Oyuncak otoparkında üç araçtan biri çıkıyor: Önce ve sonra kaydı

Bir soru, iki farklı grup

Etkinliğin ana sorusu «Araçlardan biri çıktıktan sonra otoparkın içinde kaç araç var?» sorusudur. Bu soru masanın üzerindeki bütün oyuncakları saymakla aynı değildir. Başlangıçta üçü içeridedir; birinin çıkmasından sonra içeride iki, dışarıda bir araç bulunur.

Hikâye ve otopark oyuncaktır. Gerçek bir otoparkın düzenini, güzergâhını veya trafik kurallarını temsil ettiğini varsaymayız. Çocuk oyuncakları elle sürebilir, kartları gösterebilir veya bir yetişkinden seçtiği aracı taşımasını isteyebilir.

«İçeride kaç araç var?» sorusunda yalnız çizili otoparkın iç bölgesine bakılır. «Masada toplam kaç oyuncak araç var?» sorusunda ise içeridekiler ve dışarıdaki birlikte düşünülür. Her saymadan önce parmağınızla sorulan bölgeyi göstermek, çocuğun hangi grubu takip ettiğini anlamasına yardımcı olabilir.

Başlangıç, değişim ve sonuç ayrı anlardır. Başlangıçta üç araç içeridedir; değişimde biri çizginin dışına taşınır; sonuçta içeride iki kalır. Bir resim, kendi başına bu üç anın tamamını göstermez. Bu nedenle önce hareketi izliyor, sonra iki farklı durumu kaydediyoruz.

Ece adı kurmaca bir karaktere aittir. İsterseniz çocuk farklı bir karakter seçebilir ya da hiç ad kullanmadan araçları hareket ettirebilir. Hikâyenin adı değişse de bir çıkma hareketinin hangi grubu değiştirdiğini açıkça belirtmek gerekir.

Oyuncak araç kullanmak günlük bir bağlam sağlar, fakat gerçek araçların hareketine dair öneri değildir. Etkinlik masa üzerindeki kâğıt modelde yapılır. Çocuğun gerçek otopark görmüş olması veya gerçek trafik kurallarını bilmesi gerekmez.

Malzemeler ve sınırı hazırlayın

Büyük bir kâğıda araçların sığacağı bir dikdörtgen çizin. Dikdörtgenin içi otopark, dışında kalan alan ise dışarı olarak kullanılacak. Üç büyük oyuncak araç veya üç ayrı araç kartı hazırlayın. Bir kart bir aracı temsil etsin; parçaların boyutu ve güvenliği yetişkin tarafından çocuğa göre değerlendirilir.

Sınır çizgisi belirgin olsun. İlk sahnede her aracın tamamını dikdörtgenin içine koyun; ikinci sahnede dışarı çıkan aracın tamamı çizginin dışında dursun. Bir kart çizginin üstünde kalırsa bulunduğu grup belirsizleşebilir; önce konumu netleştirin.

İki küçük kâğıt daha hazırlayın: biri «önce», diğeri «sonra» kaydı için. Çocuk resim çizebilir, araç yerlerini gösterebilir veya yetişkinin çizmesini isteyebilir. Bir kalem ve görünür bir çalışma alanı yeterlidir.

Dikdörtgenin boyutunu üç araç kartı birbirini örtmeden içine sığacak biçimde seçin. İçerideki kartların tamamı görünür olursa her birini bir kez göstermek kolaylaşır. Dışarı çıkan kart için de çizginin dışında yeterli yer bırakın.

Farklı renkte üç kart kullanmak, seçilen aracı iki resimde bulmaya yardımcı olabilir. Renkler aracın otoparkta olup olmadığını belirlemez; konumu sınır çizgisine göre değerlendirilir. Çocuk renklerden yararlanmak istemezse aynı renkli ama ayrı kartlar seçebilirsiniz.

Küçük parçalar veya oyuncak tekerlekleri her çocuk için uygun olmayabilir. Yetişkin, katılımcının ihtiyaçlarına göre büyük kâğıt kartlar ya da güvenli başka bir temsil seçer. Kartı elle tutmak gerekli değilse çocuk bakış, işaret veya alışık olduğu iletişim aracıyla yönlendirebilir.

