Minibüse bir yolcu biniyor: toplama hikâyesi

İki yolcu ve durakta bekleyen bir arkadaş

Hayalî bir minibüsün içinde iki yolcu var. Durakta bekleyen Ece de minibüse biniyor. Üç yolcu artık içeride. Bu hikâye gerçek bir seferi veya tarifeyi anlatmaz; iki kişilik bir gruba bir kişinin katılmasını görünür kılmak için hazırlanmıştır.

Minibüsü büyük bir kâğıda çizebilir, yolcuları da ayrı ve uygun büyüklükte kartlarla gösterebilirsiniz. Çocuk bir kartı taşıyabilir, nereye konacağını gösterebilir veya yetişkinden hareket ettirmesini isteyebilir. Sayıları yazmak ya da işlemi ezberlemek ilk tur için gerekli değildir.

Soru özellikle minibüsün içindeki yolcuları sayar. Başta durakta bekleyen Ece kâğıtta görünür, fakat henüz içeride değildir. Bindiğinde üç kartın hepsi iç bölgeye yerleştirilir. Aynı üç karakter kâğıtta bulunurken içeriye ait grubun sayısı değişir.

Hikâyeyi çocuğun tanıdığı bir araçla anlatabilirsiniz: çizimde minibüs yerine otobüs veya tramvay bulunabilir. Araç adı değiştiğinde sayılan kişilerin nerede olduğu yine açıkça gösterilir. Ailenin belirli bir taşıtı kullandığı varsayılmaz.

Başlangıç ve sonuç farklı anlardır. İlk anda içeride iki yolcu ve durakta bir karakter vardır. İkinci anda Ece içeri girmiştir; içeride üç yolcu vardır. Ece’nin hareketini göstermek, iki durum arasındaki değişikliğin nereden geldiğini anlatır.

Yetişkin soruyu “İçeride kaç kişi var?” diye kurduğunda yalnızca belirlenen iç alan sayılır. “Kâğıtta toplam kaç karakter var?” sorusunda ise duraktaki kişi de yer alır. Başlangıçta bu iki sorunun cevapları sırasıyla iki ve üçtür.

Hikâyenin kahramanlarına isim vermek sayı ilişkisini değiştirmez. İsterseniz içeridekilere Deniz ve Can deyin; Ece ise kapının dışında, durağın yanında beklesin. Üç isim söylediğinizde çocuğun dikkati hemen üç kişiye kayabilir. Bu nedenle hemen ardından “Şu anda minibüsün içinde kimler var?” diye sorun ve parmağınızla yalnızca iç alanı gösterin. Sorunun hangi gruba ait olduğunu görmesi, işlemin başlangıcını anlamasına yardım eder.

Bir çocuğun otobüs, dolmuş veya minibüs görmüş olması gerekmez. Bu araç, kâğıt üzerinde yolcu taşıyan hayali bir kutu olarak da anlatılabilir. Yolun nereye gittiğine, ücretlere ya da gerçek seferlere dair bilgiye ihtiyaç yoktur. Hikâyede önemli olan bir kişinin belli bir alana girmesi ve içerideki grubun büyümesidir. Araç yerine büyükçe bir oyuncak kutusu da aynı ilişkiyi gösterebilir.

Minibüsü ve yolcuları hazırlayın

Bir kâğıda geniş bir minibüs ve iç bölgesini gösteren açık bir sınır çizin. Yanına küçük bir durak resmi veya “durak” etiketi koyabilirsiniz. Üç büyük yolcu kartı hazırlayın; her kart bir kişiyi temsil etsin. Etiket varsa yetişkin çocuğa okuyabilir.

İki kartı tamamen minibüsün içine, Ece olarak seçilen üçüncü kartı durağa koyun. Kartlar birbirini örtmesin. İçerideki iki kişiye ad vermek isterseniz çocuğun seçtiği adları kullanabilirsiniz; isimler yolcu sayısını değiştirmez.

