Kâğıt sınırın içinde ve dışında

Kapalı ve anlaşılır bir alan hazırlayın

Büyük bir kâğıda kesintisiz bir halka çizin veya masanın üzerine kapalı bir kâğıt şerit yerleştirin. Halka bir kare, dikdörtgen ya da yuvarlağa benzeyebilir; bu oyunda önemli olan seçilen sınırın kapalı olması ve çevrelediği alanın ayırt edilebilmesidir. Ayı ve tavşan yerine yaşa uygun büyük oyuncaklar, kartlar veya başka güvenli nesneler kullanılabilir.

Yetişkin malzemelerin çocuğa ve ortama uygunluğunu kontrol eder. Kesme veya masaya sabitleme gerekiyorsa gerekli yardımı sağlar. Halka yeterince büyük olduğunda oyuncaklar çizgiye değmeden yerleştirilebilir. Başlangıç için bir oyuncağı açıkça çevrelenen alanın ortasına, diğerini halkanın dışına koyun. Karmaşık kenar durumları daha sonraya bırakılabilir.

Çocuğa önce sınırı gösterin: ‘Bu çizgi oyun alanının çevresi.’ Sonra iç bölgeyi ve çizginin dışındaki masa yüzeyini işaret edin. İç ve dış, belirli bir sınıra göre söylenir. Masanın dışı ile kâğıt halkanın dışı aynı yer değildir; tavşan masanın üzerinde ama halkanın dışında olabilir. Soruda hangi sınırdan söz edildiğini belirtmek belirsizliği azaltır.

Çocuk oyuncakları kendisi taşıyabilir, bir yere işaret edebilir veya ortağından nesneyi istediği yere koymasını isteyebilir. Jest, konuşma ve iletişim cihazı seçenekler arasındadır. Çizginin görsel olarak ayırt edilmesi güçse uygun kontrast veya dokunulabilir bir sınır yardımcı olabilir. Seçilen malzeme ve dokunma biçimi çocuğun rahatlığına göre belirlenir; dokunmak zorunlu değildir.

Başlangıç sorusu küçük olabilir: ‘Ayı bu halkanın içinde mi, dışında mı?’ Çocuk oyuncağı gösterebilir veya bir partnerden konumunu tarif etmesini isteyebilir. Tek bir yerleştirme ve kısa bir gözlem yeterli olabilir. Çocuk kendi hikâyesini kurmak ya da etkinliği bırakmak isterse buna alan açın.

İçerideki ve dışarıdaki oyuncakları inceleyin

Ayıyı tamamen halkanın çevrelediği bölgeye koyun; sınır çizgisine temas etmesin. Tavşanı da çizgiden uzakta, dış bölgeye yerleştirin. Bu düzen için ‘Ayı halkanın içinde, tavşan dışında’ diyebilirsiniz. Nesnelerin tüm kapladığı alanın nerede olduğuna bakın; yalnızca ortalarının konumunu sessizce ölçüt olarak seçmek daha büyük oyuncaklarda karışıklık yaratabilir.

Bir partner oyuncakları yerleştirirken diğeri hangi oyuncağın içeride olduğunu gösterir. Sonra isteyenler rol değiştirebilir. İşaret edilen nesne beklenenden farklıysa önce çocuğun hangi halkayı ya da hangi oyuncağı kastettiğini sorun. Bir cevap, farklı bir sınır seçildiğinde doğru olabilir; örneğin tavşan kâğıt halkanın dışında ama odanın içindedir.

İçeride iki oyuncak, dışarıda bir oyuncakla yeni bir düzen kurabilirsiniz. İç bölgedeki oyuncakları saymak istenirse iki; dış bölgedekiler için bir sayılır. Bu sayılar yalnızca seçilen oyuncakları kapsar. Masada ayrıca bir kalem varsa toplam eşya sayısı farklı olabilir. Konum sorusuyla miktar sorusunu ayrı sorup her birinde hangi grubu saydığınızı belirtin.

Halkanın yerini veya büyüklüğünü değiştirmeden bir oyuncağı iç bölgede başka bir noktaya kaydırın. Tamamı hâlâ iç bölgedeyse konumu hâlâ ‘içeride’ diye açıklanabilir; merkeze daha yakın ya da kenara daha yakın olması ayrı bir özelliktir. Dışarıdaki bir oyuncağı da sınırdan uzaklaşacak biçimde taşıyabilirsiniz. İçeriye girmediği sürece halkanın dışında kalır.

