nedenle hatırlama sorusu için başlangıç resmi de korunmalıdır.

Çocuğun çizimindeki noktalar sınırın tam üzerindeyse ne anlatmak istediğini sorun. Noktanın hangi gruba ait olduğu belirsizse bir ok, açıklama veya yeni bir yerleşim kullanabilirsiniz. Çizimin güzelliği ya da çizgilerin düzgünlüğü, sayı ilişkisini anlamanın ölçüsü değildir.

Çocuk çizim yapmak istemiyorsa yetişkin onun yönergesiyle çizebilir, çocuk büyük kartlar yerleştirebilir veya figürleri gösterebilir. Yetişkin tamamlanan resmi göstererek «Böyle mi anlatmak istedin?» diye sorar. Gerektiğinde çocuğun istediği düzeltmeyi yapar.

Örnekle aynı olmayan bir sahneyi incelemek

Karşılaştırma için kutuya iki, durağa üç figür koyun. Bu düzen de beş figür içerir ve herkes bindiğinde kutuda yine beş kişi olur. Ancak başlangıç grupları üç içeride ve iki durakta olan örnekle aynı değildir. «Toplam aynı mı?» ve «Başlangıç düzeni aynı mı?» soruları farklı cevaplar verir.

Çocuk iki içeride ve üç durakta olan sahneyi kurmuşsa önce bunu gözlemleyin. Ardından örtülen örneği açıp her alanı ayrı karşılaştırın. Sahne özgün örneğin tam kopyası değildir; yine de iki ve üçün toplamını gösteren geçerli bir başka hikâye olabilir.

Başka bir düzen kurun: kutuda üç, durakta iki yolcu var, fakat yalnızca bir bekleyen biniyor. Son durumda içeride dört, durakta bir figür kalır. Bu sahne «iki yolcu bindi» koşulunu karşılamaz. Farkı görmenin yolu, kimin hareket ettiğini ve kimin beklemeye devam ettiğini izlemektir.

Karşı örnekler şaşırtma amacıyla sunulmamalıdır. «İlk sahnedeki başlangıcı arıyoruz» veya «İki yolcunun da bindiği örneği arıyoruz» gibi açık bir ölçüt verin. Çocuk farklı bir sahne önerirse hangi soruyu yanıtladığını birlikte belirleyin.

Gizlenen resim neyi gösterir?

Başlangıç resmini örtüp son resmi açık bırakırsanız, açık resimde beş yolcu görünür ama onların başlangıçta nasıl bölündüğü kesinleşmez. Üç ve iki dışında, örneğin bir ve dört de beş yolcuya ulaşabilir. Başlangıcı hatırlamak için daha önce gösterilen örneğe veya açık bir ipucuna ihtiyaç vardır.

Yalnızca durağı örterseniz kutudaki üç figür görünür. «Durakta kaç kişi vardı?» sorusu gizlenen iki figüre yönelir. Tekrar bakma izni veya önceden görülen resim yardımcı olabilir. Açıkta duran üçün kendisinden duraktaki sayıyı her durumda çıkarmak mümkün değildir; toplamın beş olduğu da ayrıca bilinmelidir.

Yalnızca kutuyu örterseniz iki bekleyen figür görünür, içeridekiler görünmez. Toplamın beş olduğu biliniyorsa üç içeride olduğu bu koşullardan bulunabilir. Ancak toplam söylenmemişse yalnızca iki bekleyene bakarak kutuda kesin kaç kişi olduğunu bilemeyiz. Tahminle bilinen bilgiyi ayırın.

Çocuk örtüyü açmak istediğinde bu talep, cevabı kontrol etmenin bir yoludur. Örtmeyi giderek uzatmak veya bakma iznini azaltmak zorunlu değildir. Çalışmanın amacı belirli bir süre boyunca bilgiyi yardımsız tutmayı ölçmek olarak sunulmamalıdır.

Sayıları ve sembolleri sahneyle eşleştirmek

Üç içerideki figürün yanına 3, duraktaki ikinin yanına 2 kartı koyabilirsiniz. Her iki grup birleştirildikten sonra 5 kartı kutudaki tüm yolcuları gösterir. Kartlar figürleri değil, bu sahnede sayılan miktarları temsil eder; kutunun içine konmaları gerekmez.