Kartların boyu ve malzemesi çocuğa uygun olmalıdır. Küçük parçalar ağıza götürebilecek çocuklara uygun değildir. Yetişkin kartları hazırlayabilir ve çocuğun onayladığı seçimleri hareket ettirebilir.

Minibüsün iç alanını yolcu kartlarının sığacağı büyüklükte çizin. Tekerlek, pencere ve durak tabelası eklemek çocuğun isteğine bağlıdır; bu parçalar yolcu olarak sayılmaz. Kartların konacağı alanı çevreleyen çizgi açık olmalıdır.

Yolcu kartlarına farklı işaretler koyabilirsiniz: biri Ece, diğerleri çocuğun seçtiği iki hayalî kişi olabilir. Her kartta bir kişi bulunduğunu başlangıçta söyleyin. İki kişinin tek kartta çizilmesi kart sayısıyla kişi sayısını farklılaştırır; ilk örnekte bu ek değişken kullanılmaz.

Durak çizimini minibüsün dışında ama aynı kâğıtta tutun. Ece’nin kartı durakta ve aracın sınırından tamamen dışarıda olmalıdır. Böylece çocuk hem kartın var olduğunu hem de henüz iç gruba dahil olmadığını görebilir.

Çocuk kartı tutmakta zorlanıyorsa yetişkin gösterilen kartı taşıyabilir. Önce “Ece olan kart bu mu?” diye doğrular, sonra istenen hareketi yapar. Bir bakışın veya hareketin anlamı belirsizse yanıtı kendi başına kesinleştirmemelidir.

Minibüsün iç kısmını, kenarları görünür bir dikdörtgenle belirtin. Yolcu kartlarını bu dikdörtgenin içine koyduğunuzda tamamı iç sınırda kalsın; durağı temsil eden küçük işareti ise dışarıya yerleştirin. Kart sınır çizgisinin üstünde durursa çocuk onun içeride mi dışarıda mı sayılacağından emin olamaz. Bu belirsizlik toplama fikrini incelemeyi zorlaştırır; birlikte kartı açık bir yere taşıyın.

Kart hazırlamak istemiyorsanız üç farklı kapak kullanabilirsiniz. Bir kapağa küçük bir kâğıt yapıştırıp Ece’yi ayırt edin; diğer iki kapağın birbirinden farklı olması zorunlu değildir. Çocuğun kapağı kolay tutması önemlidir. Küçük parçalar kullanım için uygun değilse büyük kâğıt daireler veya yetişkinin taşıdığı üç çizim seçin.

İlk sahne: içeride iki kişi

Minibüsün sınırını gösterin ve “İçeride kaç yolcu var?” diye sorun. İki kartı birer kez işaret ederek “bir, iki” sayabilirsiniz. Yetişkin sayıyorsa bu bir destektir; çocuk da gösterebilir veya yalnızca dinleyebilir.

Durağın yanındaki üçüncü kartı gösterin: “Ece durakta bekliyor; henüz minibüsün içinde değil.” Çocuk kâğıttaki bütün karakterleri sayarsa üç bulabilir. Bu, içerideki gruba ilişkin sorudan farklıdır ve açıkça adlandırılmalıdır.

Kart sınır çizgisine taşmışsa çocuğun nerede olmasını istediğini sorun. İlk sahnede iki kartın tamamen iç bölgede, üçüncünün ise dışında görünmesi karşılaştırmayı kolaylaştırır. Malzeme karışık görünüyorsa daha geniş bir çizim hazırlayın.

İç bölgeyi gösterip iki kartı sırayla sayın. Birinci kart için “bir”, ikinci kart için “iki” söylenir. Çocuk sayı sözcüklerini söyleyebilir veya yetişkinin saymasını dinleyebilir. Aynı kart iki kez gösterildiyse işlemi birlikte kontrol etmek mümkündür.