İki kayıt sayfasına çizilen otoparklar aynı boyda olmak zorunda değildir, ancak iç ve dış bölgeler anlaşılır olmalıdır. Sayfaların üzerine «önce» ve «sonra» yazılabilir veya anlamı önceden açıklanan 1 ve 2 işaretleri eklenebilir.

Kartların kaymasını önleyen düz bir zemin seçin. Bir yetişkin kartı tutuyorsa hareket ettirmeden önce çocuğun seçimini tekrar etsin: «Bu araç dışarı mı çıkacak?» Onay, kimin karar verdiğini açık tutar.

Üç aracın da görülebildiğinden ve çocuğun seçtiği alana erişebildiğinden emin olun.

Önce: Üç araç otoparkta

Üç aracı dikdörtgenin içine yerleştirin. Çocuktan her birini göstermesini isteyin ve birlikte «bir, iki, üç» diye sayın. Sayı sözcükleri kullanılmadan da çocuk üç kartı işaret edebilir; yetişkin sonucu «Otoparkın içinde üç araç var» diye adlandırabilir.

Dışarıda araç bırakmayın; bu ilk örnekte üç oyuncak aracın tamamı içeridedir. Çocuk arzu ederse bir araca renk veya ad verebilir. Hangi aracın çıkacağını seçmek onun kararı olabilir; bütün araçlar başlangıçta aynı grubun parçasıdır.

İlk kayıt için küçük kâğıda bir dikdörtgen ve içinde üç basit araç işareti çizin. Resmin yanına yetişkin «önce: içeride 3» yazabilir. Her işaret bir aracı temsil eder; dikdörtgen sınırdır, dördüncü araç değildir.

Birinci aracı gösterip «bir», ikinciyi gösterip «iki», üçüncüyü gösterip «üç» deyin. Aynı kartı iki kez göstermemek için parmağınızı veya bir işaretçiyi kartlar arasında sırayla ilerletebilirsiniz. Çocuk grubu saymadan üç olarak tanıyorsa hangi kartları gördüğünü göstermesi yeterli olabilir.

Dikdörtgen çizgisi otoparkı temsil eder, araçlardan biri değildir. Çizginin içindeki üç kartı sayarken çizgiyi veya sayfa üzerindeki yazıyı gruba eklemeyin. Yetişkin «Üç kartın her biri bir oyuncak aracı gösteriyor» diyebilir.

Çocuk bir araca «mavi minibüs» demek isterse kartı bu adla tanımlayabilir. Diğerlerini farklı adlarla anmak da mümkündür. Hangi aracın çıkacağını seçtikten sonra aynı kartı takip etmek, önce ve sonra çizimini karşılaştırmayı kolaylaştırır.

İlk kaydı çizerken üç işaretten birini daire içine almak veya yanına küçük bir nokta koymak, seçilen aracı ayırt edebilir. Bu işaret bir dördüncü araç değildir. Anlamı çocuğa açıklanır; işaret kullanmak istemiyorsa yetişkin sözcükle tarif edebilir.

Çocuk başlangıçta dışarıya bir araç koymak isterse bu yeni bir sahne olur. Üç araç toplamda var ama hepsi içeride değildir. Önce bu durumu sayabilir, ardından üçü içeride olan örneğe geçmek isteyip istemediğini sorabilirsiniz.

Hareket: Bir araç çıkıyor

Çocuk bir araç seçer ve onu çizginin dışına taşır veya yetişkine nereye götüreceğini gösterir. Araç kaybolmaz; masanın dış bölgesinde görünür kalır. Diğer iki araç otoparkta kalır. Sadece bir aracın hareket ettiğini birlikte gözleyin.

Hareket sırasında kart çizginin üstünden geçer. Sayma sorusu, araç tamamen dışarıya çıktıktan sonraki konumla ilgilidir. Kart sınırda durursa çocuğa nereye koymak istediğini sorun ve net bir konumu birlikte seçin.

Çocuk «Bir çıktı» dediğinde bunu onaylayın; ardından ayrı bir soru sorun: «İçeride kaç araç kaldı?» Çıkan araç sayısı ile içeride kalanların sayısı farklı sorulara verilen yanıtlardır.

Bir aracın dışarı çıktığını göstermek için kartı çizginin üzerinden kaydırın ve tamamını dış alana bırakın. Bir başka kartı aynı anda hareket ettirmeyin; aksi hâlde başlangıç ve sonuç arasındaki değişim yalnızca bir aracın çıkmasıyla açıklanamaz.