Halka bir bahçeyi, içteki oyuncaklar bahçedeki hayvanları temsil edebilir. Bu yalnızca bir hikâye anlaşmasıdır; masanın üzerindeki kâğıt gerçek bir çit oluşturmaz. Çocuk bahçeye başka bir isim verebilir veya hikâye kurmadan şekillerle çalışabilir. Bir nesnenin içeride olup olmadığına ilişkin soru her iki durumda da çizilen sınıra dayanır.

İçeride veya dışarıda olmak bir nesnenin niteliği değil, belirli sınırla kurduğu ilişkidir. Aynı ayı küçük halkanın dışında, onu çevreleyen daha büyük bir halkanın içinde bulunabilir. İki sınır kullanacağınız zaman hangisinin sorulduğunu açıkça gösterin. İlk oyunda tek halka kullanmak bu ayrımı daha kolay takip etmeyi sağlar.

Bir oyuncağı sınırın öte yanına geçirin

Ayı tamamen içerideyken onu yavaşça halkanın dışına taşıyın. Başlangıçta iç bölgededir; hareket tamamlandıktan ve oyuncak çizgiden ayrıldıktan sonra dış bölgededir. Çocuk isterse hareketi yapabilir, hangi yöne gidileceğini gösterebilir veya ortağına sözle tarif edebilir. ‘Ayı nerede başladı, şimdi nerede?’ sorusu iki farklı zamana ilişkindir.

Hareket sırasında oyuncağın bir kısmı çizgiye değebilir ya da iki bölgeye yayılabilir. Bu ara durum için başlangıç ve bitiş cevaplarını zorla kullanmayın. ‘Şu anda sınırın üzerinde’ veya ‘bir kısmı içeride, bir kısmı dışarıda’ diye tarif edebilirsiniz. Oyuncak tamamen dış bölgeye ulaştığında konumu yeniden değerlendirin.

Tavşanı dışarıdan içeriye taşıyarak ters yönü deneyin. Önce çizginin dışında, sonra çizgiyi geçerken sınırla temas hâlinde, sonunda tamamen içeridedir. Bu sırayı üç çizimle gösterebilirsiniz. Bir partner resmi seçer, diğeri oyuncağı o resimdeki konuma getirir. İki kişi de aynı sınırın hangi çizgi olduğunu biliyorsa karşılaştırma daha anlaşılır olur.

Oyuncağı sınırın üzerinden kaldırıp diğer tarafa koymak ile masa üzerinde çizgiyi geçecek biçimde kaydırmak farklı hareketlerdir; ikisinin sonunda da nesne dışarıda olabilir. Çocuk hareketin nasıl yapılacağını seçebilir. Kâğıt halka fiziksel olarak bir duvar değildir ve üzerinden kaldırmak için bir kapı gerekmez. Hikâyede kapı kullanılıyorsa bunun oyuna eklenmiş bir kural olduğunu belirtin.

Bir oyuncak hareket ettiğinde diğerlerinin konumu kendiliğinden değişmez. Ayıyı dışarı taşırken tavşan içeride bırakıldıysa, sonunda ayı dışarıda ve tavşan içeridedir. İkisini de içeri almak için ikinci bir hareket gerekir. Her adımı gösterip ardından soruyu sormak, önceki konumla şimdiki konumu karıştırmayı önler.

Bir çocuk hareketi öngörmek isterse ‘Ayıyı çizginin öte yanına koyarsak nerede olur?’ diye sorabilirsiniz. Denedikten sonra sonucu birlikte kontrol edin. Tahmin etmek zorunlu değildir; çocuk doğrudan taşıyıp gözlemlemeyi seçebilir. Sonuç, seçilen sınırın ve oyuncağın gerçekten bırakıldığı yerin incelenmesiyle belirlenir.

Çizgiye değen ve çizginin üzerinde duran durumlar

Oyuncak çizginin tam üzerinde duruyorsa yalnızca ‘içeride’ ya da ‘dışarıda’ demek yerine durumu daha ayrıntılı anlatmak yararlıdır. Oyunun başında ‘içeride’ sözcüğünü tamamı çizginin çevrelediği bölgede ve çizgiye değmeyen nesneler için kullanacağınızı kararlaştırabilirsiniz. Bu anlaşmada çizgiye değen nesne ayrı bir durumdur.