Duraktaki Ece kartını henüz hareket ettirmeden sorun: “Ece içeride mi, durakta mı?” Çocuk kartın bulunduğu bölgeyi gösterebilir. Bu soru kişi sayısından önce konumu netleştirir. Çocuk yanıt vermek istemezse yetişkin mevcut yerleşimi açıklayıp durabilir.

Yetişkinin saydığı iki kişi, içerideki grubun tamamıdır; araç sürücüsü çizimde ayrıca gösteriliyorsa soru değişebilir. İlk modelde sürücüyü yolcu olarak eklemeyin veya hangi grubun sayıldığını açıkça belirtin. Gizli bir karakter sayıya dahil edilmemelidir.

Çocuk “Üç kart görüyorum” dediğinde gerçekten üç kartın bulunduğunu doğrulayın. Ardından iç bölgedeki iki kartla duraktaki tek kartı gösterin. Çocuğun toplam kart sayısını gözlemesi, araç içindeki sayıya ilişkin farklı soruyu yanıtlama fırsatıyla birlikte ele alınabilir.

Başlangıçta içerideki iki kartı biraz ayrı yerleştirin. “İçeride kaç kişi var?” derken çocuk bir kartı işaret edip “bir”, diğerini işaret edip “iki” diyebilir. Son sayıdan sonra “Demek içeride iki kişi var” diye grubu adlandırın. Çocuk iki kartı aynı anda görerek saymadan da söyleyebilir; hemen yeniden saymaya zorlamak yerine isterse işaret ederek kontrol etmesine fırsat verin.

Ece henüz binmemişken “Ece de burada; neden onu saymadık?” sorusu, “burada” sözcüğünün yerini netleştirmek için kullanılabilir. Beklenen açıklama Ece’nin yok olduğu değil, minibüsün dışında beklediğidir. Çocuk onu da saymışsa üç kartın varlığını kabul edin: “Masada üç kişi var; peki bunların kaçı minibüsün içinde?” Bu ayrım çocuğun gördüğünü inkâr etmeden sayılan grubu daraltır.

İkinci sahne: Ece biniyor

Çocuğa Ece’nin binmesini isteyip istemediğini sorun. Onaydan sonra üçüncü kartı duraktan minibüsün içine taşıyın. İki eski yolcu kartı yerinde kalır. Yeni kartın diğerlerini örtmediğinden emin olun.

“İçeride iki yolcu vardı; Ece de bindi” deyin. Ardından “Şimdi içeride kaç yolcu var?” sorusunu sunun. Üç kartı birer kez gösterip sayarak kontrol edebilirsiniz: bir, iki, üç.

Duraktaki kart artık içeridedir; kâğıttan yeni bir karakter çıkmadı. Hikâyede değişen, hangi grubun içinde bulunduğudur. Çocuk bu farkı göstermek isterse durak ve minibüs bölgelerini ayrı ayrı işaret edebilir.

Hareketten önce çocuğun hangi kartı seçtiğini doğrulayın. Ece kartı duraktan alınır ve minibüsün sınırını tamamen geçerek boş iç alana yerleştirilir. Kartı kapı çizgisinde bırakmak yerine başlangıçta açık bir iç konum kullanın.

Kart yerleştirildikten sonra önceki iki kartın da içeride kaldığını kontrol edin. Taşıma sırasında başka bir kart yanlışlıkla dışarı çıktıysa bu ek değişikliği söyleyin ve çocuğun isteğiyle düzeltin. Üç sonucu, önceki iki kişinin de içeride kalmasına dayanır.

Yetişkin birinci, ikinci ve yeni üçüncü kartı sırayla göstererek sayabilir. Çocuk “iki ve bir üç eder” diyorsa bunu modelle karşılaştırabilirsiniz. Çocuk bütün kartları birden saymayı seçerse o yöntem de bu kurulumda sonucu kontrol eder.

Ece’nin duraktan içeri geçmesi, durakta hiç kimse kalmamasına yol açar; bu durum başlangıçtaki tek dış kart için geçerlidir. Başka bir karakter çizilmiş veya eklenmişse duraktaki grup yeniden incelenmelidir.