Çocuk «Bu araç otoparktan çıktı» dediğinde nesnenin yeni yerini göstermesini isteyebilirsiniz. Araç hâlâ görünüyorsa onunla içeride kalanları birlikte toplam olarak saymak daha sonra mümkün olur. İlk soru ise yalnızca içeride kalan gruba ilişkindir.

Eğer kart çizginin üzerinde kalırsa «Bir bölümü içeride, bir bölümü dışarıda» diye tarif edilebilir. Bu örnekte bütün kartın konumunu sayma kuralını kullandığımız için kartı net biçimde bir tarafa taşımak daha açıktır. Çocuğun hangi konumu seçtiğini doğrulayın.

Yetişkin ok çizerse oku yalnız seçilen aracın geçişini gösterecek biçimde konumlandırabilir. Ok bir yol veya yeni araç değildir. Çocuğa okun anlamını gösterin ve resmin başka ayrıntılarını örtmediğinden emin olun.

Çıkan araç masadan aşağı düşerse önce onu güvenli biçimde bulun veya hareketi yeniden kurun. Düşme, otoparktan çıkma hikâyesine eklenmiş ayrı bir olaydır. Çocuğun göremediği bir nesneyi toplamdan çıkarılmış gibi varsaymayın.

Sonra: İçeride iki, dışarıda bir

İçerideki iki aracı birer kez gösterip sayın. Dışarıdaki araç da görünürken «Otoparkın içinde iki araç kaldı» deyin. Masadaki bütün oyuncakları sayarsanız üçe ulaşırsınız; bu da başka bir grup hakkındaki doğru cevaptır.

İkinci küçük kâğıda aynı otopark sınırını çizin. İçeriye iki araç işareti, dışarıya bir araç işareti koyun. Dışarı çıkan aracı hem içeride hem dışarıda ikinci kez göstermeyin. İsterseniz seçilen aracı iki resimde aynı renkle belirtebilirsiniz.

Resmin yanına «sonra: içeride 2, dışarıda 1» yazın. Çocuk yazıyı kendisi yazmak zorunda değildir. Yetişkin kaydı okur ve çocuğun gösterdiği konumu doğru aktardığını doğrular.

İçeride kalan kartların ikisini tek tek işaretleyin. Ardından dışarıdaki üçüncü kartı gösterin. Çocuk «üç» diyorsa toplamı saymış olabilir; hangi grubu saydığını sorarak öğrenin. Sorunun yalnızca içeridekilerle ilgili olduğunu yeniden göstermek yeterli olabilir.

Sonra çiziminde içerideki iki işareti sınırdan açıkça uzak, dışarıdaki işareti de çizginin dışına yerleştirin. Sınırın üstüne çizilmiş büyük bir işaret, hangi grubun sayıldığını belirsizleştirir. Resim eksikse birlikte düzeltin veya sözlü açıklama ekleyin.

Her küçük araç resmi bir oyuncak aracı temsil eder. Yetişkin resimdeki işaretleri göstererek «İçeride bir ve iki; dışarıda bir» diyebilir. Aynı anda hem çizimdeki hem gerçek kartlardaki işaretleri toplamak bu karşılaştırmanın amacı değildir.

Çocuğa iki resimden hangisinin araç çıkmadan önceki durumu gösterdiğini sorun. İhtiyaç duyarsa gerçek kartları başlangıç konumuna geri koyup hareketi yeniden izleyebilir. Geri koyma yeni bir hareket olduğu için bunu «sahneyi yeniden kuruyoruz» diye belirtin.

Dışarıdaki araç başka bir nesnenin arkasına gizlenirse ikinci çizim artık mevcut görünümü tam göstermeyebilir. Kartın gerçek yerini açığa çıkarın veya kaydın belirli bir önceki ana ait olduğunu söyleyin. Görünürlük ve varlık aynı şey değildir.

İki resmi karşılaştırın

«Önce» resminde içeride üç, «sonra» resminde iki işaret vardır. Çocuğa «Hangi araç hareket etti?» diye sorun. Eğer renkli işaret kullanıldıysa onu iki sahnede bulabilir; kullanılmadıysa iki resim yalnızca konumu ve sayıyı gösterebilir.