Örneğin düz bir kartın yarısı halkanın içinde, yarısı dışındaysa ‘Kart sınırı kesiyor’ veya ‘bir bölümü içeride, bir bölümü dışarıda’ diyebilirsiniz. Sadece kartın ortasına bakarsanız başka bir sınıflandırma yapabilirsiniz; o zaman bu ölçütü açıkça söylemek gerekir. Oyunun kuralı, hangi bölümün dikkate alındığını gizlememelidir.

Kalın bir kâğıt şerit kullanıldığında sınırın kendisi de masada alan kaplar. Oyuncak şeridin üstündeyse ‘sınırın üzerinde’ ifadesi anlaşılır. Matematiksel çizgiyle fiziksel şerit aynı şey değildir: şeridin kalınlığı ve genişliği vardır. Günlük oyunda bu farkı ayrıntılı terimlerle anlatmak gerekmez, ancak çizgiye temas durumunun neden ayrı konuşulduğunu açıklayabilir.

Bir partner ‘tamamen içeride’ dediğinde oyuncak sınır çizgisine değmeden bölgenin içinde olmalı diye anlaşabilirsiniz. Başka bir oyunda sınırın iç bölgeye dahil edilmesi seçilebilir; o zaman kuralı baştan belirtin ve aynı soruda tutarlı kullanın. Çocuğun farklı cevabı bazen yanlış gözlemden değil, sınırın dahil edilip edilmediğine ilişkin farklı varsayımdan kaynaklanır.

Başlangıç için çizgiye değen örnekleri bir kenara bırakmak iyi bir kolaylaştırmadır. Ayıyı içeride açık bir yere, tavşanı da dışarıda açık bir yere koyun. Çocuk bu iki konumla rahatça oynadıktan sonra isterse bir kartı çizgiye yaklaştırabilir. ‘Sınırın üzerinde’ seçeneği zorunlu bir sonraki aşama değildir; merak edilen ayrı bir sorudur.

Sınırın yakınında bir oyuncak gizleniyorsa veya görüş açısı konumunu belirsizleştiriyorsa çocuğun bakışını değiştirmesine ya da partnerinden tarif istemesine izin verin. Hangi bilginin doğrudan görüldüğünü, hangisinin başkasının açıklamasından geldiğini söylemek karşılaştırmayı netleştirir. Emin olunmayan bir durumda ‘birlikte kontrol edelim’ demek yeterlidir.

İki halka, iki farklı soru

Daha büyük bir halkanın içine daha küçük kapalı bir halka yerleştirin. Ayıyı küçük halkanın içine koyarsanız, büyük halkanın da çevrelediği bölgede bulunur. ‘Küçük halkanın içinde mi?’ ve ‘Büyük halkanın içinde mi?’ sorularının ikisine de evet denebilir. Bu düzeni kurarken halkaların birbirine değmemesi, sınırları takip etmeyi kolaylaştırır.

Ayıyı küçük halkanın dışına ama büyük halkanın içinde kalan alana taşıyın. Şimdi küçük halkanın dışında, büyük halkanın içindedir. Oyuncak tek bir yerde durur; iki cevap farklı sınırları kullanır. Her soruda ilgili halkayı gösterin veya ona belirgin bir işaret verin. Renk kullanılıyorsa tek ayırt edici özellik renk olmak zorunda değildir.

Ayıyı iki halkanın da dışına taşıdığınızda her iki sorunun yanıtı ‘dışında’ olur. Sonra oyuncağı büyük sınırın üzerine getirirseniz sınırdaki durum için daha önce belirlediğiniz ifadeyi kullanın. Küçük halkanın dışı hakkında ayrıca konuşabilirsiniz. Her soruyu tek tek ele almak, iki farklı ilişkiyi tek bir etikete sıkıştırmaktan daha açıktır.

Halkaları yan yana yerleştirerek de karşılaştırma yapabilirsiniz. Ayı birinci halkanın içindeyse ve halkalar birbirini çevrelemiyorsa ikinci halkanın dışında olabilir. Bir oyuncakla iki alanı aynı anda anlatırken ‘hangi halkanın?’ sorusunu mutlaka tamamlayın. Çocuk iki sınırı takip etmek istemezse diğer halkayı masadan kaldırmak geçerli bir seçimdir.