Ece’nin kartını sınırdan geçirirken hareketi tek bir olay olarak gösterin. Kartı bir an kaldırıp sonra içeride boş bir yere bırakabilirsiniz. Diğer iki yolcu dışarı çıkmasın veya saklanmasın; aksi hâlde çocuk hem eklemeyi hem yer değiştirmeyi aynı anda takip etmek zorunda kalır. Ece içeride durduğunda üç kartın tümü görünür olsun ve sayma için yeterli boşluk bırakın.

“İki vardı, bir kişi daha bindi” cümlesinden sonra küçük bir bekleme verin. Çocuk “üç” derse “Bunu nasıl anladın?” diye merakla sorabilirsiniz; kartları tek tek sayması, ikiden sonra üç demesi veya üçlü grubu tanıması geçerli yollardır. Yanıtı henüz bilmiyorsa “İçeridekileri birlikte gösterelim” önerisi düşüncesini yeniden başlatır.

Olası yanıtları dinleyin

Çocuk “Üç” der veya üç kartı gösterirse yetişkin “İçerideki üç yolcuyu gösterdin” diyebilir. Yetişkin önceden saymışsa verilen destek notta belirtilmelidir. Çocuğun kendi sesiyle yanıt vermesi zorunlu değildir.

Çocuk “İki” diyorsa Ece kartının görünür olup olmadığını kontrol edin. Belki başlangıçtaki grubu anlatıyordur. “İki yolcu önce içerideydi; Ece bindikten sonra yeniden bakalım mı?” sorusu iki zamanı ayırır.

Çocuk “Üç kişi vardı zaten” diyebilir. Kâğıttaki bütün karakterler için bu doğrudur: ikisi içeride, biri duraktaydı. Yetişkin “Ben minibüsün içindekileri soruyorum” diyerek sayılan grubu açıklar.

Çocuk “Ece dahil üç” dediğinde hangi kartları saydığını göstermesini isteyebilirsiniz. Her üçü iç alandaysa yanıt modelle uyuşur. Açıklama istemek zorunlu değildir; çocuk kartları göstermeyi veya oyunu bitirmeyi seçebilir.

Çocuk “Bir bindi” derse hareket eden kişi sayısını anlatıyor olabilir. Bu da hikâyedeki doğru bir bilgidir. Yetişkin “Evet, bir kişi bindi. Şimdi içerideki bütün yolcuları sayalım mı?” diyerek toplam sorusunu ayrı kurar.

Çocuk duraktaki boş alanı gösterirse “Ece buradan ayrıldı” diyebilirsiniz. Boş durak ile araç içindeki üç yolcu farklı durumları anlatır. Çocuğun hangi bölgeyi seçtiğini teyit etmek, cevabı yanlış gruba bağlamayı önler.

Çocuk sessiz kalırsa seçenekleri erişilebilir bir biçimde sunabilir veya tekrar göstermeyi önerebilirsiniz. Belirsiz bir bakışın “iki” ya da “üç” anlamına geldiğini varsaymayın. Çocuk ara vermek veya sonlandırmak isteyebilir.

Çocuk önce “bir” diyorsa Ece’nin kaç kişi olduğunu doğru söylemiş olabilir. “Evet, bir kişi bindi; şimdi içeride toplam kaç kişi var?” diye iki soruyu ayırın. Ardından önce iki yolcuyu, sonra Ece’yi gösterin. “İki” diyorsa hareketten önceki sayıyı hatırlamış olabilir; Ece kartına bakıp onun artık hangi bölgede olduğunu birlikte belirleyin.

“Dört” yanıtında kartları yeniden sayarken her karta yalnızca bir kez dokunun. Özellikle Ece’yi hem durakta hem içeride varmış gibi saymak ya da bir kartı iki kez işaretlemek sonucu değiştirebilir. Çocuğun hangi adımı kullandığını görmeden hatanın nedenini varsaymayın. “Bana sayarken gösterir misin?” sorusu düzeltmeden önce onun yöntemini anlamanızı sağlar.