3 + 2 = 5 ifadesindeki artı işareti, bu hikâyede iki grubun birleştirilmesini anlatmak için kullanılır. Eşittir işaretinin iki tarafı aynı toplamı belirtir. Çocuk sembollere hazır değilse yalnızca figürleri saymak da yeterlidir; yazılı işlem toplama fikrinin tek gösterimi değildir.

2 + 3 = 5 ifadesi aynı iki sayı grubunu ters sırada yazar. Ancak anlatılan başlangıç sahnesinde otobüste üç, durakta iki kişi olduğunu unutmamak gerekir. İşlemin yazılı sırası değiştirilebilirken hikâyedeki «önce içerideydi» ve «sonra bindi» rolleri açıkça anlatılmalıdır.

Bir çocuk 3 + 2 sonucuna dört derse beş figürün görünür olup olmadığını ve birinin iki kez ya da hiç sayılıp sayılmadığını birlikte kontrol edin. Sembolü yeniden söylemek yerine sahnedeki grupları gösterin. Çocuğun cevabı düzeltmesi için süre tanıyın.

Bir yolcu geri inerse yeni bir an oluşur

Bütün beş yolcu bindikten sonra biri durakta inebilir. Bu durumda kutuda dört, durakta bir figür vardır; masadaki beş figür kaybolmamıştır. Bu sahne başlangıçtaki toplama hikâyesine eklenen yeni bir olaydır, onun yerine geçen sonuç değildir.

Çocuk «Otobüste kaç kişi kaldı?» sorusuna dört diyebilir. «Başlangıçta kaç kişi vardı?» sorusuysa ilk sahnedeki üçe döner. Anı adlandırmak, art arda değişen bir hikâyede hangi sayının istendiğini belirler.

İnen kişi yeniden binerse kutuda tekrar beş olur. Yolcu sayısının değişimini göstermek için her adımda grupları sayabilir ya da bir önceki sonuçtan yararlanabilirsiniz. Çocuğun hepsini baştan saymayı seçmesi de geçerli bir kontrol yoludur.

Bu ek hikâyeyi yalnızca ilgi varsa kullanın. İlk amaç üçe iki eklenmesini ve başlangıç düzeninin hatırlanmasını incelemektir. Birden fazla biniş ve iniş, aynı anda tutulması gereken bilgiyi artırır; gerekirse ilk açık modele dönün.

Rolleri paylaşmak ve yönergeyi netleştirmek

Bir kişi başlangıç modelini hazırlar, diğeri bakıp kendi sahnesini kurar. Sonra isteyenler rollerini değiştirebilir. Modeli hazırlayan çocuk, yetişkine «Bu üçü içeri, ikisini durağa koy» diyerek karar verebilir; yetişkin yalnızca uygulayan kişi olabilir.

«Bunu oraya koy» yönergesi birkaç figür ve iki alan varken belirsiz kalabilir. İşaret ederek veya adlandırarak açıklayın: «Durağın üzerindeki iki figürü kutunun içine taşı.» Bir iletişim aracındaki semboller de aynı bilgiyi vermeye yardımcı olabilir.

İki çocuk aynı figürü kullanmak isterse sırayla hareket ettirme veya her birine ayrı figür verme konusunda anlaşabilirler. Kişisel oyuncağı paylaşmak istemeyen çocuğa başka bir malzeme önerilebilir. Sayı ilişkisini görmek için birinin eşyasını zorla almak gerekmez.

Bir kişi hata fark ederse modeli hazırlayanın niyetini sorun. Yanlış konuma bırakılan figür kazara orada olabilir; çocuk başka bir hikâye kurmuş da olabilir. İlk durumda birlikte düzeltebilir, ikinci durumda yeni hikâyeyi başlangıç örneğinden ayrı inceleyebilirsiniz.

Görme, hareket ve iletişim için uyarlamalar

Kutunun içiyle durak arasında belirgin bir görsel ayrım kurun. Büyük figürler, sade bir arka plan ve figürler arasında boşluk, her birini seçmeyi kolaylaştırabilir. Renk tek ayrım olmasın; kutunun kenarı, farklı dokulu bir durak veya yazılı etiket eklenebilir.