İki ayrı resimde toplam altı araç işareti görünmesi, aynı anda altı oyuncak araç olduğu anlamına gelmez. Her resim aynı üç aracı farklı bir zamanda gösterir. Önce ve sonra kayıtlarının ayrı sahneler olduğunu açıkça belirtin.

Ok kullanıyorsanız neyi gösterdiğini açıklayın: bir resimden diğerine geçiş mi, yoksa bir aracın sınırdan çıkışı mı? Ok bir araç olarak sayılmaz. Çocuk kendi anlaşılır işaretini seçerse yetişkin anlamını kaydedebilir.

İlk ve ikinci resmin üstüne tarih değil, «önce» ve «sonra» gibi sıralama etiketleri koymak bu tek olay için yeterli olabilir. Daha sonra başka bir gün yapılan kayıtla karşılaştırılacaksa gerçek tarih eklenebilir. Tarihi bilmeden uydurmayın.

Resimlerden birinde üç, diğerinde üç işaret bulunabilir; çünkü her ikisi de aynı üç aracı gösterir. Fark, işaretlerin sınırın içindeki ve dışındaki dağılımıdır. Çocuk önce içerideki işaretleri, ardından dışarıdakini ayrı ayrı gösterebilir.

Çıkış hareketini anlatan bir ok, iki sahne arasına çizildiğinde zaman sırasını belirtir. Dikdörtgenin içinden dışına çizildiğinde ise yönü gösterebilir. İki anlam aynı işarette karışıyorsa ayrı oklar veya kısa açıklamalar kullanın.

Çocuk resmi yaparken üç aracın her birini farklı biçimde çizebilir. Hangi işaretin hangi aracı temsil ettiğini yalnız renk veya benzerlik üzerinden yetişkin varsaymasın; çocuğa sorsun ve cevabı kendi sözcükleriyle kaydetsin.

Çizimde dışarı çıkan aracın içerideki eski yerini göstermek istiyorsanız boş yeri işaretleyebilirsiniz, fakat onu yeni bir araç gibi çizmeyin. Örneğin küçük bir boş kutu «önceki yer» olarak açıklanabilir. Sayılacak araç işaretleri ayrı olmalıdır.

Çocuğa iki resmi yan yana gösterirken «Bu resim hareketten önce, diğeri hareketten sonra» diye sıralamayı belirtin. Kartların aynı araçları temsil ettiğini açıkladıktan sonra, önceki resimde içeride olan seçilmiş aracı sonraki resimde dışarıda bulmayı deneyebilirsiniz. Resimler bu bilgiyi ayırt etmiyorsa renkli işaret veya sözlü açıklama ekleyin.

Olası cevaplar

Çocuk: «Üç araç var.» Yetişkin: «Masada üç oyuncak var. Otoparkın içine bakalım: kaç tanesi sınırın içinde?» Bu yanıt toplamı doğru saymış olabilir; seçilen grubun sınırını birlikte netleştirin.

Çocuk: «Bir kaldı.» Yetişkin: «Bir araç dışarı çıktı. Şimdi içeride kalanları gösterir misin?» Çocuk çıkan aracı saymış olabilir, fakat nedenini varsaymak yerine hangi kartı gösterdiğini dinleyin.

Çocuk: «Dışarıdaki araç gitti.» Yetişkin: «Otoparktan çıktı; masada burada duruyor.» Sonra «İçeride kaç, dışarıda kaç?» sorularını ayrı ayrı sorun. Nesnenin yer değiştirmesi ile bütünüyle yok olması aynı şey değildir.

Çocuk: «İki araç çıktı.» Yetişkin: «Hangi araçların hareket ettiğini bana gösterebilir misin?» Eğer yalnız bir kart taşındıysa hareketi yeniden kurup tek kartı dışarı sürün. Çocuğun iki içeride kalanı mı yoksa çıkanları mı saydığını varsaymadan öğrenin.

Çocuk: «İçeride bir, dışarıda iki.» Yetişkin önce gerçek kartların konumuna bakar. Yanlışlıkla iki kart dışarı taşındıysa çocuğun cevabı o anki sahne için doğru olabilir. Sahneyi kontrol etmeden hazırlanmış hikâyenin sayısını dayatmayın.