Kısa bir karşılıklı konuşma

Yetişkin: “Ece hangi kart?” Çocuk üçüncü kartı gösterir. Yetişkin: “Bu kartı minibüsün içine koymamı istiyor musun?” Onaydan sonra kart hareket eder. Çocuk isterse kendisi de taşıyabilir.

Çocuk: “Ece kapıda kalsın.” Yetişkin: “Kapı çizgisinde mi, içeride mi olmasını istiyorsun?” Çocuk başka bir hikâye kuruyor olabilir. Kart sınırın üzerinde kalırsa içeriye tamamen girip girmediği belirsizdir; sayma kuralı birlikte açıklığa kavuşturulur.

Çocuk: “Minibüs nereye gidiyor?” Yetişkin hayalî bir yer önermeden önce çocuğun fikrini sorabilir. Yolculuğun adı toplama sonucunu değiştirmez. Gerçek bir hat veya saat bilgisi veriliyormuş gibi davranmak gerekmez.

Yetişkin: “Önce kimler içeride?” Çocuk iki kartı gösterir. Yetişkin: “Bu iki kartı seçtin. Ece şimdi nerede?” Çocuk durak kartını gösterir. Yetişkin bunu doğruladıktan sonra binme hareketini teklif eder.

Çocuk: “Ben kartı taşımak istemiyorum.” Yetişkin: “İstersen bana gösterebilirsin; sen istemezsen taşımayız.” Hareket yetişkin tarafından yapılırsa notta da öyle anlatılır. Çocuk seçimi yapmış olabilir ama kartı fiziksel olarak yetişkin taşımıştır.

Çocuk: “Bir kişi daha beklesin.” Bu durumda başlangıçtaki üç karta dördüncü bir kart eklenmesi gerekir. Yeni kişinin araç dışında mı içinde mi duracağı ve sorulan grubun hangisi olduğu önce belirlenir. Eski hikâyenin sonucu yeni koşula otomatik aktarılmaz.

Yetişkin: “İçeride Deniz ve Can var. Ece nerede?” Çocuk: “Durakta.” Yetişkin: “İçeride kaç kişi var?” Çocuk kartları göstererek: “Bir, iki.” Yetişkin: “Ece bindi.” Çocuk kartı içeri taşır. Yetişkin: “Şimdi içeride kaç kişi var?” Çocuk: “İki, üç; üç kişi.” Burada çocuğun sayma biçimi örnektir; başka doğru bir yolla üçe ulaşması da kabul edilir.

Çocuk konuşmak istemezse yanıtı gösterebilir. Yetişkin iki, üç ve dört noktalı üç kart arasından seçim sunabilir; seçim kartları önce ve sonra aynı yerde kalırsa görev yalnızca kartın yerini hatırlamaya dönüşmez. Çocuk üç noktalı kartı seçtikten sonra yolcularla noktaları eşleştirerek yanıtı kontrol edebilir. Bu destek toplama ilişkisinin yerini almadan yanıt vermeyi kolaylaştırır.

Önce ve sonra çizimi

Bir kâğıda iki ayrı minibüs resmi çizin. İlk resimde iki yolcu içeride, Ece durakta olsun. İkincide üçü de içeride bulunsun. Her şeklin ayrı seçilebildiğini ve iç bölgenin anlaşılır olduğunu kontrol edin.

İlk resmi “önce”, ikincisini “sonra” diye adlandırabilirsiniz. Yetişkin sözcükleri okuyabilir. İki resim iki durumu saklar, fakat Ece’nin binme hareketini kendiliğinden göstermez; hikâyede hareket ayrıca anlatılır.

Çocuk resimleri ters sıraya koyarsa hangi hikâyeyi düşündüğünü sorun. Üç içeriden iki içeriye geçiş bir kişinin çıkmasını anlatabilir; bu, başlangıçtaki binme hikâyesinden farklıdır.