İki halka kısmen üst üste gelirse bir ortak bölge oluşabilir, ancak ilk etkinlik için bu ek karmaşıklık gerekli değildir. Çocuk kendisi böyle bir düzen kurarsa seçilen oyuncağın her halkaya göre nerede olduğunu ayrı ayrı inceleyin. Sınırların kesiştiği yerlere konulan bir oyuncak için önce hangi temas kuralını kullanacağınızı kararlaştırın.

Oyun sonunda içteki halkayı kaldırmak büyük sınırı ve ayının büyük halkaya göre konumunu değiştirmek zorunda değildir. Küçük halka artık masada olmadığı için ona göre ‘içeride’ ya da ‘dışarıda’ demek o andaki düzene uygulanamaz. Bu değişikliği görerek göstermek, bir konum ifadesinin dayandığı referansı açık tutar.

Dört küçük oyunla konumu karşılaştırın

İlk oyunda ayıyı halkanın içine, tavşanı dışına koyun. Bir partner gözlerini kapatmak zorunda kalmadan arkasını dönebilir; diğer partner yalnızca ayının yerini değiştirir. İlk partner geri döndüğünde ‘Ne değişti?’ sorusunu inceleyebilir. Hatırlamak zor gelirse önceki düzenin çizimine bakın. Oyuncakların gizlice hareket ettirilmesi hoş gelmiyorsa bütün hareketi birlikte izleyin.

İkinci oyunda çocuğun yönergesiyle bir yetişkin oyuncağı taşır. Çocuk ‘Ayıyı içeri koy’ diyebilir, iç bölgeyi işaret edebilir veya cihazından uygun mesajı seçebilir. Yetişkin nesneyi koyduktan sonra doğru yeri anlayıp anlamadığını sorar. Çocuk yeri düzeltebilir. Böylece nesneyi hareket ettiren kişi kararın sahibi olmak zorunda değildir.

Üçüncü oyunda tavşan dışarıda başlar, halkanın çevresinde dolaşır ve yine dışarıda durur. Çizginin üzerinden geçmediyse konumu seçilen sınıra göre dışarıda kalır. Ayı ise içeride birkaç adım atıp yine içeride durabilir. Hareket etmek her zaman içeri-dışarı ilişkisinin değişmesi demek değildir; hangi hareketin sınırı geçtiğine bakmak gerekir.

Dördüncü oyunda iki büyük kâğıt kullanın: birine kapalı halka çizin, diğerine çizginin çevresinden belirgin bir açıklık bırakın. Kapalı halka iç bölgeyi çevreler. Açıklığı olan çizimde ‘içerisi’ ve ‘dışarısı’ için ayrıca bir oyun kuralı belirlemek gerekir; açıklığı tamamlanmış gibi varsaymayın. Çocuk isterse açık çizgiyi tamamlayabilir veya onu bir yol olarak kullanabilir.

Her oyunda ilk durumu kurduktan sonra yalnızca bir değişiklik yapın. Örneğin ayıyı hareket ettirirken halkayı yerinde bırakın. Aynı anda hem halka hem oyuncak taşınırsa son konum yine incelenebilir, fakat hangi hareketin değişime katkıda bulunduğunu anlatmak daha güçleşir. Çocuk iki hareketi birden seçerse bunu serbest oyun olarak sürdürmek de mümkündür.

Bir hareketi yeniden anlatmak için üç yer işareti kullanabilirsiniz: başlangıç, sınır ve bitiş. Ayı içeriden başlar, çizgiyle temas eder, sonra dışarıda durur. Çocuk bu sırayı oyuncakla gösterebilir veya partnerinden göstermesini isteyebilir. Başlangıçla sonun aynı anda görülmesi istenirse iki ayrı çizim ya da iki oyuncak kullanılabilir; hangi nesnenin hangi zamanı temsil ettiği açıklanmalıdır.

Halkanın içine bir kâğıt ev, dışına bir ağaç resmi koyarak ortak bir sahne kurabilirsiniz. Bir partner ayının önce evin yanına, sonra ağacın yanına gitmesini ister. Her hareketten sonra oyuncağın halkaya göre konumu ayrıca sorulabilir. ‘Evin yanında’ ile ‘halkanın içinde’ farklı ilişkilerdir; ev içerideyse iki ifade aynı sahnede doğru olabilir.