Çocuk: «Araba yok oldu.» Yetişkin: «Otoparkın içinde artık yok; dışarıda masanın üzerinde burada.» Nesneyi gösterin. Bir gruptan çıkmak ile bütün çalışma alanından kaybolmak arasındaki fark somut biçimde görülebilir.

Çocuk: «Resimde üç, masada da üç; o zaman hiçbir şey değişmedi.» Yetişkin: «Toplam araç sayısı değişmedi. Sınırın içindeki araçların yerine bakalım: önce kaçtı, sonra kaç oldu?» Aynı anda hem değişen hem değişmeyen özellikler vardır.

Çocuk yanıt vermek istemezse yetişkin kendi gözlemini bir kez söyleyip oyunu durdurabilir. Doğru sayıyı zorunlu olarak tekrar ettirmek, çocuğun katılımını veya dinlediğini tek başına göstermeyecektir.

Kısa bir konuşma

Ece: «Otoparkta üç araç var.» Yetişkin: «Birini dışarı sürmek ister misin?» Ece bir aracı seçer ve taşır. Yetişkin: «Şimdi içeride kaç araç görüyorsun?» Ece iki aracı gösterir. Yetişkin: «Dışarı çıkan nerede?» Ece masadaki üçüncü aracı işaret eder.

Başka bir çocuk yalnızca işaret edebilir veya partnerinden hareketi yapmasını isteyebilir. Yetişkin «Bu aracı buraya mı taşıyayım?» diye sorar ve onaydan sonra taşıyarak iki grubu yeniden gösterir. Konuşma metni ezberlenecek bir yanıt değildir.

Ece: «Kırmızı araç çıksın.» Yetişkin: «Kırmızı kartı çizginin dışına mı taşıyayım?» Ece onaylar. Yetişkin taşıdıktan sonra Ece içerideki iki kartı gösterir. Renk yalnızca seçilen aracı ayırt eder; çıkarma kuralını renk belirlemez.

Çocuk: «Önceki resimde kırmızı içerideydi.» Yetişkin: «Sonraki resimde nerede?» Çocuk dış alanı gösterir. Eğer iki resimde renk kullanılmadıysa hangi aracın hareket ettiğini resimden kesin belirleyemeyebiliriz; bu bilgi sözlü açıklamadan gelebilir.

Yetişkin: «İçeride iki kaldı, dışarıda bir var. Üçüncü aracı nerede sayacağız?» Çocuk dışarıdaki kartı gösterir. Ardından «masadaki tüm araçlar» sorusu sorulursa üç kartın tamamı birer kez sayılır.

Çocuk bir hikâye ayrıntısı eklemek isterse araçların nereye gideceğini kurmaca olarak anlatabilir. Gerçek bir yer, sefer veya süre iddiasında bulunmak gerekmez. Matematik sorusu hâlâ hangi kartların çizginin içinde kaldığıdır.

Sık karışan durum: Çıkan, kalan ve toplam

Bir araç çıkmıştır, iki araç içeride kalmıştır ve toplam oyuncak araç sayısı üçtür. Bu sayılar aynı sahnede doğrudur çünkü farklı sorulara karşılık gelir. Soru sorulurken «çıkan», «içeride kalan» veya «masadaki tüm araçlar» ifadesi belirtilmelidir.

Dışarı çıkan araç sınırın üzerinde veya başka bir nesnenin altında kalırsa saymak zorlaşabilir. İlk örnekte onu açıkça dışarıya yerleştirin. Kartın görülmemesi, yok olduğu veya otoparka geri girdiği anlamına gelmez; önce gerçek konumu kontrol edin.

Bu örnekte «bir» çıkan araç sayısıdır; «iki» içeride kalan araç sayısıdır; «üç» masadaki oyuncakların toplamıdır. Her sayının yanına bir sözcük yazmak, yalnız rakamları sıralamaktan daha açıklayıcı bir kayıt oluşturur.

Çocuk 3 − 1 işlemini duyduğunda dışarıdaki aracı saymaması gerektiğini düşünebilir. Açıklayın: işlem otoparkın içindeki grubun nasıl değiştiğini anlatır. Başka bir soruda, masadaki bütün oyuncakları sayarken dışarıdaki araç da gruba girer.