İlk çizimde iki kart yerine iki yolcu resmi bulunur; Ece durakta çizilir. İkinci çizimde üç yolcu da iç alandadır. İki alanın sınırları açık değilse yetişkin çizgileri belirginleştirebilir. Her resimdeki kişileri tek tek ayırt edebilmek gerekir.

Hareketli modelde ilk durum kart taşındığında değişir. İki çizimse başlangıç ve sonucu yan yana saklar. Çocuk birini seçebilir veya iki biçimi karşılaştırabilir. Çizimle hareket arasındaki farkı anlatmak, birini diğerinin aynı fiziksel eylemi gibi sunmamayı sağlar.

İki resimde araçların boyu farklıysa yolcu sayısı yine kendi iç bölgelerinde sayılır. Büyük çizim daha çok kişi olduğunu tek başına göstermez. Ece’nin hangi resimde nerede bulunduğu açıklanır.

İki küçük çerçevenin üstüne “önce” ve “sonra” yazın. İlk çerçevedeki dikdörtgene iki nokta, dışındaki durağa bir nokta koyun. İkinci çerçevede üç nokta dikdörtgenin içinde olsun. İkinci görüntüde dışarıda ayrıca Ece’yi temsil eden bir nokta bırakmayın; aynı kişinin iki kopyası çocuk için yeni bir sayma hatası yaratabilir.

Çizim hazır olduğunda çocuğa “Hangi resim binmeden önceyi gösteriyor?” ve “Hangi resimde Ece içeride?” sorularını yöneltin. İki görüntü karşılaştırılırken her karede görülen bütün noktaları değil, dikdörtgenin içindekileri sayın. Çocuk isterse Ece’nin çizimini farklı renkte yapabilir; farklı renk onun fazladan bir kişi olduğu anlamına gelmez.

İşlem yazmak isteğe bağlıdır

Yetişkin isterse “2 + 1 = 3” yazıp modelle ilişkilendirebilir: iki yolcu önce içerideydi, bir yolcu bindi, üç yolcu oldu. Artı işareti eklenen yolcu kartı değildir; anlatılan işlemin yazılı gösterimidir.

Çocuk sayıları yazmak istemezse iki kartı gösterip üçüncü kartı eklemek ve içeridekileri saymak yeterlidir. Bir sonuç kartı kullanılırsa yetişkin onu okuyabilir; çocuğun seçimi verilen destekle birlikte anlatılır.

“Üç” yanıtı hareketten önce söylenirse çocuğun bütün karakterleri mi saydığını, yoksa binmeden sonraki durumu mu tahmin ettiğini sorun. İki olasılık aynı sözcüğü kullanabilir ama farklı sorulara karşılık gelir.

Yazılı ifadeyi hazırlayan yetişkin 2’nin başlangıçtaki iç grubu, 1’in binen kişiyi ve 3’ün sonuçtaki iç grubu temsil ettiğini açıklar. Kartların üzerine rakam koymak, onları yeni yolcu yapmaz. Sayılan şey kişi kartlarıdır.

Çocuk “2” kartını araç içindeki başlangıç grubunun yanına, “3” kartını sonuç çiziminin yanına koyabilir. Yetişkin kartları okuyorsa bu destek belirtilir. İki sayı kartı hareketli hikâyeyi kaydetmenin bir yoludur; tek yol değildir.

Bir artı işareti yazmadan önce çocuğun örneği hangi aşamada bıraktığını kontrol edin. Ece hâlâ duraktaysa iç grup henüz üç değildir. Yazılı sonuç, gösterilen hareketten sonraki durumla eşleştirilmelidir.