Çocuğun çizdiği bir haritayı başka bir kişi uygularken, çizimdeki halkanın masadaki hangi sınırı temsil ettiğini baştan eşleştirin. Nokta ayıyı gösteriyorsa partner ayıyı o noktaya karşılık gelen yere koyar. Harita başka yöne çevrilmişse karşılaştırma zorlaşabilir; bir köşeye ortak bir işaret ekleyerek yönü sabitleyebilirsiniz. Çocuğun işaret seçimini kabul etmek, temsil üzerindeki kontrolünü korur.

Bir hikâyede iki oyuncak karşılıklı yer değiştirebilir. Önce ayı içeride, tavşan dışarıdadır; sonra ayı dışarı, tavşan içeri geçer. Hareketleri tek tek yaparsanız arada ikisinin de dışarıda olduğu bir an yaşanabilir. Aynı anda taşırsanız ara düzen farklı görünür. Başlangıç ve bitiş durumlarıyla ilgileniyorsanız bunu söyleyin; ara aşamayı soruyorsanız hareket sırasını belirtin.

Oyun esnasında bir nesnenin adı değişebilir: çocuk küçük kartın ayı değil, otobüs olduğunu söyleyebilir. Konum hâlâ seçilen halkaya göre incelenir. Partner ‘Otobüs halkanın içinde mi?’ diye yeni adı kullanabilir. Nesnenin hikâyedeki kimliği ile sınır karşısındaki konumu farklı bilgilerdir; birinin değişmesi diğerini mutlaka değiştirmez.

Bir sıralama oyunu için üç çizim hazırlayın: ayı içeride, sınır üzerinde ve dışarıda. Önce çizimlerin hangi anlamda kullanıldığını birlikte konuşun. Sonra çocuk bir kart seçsin ve partner oyuncağı o konuma getirsin. Kartların sırayla tamamlanması gerekmez; çocuk yalnızca birini seçebilir veya kendi çizimini yapabilir.

Oyuncak bir çizimin üzerine doğrudan konduğunda resimdeki nokta görünmeyebilir. Bu durumda nesneyi hafifçe yana kaydırıp işareti kontrol etmek, sonra anlaşmaya göre geri koymak mümkündür. Kaydırma sırasında nesne sınırı geçerse geçici konumunun değiştiğini de söyleyin. Kontrol işlemi ile sonuç olarak gösterilecek yer aynı anda karıştırılmamalıdır.

Bir partner bilerek belirsiz bir istek yerine açıkça yardım isteyebilir: ‘Hangi halkanın içini kastediyorsun?’ Çocuk ilgili halkayı gösterebilir veya işaretini seçebilir. Eğer iki halka da görünmüyorsa önce onları kurmak gerekir. Doğru sınırı bulmak ortak sorumluluktur; bir kişinin sözünü anlamamak her zaman onun yanlış anlattığı anlamına gelmez.

Sınır değiştiğinde ilişkiyi yeniden düşünün

Bir oyuncak masada sabit dururken halka onun etrafına getirilebilir. Halka kapatıldığında oyuncak çevrelenen bölgede kalıyorsa, nesne hareket etmeden seçilen sınıra göre içeride olur. Önceki durumda halka başka yerdeyse o sınıra göre dışarıda olabilir. Burada değişen oyuncak değil, karşılaştırmada kullanılan sınırın konumudur. Bunu anlatmak için her iki anı ayrı ayrı gösterin.

İki eş merkezli olmayan ama biri diğerinin içinde kalan halka kullanıldığında da aynı ilke geçerlidir. Oyuncak küçük halkanın içinde ve iki sınır birbirine değmiyorsa, büyük halkanın çevrelediği bölgede de bulunur. Halkaların düzenini önce birlikte inceleyin. Küçük halka büyük halkanın dışına taşarsa bu sonuç otomatik olarak geçerli değildir; yeni yerleşime bakmak gerekir.

Bir oyuncağın yalnızca bir bölümü küçük halkanın içindeyse ‘tamamı küçük halkanın içinde’ diyemeyiz. Ancak oyuncağın tamamı büyük halkanın içinde kalabilir. Bu iki soru hem farklı sınırlar hem de nesnenin tamamı hakkında konuşur. Oyuncak sınırları örtecek kadar büyükse daha küçük bir kart kullanmak veya kâğıt üzerinde basit bir noktayla konumu göstermek karşılaştırmayı kolaylaştırabilir.