Bir araç dışarı çıkarılıp masadan kaldırılırsa toplamı sayma sorusunun sınırı değişebilir. Bu ilk senaryoda kartı masada tutuyoruz. Farklı bir senaryoya geçildiğinde hangi araçların hâlâ çalışma alanında bulunduğunu yeniden belirleyin.

Kayıtta iki resim bulunması nedeniyle her sahnedeki araçları aynı anda toplayıp altı demek farklı bir sayma sorusudur: bu, kâğıttaki çizim işaretlerinin sayısı olabilir. Oyuncak araçların sayısı ile çizilmiş temsillerin sayısı karıştırılmamalıdır.

Çocuk kendi kelimesiyle «kalanlar» diyorsa hangi yerde kalanları kastettiğini sorun. Masada üç, otoparkta iki oyuncak vardır. Nesne ve yer adını eklemek, anlamı belirsiz bir düzeltmeden daha açıklayıcıdır.

İşlem yazısı isteğe bağlıdır

Çocuk sayılarla ilgileniyorsa yetişkin «3 − 1 = 2» yazabilir. Üç başlangıçta içerideki araçları, bir çıkan aracı, iki ise içeride kalanları gösterir. Her sayının karşılığını oyuncaklarla işaret edin; semboller hareketin yerine geçmez.

Bu işlem masadaki toplam araç sayısının ikiye düştüğü anlamına gelmez. Toplam üçtür; iki sayısı seçtiğimiz iç grup içindir. Çocuk işlem yazmak istemiyorsa aynı ilişkiyi iki resim veya kart hareketiyle anlatabilir.

3 − 1 = 2 yazarken önce üç araçlık başlangıç resmini gösterin, sonra dışarı çıkan bir aracı ve en son içeride kalan iki aracı gösterin. Eşittir işaretinden sonraki 2, sorudaki kalan iç grup sayısıdır.

Çocuk yazıdaki rakamları henüz tanımıyorsa oyuncaklarla çalışmayı sürdürebilir. Yetişkin işlemi göstermek isterse rakamları okur ve hangi sahneye karşılık geldiklerini açıklar. Sembolleri ezberletmek hareketi anlamanın ön koşulu değildir.

Bir sonraki sahnede iki araç çıkarsa aynı yazıyı otomatik kullanmayın. Başlangıç üç, çıkan iki olduğunda içeride bir kalır ve uygun kayıt 3 − 2 = 1 olabilir. İşlemi seçmeden önce gerçek kartları sayın.

İçeride kalan iki araç ile dışarıdaki bir aracı bir araya getirip toplamı düşünürseniz farklı bir ilişki olan 2 + 1 = 3 konuşulabilir. Bu yeni soru tüm oyuncakları kapsar. Hangi grubun toplandığını açıkça gösterin.

Kolaylaştırma

İki araçla başlayın: biri dışarı çıktığında içeride bir araç kalır. Önce yalnız «İçeride kaç tane var?» sorusunu sorun. Dışarıdaki aracı ve toplamı karşılaştırma adımı çocuk isterse daha sonra eklenebilir.

Kalın sınır, büyük araç kartları ve ayrı dış alan konumu görmeyi kolaylaştırabilir. Çocuk kartları kendi eliyle taşımak zorunda değildir. Bir partner, işaret edilen hareketi onaydan sonra yapabilir.

İki araçlık örnekte biri içeride kalırken diğeri dışarıdadır. İlk turda yalnızca içeride kalan aracı gösterin. Sonraki turda çocuk isterse dışarıdakini de karşılaştırın. Grup sayısını azaltmak başlangıç, çıkış ve sonuç ilişkisini korur.

Kalın çizgi veya yükseltilmiş uygun bir sınır, bazı çocukların bölgeyi ayırt etmesine yardımcı olabilir. Bir başkası için dokunulabilir sınır uygun olmayabilir. Malzemeyi kişinin ihtiyaçlarına göre seçin ve sınırın anlamını birlikte belirleyin.

Çocuğa iki sayı kartı sunulacaksa önce neyi sayacağını söyleyin ve gerçek araçları görünür tutun. Bir işaret, bakış veya alışılmış iletişim cihazı yanıt olabilir. Yetişkin seçimi doğrulayıp ardından istediği kartı gösterebilir.