Çocuk sembollerle ilgilenirse resmin altına 2 + 1 = 3 yazabilirsiniz. İki, başlangıçta içeride bulunan yolcuları; bir, içeri giren Ece’yi; üç ise hareketten sonraki yolcuların tamamını gösterir. Artı işareti burada gruba bir kişinin katıldığını anlatır. Yazıyı çocuğa okutturmadan önce her sayının karşılığını kartlarla gösterin.

Eşittir işaretinden sonraki üç, yeni binenlerin sayısı değildir. Çocuk işaretin ardından “bir” yazarsa “Bir kişi bindi; bütün yolcuları düşünürsek kaç kişi oldu?” diyerek tekrar sahneye dönün. Rakamların sıralamasını ezberletmek yerine başlangıç, değişim ve sonucu farklı sorularla eşleştirmek daha açıklayıcıdır.

Daha kolay bir sürüm

Bir yolcu içeride, bir yolcu durakta olsun. İkinci kartın binmesiyle içeride iki yolcu bulunur. Başlangıçtaki kart sayısı azaldığı için her kartı takip etmek daha kolay olabilir.

Yetişkin hareketi bir kez gösterip çocuktan yalnızca yeni kartı işaret etmesini isteyebilir. Toplamı yetişkin sayarsa bunu açıkça söyler. Çocuk toplamı söylemek istemese de hareketi gözlemleyebilir.

Kartları tutmak güçse çocuk içerideki alanı gösterebilir ve yetişkine tarif edebilir. Seçimin anlamı belirsizse yetişkin kartı hareket ettirmeden önce doğrulama ister.

Bir içeride, bir dışarıda örneğinde iki ayrı kart kullanın. Çocuk iç sınırı ve duraktaki kartı gösterebilir. Kart içeri taşındıktan sonra birlikte iki kart sayılır. Yetişkinin yaptığı sayma ve hareket açıkça belirtilir.

Eğer iki kartı aynı anda izlemek zor geliyorsa yetişkin önce içeridekini gösterir, sonra dışarıdakini adlandırır. Hareketten sonra her iki kartı birlikte görünür tutar. Bir kartın üstünü el ile kapatmak sayımı güçleştirebilir.

Yalnızca yetişkinin anlatımını dinlemek de bir katılım biçimidir. Çocuk hareket ettirmek veya cevap vermek istemezse bir sahne gösterilip etkinlik tamamlanabilir.

İki yolcu yerine başlangıçta bir yolcu ve dışarıda Ece kullanın. “Bir vardı, bir bindi” durumunda içeride iki kart oluşur. Yine de önce ve sonra sorularını ayrı tutun; kolaylaştırma hikâyedeki hareketi ortadan kaldırmamalıdır. Çocuk bu sürümde de kararsızsa yetişkin bir kartı işaretleyip ardından diğerini göstererek birlikte sayabilir.

Dikkat uzun süre tek noktada kalmıyorsa sahneyi yalnızca iki adımda oynayın: başlangıçtaki yolcuları gösterin, ardından Ece’yi içeri taşıyın. İlk gün işlem yazmayı, isimleri değiştirmeyi ve yeni bir durak eklemeyi bırakabilirsiniz. Kısa bir doğru deneyimden sonra aynı sahneyi başka bir zamanda tekrar kurmak, tek oturumda çok sayıda soru sormayı gerektirmez.

Bir sonraki adım

Üç yolcu içerideyken durakta iki yeni kart hazırlanabilir. Her biri sırayla binerse önce dört, sonra beş yolcu içeride olur. Yeni hikâyeye başlamadan yeterli ve uygun büyüklükte kart bulunduğunu kontrol edin.

Başka bir örnekte durakta kimse beklemez ve kimse binmez. İçerideki iki yolcu yerinde kalır. Sıfır burada binen yeni yolcuların sayısıdır; minibüsün veya içerideki kişilerin yok olduğunu söylemez.

Çocuk hikâyeyi yönetip yetişkinden kartları saymasını isteyebilir. Yetişkin hangi alanı sayacağını tekrarlar ve çocuğun onayını bekler. Bir kişinin inmesi istenirse bu yeni, çıkarma içeren bir hareket olarak anlatılır.