Bir haritada çizgi, duvar veya bahçe çiti olarak temsil edilen sınır gerçek nesneyle aynı özelliklere sahip değildir. Oyuncak kâğıt çizginin üzerinden kolayca geçirilebilir; gerçek bir çitin çevresinde geçişin uygun olup olmadığı duruma bağlıdır. Hikâyede bir kapı çizilirse bunun oyundaki işlevini birlikte belirleyin. Gerçek bir yere ilişkin kararlar, kâğıttaki modelden otomatik olarak çıkarılmamalıdır.

Bir partner ‘Ayı dışarıda’ dediğinde sorulabilecek yararlı soru ‘Neyin dışında?’ olabilir. ‘Bahçenin dışında ama evin içinde’ gibi bir yanıt iki farklı sınıra dayanır. Aynı sözcük günlük yaşamda bir kutunun, odanın veya oyun alanının konumunu açıklayabilir. İlişkinin anlaşılması için nesne ve sınırın ikisi de konuşmada ya da gösterimde belirgin olmalıdır.

Yön ile konumu da ayırın. ‘Ayıyı dışarı doğru götür’ bir hareket isteğidir; ‘Ayı dışarıda’ ise seçilen anda bir konumu anlatır. Oyuncak hareket ederken sınırı henüz geçmemiş olabilir. Hareketin sonunda yeniden bakmak, başlangıçtaki istekle gerçekleşen sonucu ayırır. Çocuk hareketi başka bir yönde bitirirse yeni durumu onunla birlikte tarif edin.

Bir grup nesne hakkında soru sorarken hangi nesnelerin sayılacağını belirleyin. Halkanın içinde bir ayı ve bir blok varsa iki seçilmiş nesne içeridedir. ‘İçeride kaç ayı var?’ sorusunun yanıtı ise birdir. Halkanın kendisi sınırı temsil eder ve ayı sayısına eklenmez. İki soru da aynı sahneye bakar, fakat farklı grupları sayar.

Sınırın üzerindeki büyük bir kartın bir kısmını örtmek, görünür konumunu yorumlamayı zorlaştırabilir. Kartın altında çizginin nereden geçtiğini bilmeden tamamının içeride olduğunu söylemeyin. Kartı izinle kaldırıp çizgiyi kontrol edebilir veya konumu yeniden kurabilirsiniz. ‘Burayı göremiyoruz’ ifadesi, eksik bilgiye dayanarak kesin bir cevap vermekten daha açıklayıcıdır.

İki alanı temsil eden kartların birinde oyuncağın yanında ok bulunabilir. Ok, hareket yönünü göstermek üzere çizildiyse onu yeni bir oyuncak olarak saymayın. Başlangıç ve bitiş yerleri ayrı işaretlenmemişse okun neyi anlattığını çizen kişiye sorun. Çizimler anlaşmayla anlam kazanır; farklı bir yorum duyulduğunda işaretleri birlikte değiştirmek mümkündür.

Çocuk bir nesneyi ‘çizginin yakınında’ diye tarif edebilir. Bu, nesnenin içeride mi dışarıda mı olduğuna tek başına karar vermez: sınırın iki yanında da yakın noktalar bulunur. Nesneyi hareket ettirmeden hangi tarafta durduğunu inceleyin. Yakınlık ve içeri-dışarı ilişkisi aynı sahnenin farklı özellikleridir.

Nesneleri çizimle kaydedin ve hikâye kurun

Kâğıttaki kapalı çizginin içine bir nokta, dışına başka bir nokta çizin. Noktalardan hangisinin ayıyı, hangisinin tavşanı temsil ettiğini birlikte belirleyin. Çizim, seçilen anda oyuncakların konumunu kaydeder; noktalar gerçek oyuncaklar değildir. Bir partner oyuncağı çizimde gösterilen yere koyabilir, diğeri yerleşimin kendi fikrine uyup uymadığını kontrol edebilir.

Oyuncak hareket ettirildikten sonra ilk çizim kendiliğinden değişmez. İçeriden dışarı taşınan ayı için yeni bir çizim yapabilir veya iki konum arasına hareket yönünü anlatan bir ok ekleyebilirsiniz. Okun başlangıcı ve sonu kararlaştırılmalıdır. Bir ok tek başına hangi nesnenin taşındığını göstermiyorsa yanına bir işaret veya kısa açıklama ekleyin.