Çizim yapmak yorucuysa yetişkin çocuğun gösterdiği konumları kaydeder. «Buraya iki işaret mi koyayım?» diye doğrulaması, kayıt üzerindeki kontrolü çocukla paylaşır. Yetişkinin çizmesi çocuğun yer seçmesine engel değildir.

Bir sonraki adım

Üç araç içerideyken bu kez iki aracı sırayla dışarı çıkarın. Her hareketin ardından içeridekileri sayın: ilkinden sonra iki, ikincisinden sonra bir araç kalır. Dışarıda iki araç vardır; toplam hâlâ üçtür.

Başka bir turda üç araçtan hiçbiri çıkmazsa içeride üç araç kalır. «Hiçbiri çıkmadı» ile «bir araç çıktı» durumları ayrı hareketlerdir. Önce hangi sahneyi kurduğunuzu belirleyin, sonra kayıt yapın.

İki araç sırayla çıkarken her hareketten sonra ara durumu da kaydedebilirsiniz: önce üç içeride; birinci çıkıştan sonra iki; ikinci çıkıştan sonra bir. Bu kayıt iki ayrı hareket içerir. Yalnız önce ve son resimlerine bakıldığında hangi aracın önce çıktığı anlaşılmayabilir.

Üç aracın tümü sırayla dışarı çıkarılırsa içeride sıfır araç kalır, dışarıda üç oyuncak görünür. Yeni sahneyi yalnız çocuk isterse kurun ve sıfırın hangi yer için söylendiğini açık tutun. Masadaki toplam üçtür.

Çocuk bir aracı dışarıdan tekrar içeri taşırsa içerideki grup büyür. Önceki çıkarma hareketinden farklı bir ekleme durumu oluşur. Hareketi ve yeni sayıyı yeniden gözleyin; önceki işlem yazısını otomatik olarak kullanmayın.

İki küçük kutu kullanarak hangi otoparkın sorulduğunu belirtebilirsiniz. Bir araç A kutusundan çıkıp B kutusuna girerse A içindeki sayı azalırken B içindeki sayı artar. Bu daha karmaşık sahneye geçmeden önce iki kutunun sınırları ve başlangıç sayıları açıkça kurulmalıdır.

Çocuk bir sonraki resmi kendisi hazırlamak isterse önce hangi araçların nerede olduğunu gösterir. Yetişkin yalnız gözlenen durumu yazar ve «Bunu mu anlatmak istedin?» diye sorar. Hikâyeyi çocuğun seçmediği ayrıntılarla tamamlamayın.

BrainHunters ile devam

BrainHunters içinde uygun bir çıkarma veya nesne sayma etkinliği varsa gerçek yönergesini inceleyin. Çocuğa hangi grubun sayıldığını ve dışarı çıkan nesnenin görünüp görünmediğini sorun. Ekrandaki sahne oyuncak otoparkla aynı olmak zorunda değildir.

Ardından iki kâğıt kaydına dönebilirsiniz. Çocuk önce ve sonra resimlerini gösterir ya da bir yetişkinden okumasını ister. Bir doğru örnekten bütün çıkarma işlemlerinin öğrenildiği sonucu çıkarılmamalıdır.

Dijital bir görevde araçlar, noktalar veya başka nesneler gösterilebilir. Hangi bölgenin sayıldığını ve bir nesnenin ekrandan kaybolmasının neyi temsil ettiğini görev yönergesinden anlamaya çalışın. Görülmeyen bir nesnenin gerçek dünyada yok olduğunu varsaymak gerekmez.

Çocuk ekrandaki seçimi partnerine işaret ederse partner tuşa veya nesneye basmadan önce seçimi doğrulayabilir. Gerçek etkinliğin hangi kontrolü sunduğu incelenmeden belirli bir düğme vaat edilmemelidir.

Yetişkin şu tür bir not tutabilir: «Üç karttan biri dışarı taşındıktan sonra çocuk içerideki iki kartı gösterdi; önce ve sonra resimleri görünürdü.» Verilen sözlü ipuçları ve hareketi kimin yaptığı da eklenebilir.

Kayıt sayfaları daha sonra açıldığında önce hangi resmin önceye ait olduğunu okuyun. İkinci resimdeki dış araç ile içerideki iki aracı gösterin. Çocuk isterse yeni bir hareket kurabilir; istemezse resimleri saklayıp oyunu bitirmek yeterlidir.