Üç içeride ve iki dışarıda örneğinde ilk yeni yolcu bindiğinde dört kişi içeride olur. İkinci yolcu da bindiğinde beş olur. Bu iki ara durum ayrı gösterilir; ikisi aynı anda taşınırsa ara durum görülmemiştir.

Sıfır yeni yolcu örneğinde içeriye hiçbir kart taşınmaz. İçerideki ilk iki kart yerinde kalır. Yetişkin “İki vardı, kimse binmedi; içeride kaç kişi var?” diye sorar. Sıfırın hangi gruba ait olduğu belirtilir.

Çocuk dört karakterli yeni bir hikâye kurmak isterse kaçının içeride ve kaçının dışarıda başladığını kendisi seçebilir. Yetişkin seçimi tekrarlar ve kartları buna göre hazırlar. Sorulan toplam yalnızca anlaşılmış bölgeye göre sayılır.

Çocuk ilk sahneyi rahatça açıklarsa iki yolcu içerideyken bu kez iki kartın daha bindiği bir durum kurun. İçeri girenleri birer birer hareket ettirin ve her hareketten sonra araçtaki kartların sayılabilir olduğundan emin olun. Sonuç dört olur; amaç hız kazanmak değil, iki ayrı katılma hareketinin aynı grubu nasıl büyüttüğünü takip etmektir.

Bir başka değişiklikte başlangıçtaki üç kişiye kimsenin binmediği bir durak canlandırabilirsiniz. Dışarıdan gelen yolcu sayısı sıfırsa içeride üç kişi kalır. Bu sahnede yolcunun araçtan inmesi farklı bir değişimdir ve ayrıca açıklanmalıdır; hiç kimsenin binmemesini bir kişinin inmesiyle aynı olay gibi sunmayın.

Kısa not ve devam

İsteğe bağlı not: “İki yolcu içerideydi; çocuk Ece kartını seçti; yetişkin kartı içeri taşıdı; birlikte üç kartı saydılar.” Bu ifade katılımcıların eylemlerini ayırır ve bütün toplama becerisi hakkında genel sonuç çıkarmaz.

Başka bir isteğe bağlı çalışma için sayılar ve sayma bölümüne bakın ve seçilen etkinliğin yönergesini okuyun. Dijital bir sayı oyunu bu minibüs hikâyesini kullanmayabilir. Tek bir binme ve ortak sayma tamamlanmış bir etkinliktir.

Başka bir not “Yetişkin iki kartı gösterdi ve saydı; çocuk Ece kartını içeri taşıdı; yetişkin üç kartı yeniden saydı” olabilir. Bu açıklama çocuğun hareketini ve yetişkinin sayı sözlerini ayırır.

Kâğıtlar aile isterse saklanabilir veya kaldırılabilir. Çocuğun tam adı, fotoğrafı ya da gerçek yolculuk bilgisi bu hayalî örnek için gerekli değildir. Daha sonra yeni bir araç veya farklı destek kullanılırsa koşulların değiştiği belirtilir.

Kendi kısa notunuzda sonucu tek başına yazmak yerine çocuğun kullandığı yöntemi kaydedin: “Ece bindikten sonra üç kartı sırayla işaretledi” gibi. Başka bir gün aynı sayıları farklı sırayla yerleştirip yöntemin sürüp sürmediğine bakabilirsiniz. Yerleşim değişince sayı değişmez; ancak kartların üst üste gelmemesi, her birini takip etmeyi kolaylaştırır.

Bir sonraki oturum için çocuğun söylediği somut soruyu saklayın: “Durakta bekleyen de yolcu mu?” gibi bir soru, yolcu olmanın genel anlamıyla araçta bulunmanın farklı şeyler olduğunu konuşmak için fırsattır. Bu konuşmanın ardından başlangıç ve sonuç gruplarına dönün; hikâyenin anlamı sayı cümlesini desteklesin.