Çocuğun seçtiği bir hikâyede halka park, ev ya da oyuncakların dinlendiği alan olabilir. Ayı parkın içindeyken tavşan dışarıda bekleyebilir; sonra çocuk birini başka yere götürebilir. Hikâye ilerledikçe yeni konumu birlikte tarif edin. Gerçek bir evin içi üç boyutludur; masa üzerindeki halka ise basit bir düzlem modelidir. Model her ayrıntıyı göstermek zorunda değildir.

İki çocuk birlikte oynuyorsa biri sınırı hazırlayabilir, diğeri oyuncakların yerini seçebilir; sonra isterlerse görev değiştirirler. Birinin çizdiği alana başka bir işaret eklemeden önce izin isteyin. Çocuklardan biri yalnızca izlemek veya bir oyuncak için karar vermek isteyebilir. Herkesin aynı biçimde hareket etmesi ortak oyunun koşulu değildir.

Bir yetişkin kısa bir kayıt tutmak isterse ‘Ayıyı halkanın dışına taşıdı; sınırı kalın şeritle gösterdik’ gibi somut bir gözlem yazabilir. Kullanılan desteği belirtmek sonraki daveti planlamaya yardımcı olur. Tek bir cevap çocuğun genel yeteneğini veya gelecekteki okul başarısını belirlemez. Kayıt tutmak zorunlu değildir.

Oyunu tamamlamak için çocuk halkayı kaldırmayı, çizimi saklamayı veya oyuncakları yeni bir hikâyeye taşımayı seçebilir. Daha sonra geri dönerseniz hangi halkanın sınır olduğunu yeniden belirleyin. Açık bir referans, erişilebilir malzeme ve çocuğun seçme imkânı bu basit karşılaştırmayı anlaşılır hâle getirir.

Görsel sınır yeterince belirgin değilse kâğıt şeridin altına farklı dokulu bir zemin koymak veya halkanın iç bölgesini ayrı bir büyük kartla göstermek mümkün olabilir. Önce hangisinin sınır, hangisinin iç alan olduğunu birlikte belirleyin. Dokunulabilir malzemeler seçilirken çocuğun tercihleri ve güvenli kullanım koşulları dikkate alınır. Bir yetişkin ayrıntıları sözle de tarif edebilir.

İki oyuncak birbirine değiyorsa yine de her birinin konumu ayrı sorulabilir. Ayı bütünüyle içeride, tavşan sınırı geçecek biçimde duruyorsa ikisini tek bir nesne gibi sınıflandırmak yanıltıcı olur. Oyuncakları ayrıştırıp yeniden konumlandırmadan önce çocuğa sorun. Belki de temas, onun hikâyesinin önemli bir parçasıdır ve konum konuşması hareket ettirmeden yapılabilir.

Karşılaştırma için iki küçük kartta farklı durumlar gösterilebilir: birinde nokta halka içinde, diğerinde dışında. Çocuk istediği kartı seçip oyuncağı gerçek halkaya göre yerleştirir veya partnerine yerleştirmesini söyler. Kartların yönü ve hangi noktanın hangi oyuncağı gösterdiği önceden anlaşılırsa kontrol kolaylaşır. Çocuk kart kullanmak istemezse doğrudan nesnelerle oynamak yeterlidir.

Etkinlik sonunda ‘Bugün ayıyı içerden dışarı taşıdık’ demek tek bir gözlemi özetler. Başka bir gün halka farklı biçimde çizilirse önce yine sınırı tanımlayın. Kare ya da yuvarlak bir kapalı çizgi seçmek, iç ve dışı konuşmaya engel değildir; asıl karşılaştırma oyuncağın seçilen sınıra göre konumudur. Çocuk yeni bir şekil önerebilir veya bu oyuna dönmemeyi seçebilir.

Çocuk bir resmi saklamayı seçerse altına ‘Ayı mavi halkanın içinde’ gibi açıklayıcı bir cümle diktirebilir. Renk tek başına yeterli değilse halkanın yanındaki sembolü de ekleyin. Daha sonra resimde yalnızca o anda gösterilen durumu görebileceğinizi hatırlayın; oyuncağın öncesinde nerede olduğu başka bir kayıt olmadan bilinmeyebilir.

Başka bir gün aynı oyuncaklarla farklı bir sınır seçilebilir. Oyuna başlamadan önce halkanın kapalı olduğuna ve herkesin hangi alanı karşılaştırdığını bildiğine birlikte bakın.

Çocuk yeni sınırın biçimini seçebilir veya oyunu başka bir etkinlikle değiştirmek isteyebilir.