Dokunarak inceleyen bir çocuk için güvenli ve tanınabilir şekiller seçin. Figürlerin hangi alanda olduğunu açıklayın ve birini taşımanız gerekiyorsa önceden haber verin. Kutunun yüksek kenarları erişimi zorlaştırıyorsa açık bir tepsi veya kabartmalı sınırı olan bir alan kullanılabilir.

Figürleri kavramakta zorlanan çocuk, gözle seçim yapabilir, gösterebilir veya uygun bir cihazla talimat verebilir. Yetişkin «Bu figürü durağa mı koymamı istiyorsun?» diye doğrular. Yanıt için zaman bırakın; hızlı cevap vermek toplama ilişkisini anlamanın koşulu değildir.

İşitme veya dil desteği gerekiyorsa çocuğun alışık olduğu işaretler, yazılı kelimeler ya da iletişim sembolleri kullanılabilir. Üç içeride, iki dışarıda ve beş içeride durumlarını görsel olarak göstermek sözcükleri destekler. Hangi desteğin uygun olduğunu katılımcıyla birlikte belirleyin.

Gerçek yaşamla ilişki kurarken modelin sınırları

Hikâye, bir duraktan otobüse yolcu binmesini canlandırır; gerçek yolcuların güvenliği ve gerçek yolculuk kuralları ise ayrı konulardır. Oyuncaklar bir kutuya sığdığı için gerçek araç kapasitesi veya yolcu düzeni hakkında sonuç çıkarılmaz. Burada beş figür, iki grubun birleşmesini görünür kılan bir modeldir.

Benzer bir grup birleştirme durumu, üç kitabın yanına iki kitap koymak olabilir. Başlangıçtaki üç kitapla eklenen iki kitap birlikte beş kitap eder. Hangi kitapların başlangıç grubunda olduğu açık tutulursa, hareket eden nesneler değişse de sayı ilişkisi karşılaştırılabilir.

Her benzerlik aynı hikâye değildir. Otobüste üç kişi ve durakta iki kişi bulunması, iki grubun farklı konumlarını vurgular; kitaplar aynı rafta önceden karışmışsa başlangıç gruplarını ayırt etmek için ek bilgi gerekir. Yeni örneğe geçerken başlangıç koşullarını yeniden kurun.

Gerçek bir yolda, durakta veya hareket eden araç yakınında figür oyunu yapmak gerekmez. Güvenli bir masa üzerinde temsil kullanmak yeterlidir. Çocuğun oyunu günlük yaşama bağlama isteği varsa bu, güvenli ortamda konuşma veya çizim yoluyla yapılabilir.

Not almak ve oyunu bitirmek

İsteğe bağlı bir not koşulları belirtebilir: «Örnek ikinci kez gösterildi; çocuk üç figürü kutuya, ikisini durağa yerleştirdi ve binişten sonra birlikte beşi saydık.» Bu kayıt, kullanılan yardımı ve somut eylemi anlatır. Genel bir bellek veya matematik yeteneği hükmü değildir.

Bir çocuk figürleri aynı yerlere değil farklı koltuklara koyduysa, oyunun başındaki koşula bakın. Yalnızca grup sayıları istenmişse üç ve iki korunmuş olabilir; figürlerin kimliği veya tam konumu da istenmişse o özellikleri ayrıca karşılaştırın. Tek bir «doğru» sözcüğü bu ayrımları gizleyebilir.

Oyun bir açık sahneden sonra, tekrar bakma sırasında veya iki grubun birleşmesi gösterilince bitebilir. Her aşamanın tamamlanması şart değildir. Çocuk başka bir hikâye kurmak isterse figürleri güvenli biçimde kullanmaya devam edebilir.

Bir sonraki buluşmada önce hangi anın örnek olduğunu yeniden söyleyin: üç içeride ve iki durakta olan başlangıç mı, yoksa beşin içeride olduğu son durum mu? Bu küçük açıklık, hatırlama sorusunu anlaşılır kılar ve katılımcıların aynı sahne hakkında konuşmasına yardım eder.