Oyuncak otoparkında çıkarma: Giden ve kalan arabaları sayalım

Önce hikâyenin sınırını belirleyin

Bu etkinlikte sorulan grup, masadaki bütün oyuncaklar değil, çizilmiş otoparkın içindeki arabalardır. Başlangıçta parkta beş araba bulunur. İki araba sınırı geçip parkın dışına çıkar; içeride üç araba kalır. Giden iki araba masadan ya da dünyadan yok olmaz. Yalnızca baktığımız grubun dışında kalır. Çocuk bu ayrımı gördüğünde neden bütün arabaları değil, parkta kalanları saydığımızı konuşabilirsiniz.

Beşten iki çıkarma ilişkisi 5 − 2 = 3 diye yazılabilir. Eşitliğin solundaki beş başlangıç sayısını, iki ayrılanların sayısını, üç ise parkta kalanların sayısını gösterir. Bu sembolleri ilk dakikada tanıtmak zorunda değilsiniz. Çocuğun arabaları taşıması ve durumu anlatması, yazılı işlemi anlamlandırmak için yararlı bir başlangıçtır.

Burada çıkarma, bir gruptan nesnelerin ayrılmasıyla gösteriliyor. Başka bir çıkarma sorusunda iki miktarın farkı ya da eksik bir parça araştırılabilir; bunlar aynı sayılarla bile farklı hikâyelerdir. İlk oyunda tek bir soruya odaklanın: İki araba ayrıldıktan sonra parkın içinde kaç araba var? Çocuğun hangi grubu sayacağını bilmesi, işlemi ezberlemesinden daha açıklayıcı bir gözlem sağlar.

Arabaların her biri bir nesne olarak sayılır. Bir arabanın rengi, büyüklüğü ya da üzerinde kaç pencere olduğu başlangıç sayısını değiştirmez. Örneğin üç kırmızı ve iki mavi araba varsa toplam beştir. Bu ayrıntılar hikâyeyi zenginleştirebilir; ancak ilk turda gidenleri seçerken aynı anda renk sınıflaması istemek çocuğun dikkatini asıl sorudan uzaklaştırabilir.

Beş arabalık otopark hazırlayın

Bir kâğıda büyük bir dikdörtgen çizin ve içine yan yana beş park yeri ayırın. Park yerlerinin her birine bir oyuncak arabanın rahatça sığması yeterlidir. Dikdörtgenin dışına genişçe bir yol çizebilirsiniz. Yol, arabaların parkı terk ettiğinde nereye taşınacağını gösterir; parkın parçası olmadığını önceden söyleyin.

Beş oyuncak arabanız yoksa araba resimleri, büyük karton dikdörtgenler ya da üzerinde araba çizilmiş kartlar kullanabilirsiniz. Her kart bir arabayı temsil eder. Bir yetişkin, parçaların boyutunu ve malzemesini çocuğun ihtiyaçlarına göre seçmeli; ağzına nesne götürebilecek bir çocuğa küçük, yutulabilir parçalar verilmemelidir. Parçaları hazırlamak etkinliğin kendisinden daha uzun sürmek zorunda değildir.

Beş arabayı park yerlerine birer birer yerleştirin. İki arabanın aynı yerde üst üste durmaması saymayı kolaylaştırır. Bu bir matematik zorunluluğundan çok düzenleme tercihidir: Gerçek bir otoparkın nasıl işleyeceğine dair bir kural koymuyoruz. Bir nesne bir yer kapladığında hem kalan arabaları hem de boşalan yerleri ayrı ayrı göstermek kolaylaşır.

Parkın dışına çıkan arabaları koymak için yolun sonunda bir alan bırakın. Arabaları elinizde saklamak ya da başka bir odaya götürmek yerine ilk turda görünür tutun. Böylece çocuk hem kalan üç arabayı hem de ayrılan iki arabayı karşılaştırabilir. Kâğıt üzerinde çizilmiş bir sınır, hangi arabaların soruya dahil edildiğini birlikte belirlemeyi kolaylaştırır.

Çocuk nesneleri kavramakta zorlanıyorsa büyük, düz kartlar veya kaymayan bir zemin deneyin. Kartları yetişkin hareket ettirebilir; çocuk hangi arabanın nereye gideceğini bakışıyla, işaretiyle ya da kullandığı iletişim aracıyla seçebilir. Fiziksel hareketi kimin yaptığı değişse de gidenlerle kalanlar hakkında düşünme fırsatı korunur.

İlk tur: Beşten iki araba ayrılsın

Arabalar parktayken sorun: “Parkta başlangıçta kaç araba var?” Çocuk arabaları tek tek işaret ederek birden beşe sayabilir. İsterseniz siz de her sayıda bir arabayı gösterin. Son sayıyı söyledikten sonra “Demek ki parkta toplam beş araba var” diye grubu yeniden adlandırın. Çocuk farklı bir sayı söylerse hemen arabaları oynatmadan bir daha saymayı teklif edin.

Ardından durumu anlatın: “İki araba yola çıkacak. Hangilerinin gitmesini istersin?” Çocuk iki araba seçsin. Birinci arabayı park çizgisinin dışına taşıyın, ardından ikinciyi çıkarın. Her hareketten sonra arabaları yerleştirmek için zaman bırakın. İki arabayı aynı anda elinizle kapatmak, kaç tanesinin ayrıldığını izlemeyi zorlaştırabilir.

Şimdi sorun: “Parkın içinde kaç araba kaldı?” Diyelim ki Deniz kalan üç arabayı göstererek “Bir, iki, üç” diyor. “Evet, beş araba vardı; ikisi yola çıktı ve parkta üç araba kaldı” diye onun gösterdiği durumu sözlerle toparlayın. Deniz’in yanıtına dayanarak giden iki arabanın sayısını da gösterin; böylece üç yalnız başına duran bir sayı olmaktan çıkar.

Arabaları başlangıç yerlerine geri koyup aynı hikâyeyi yeniden canlandırın. Geri koyma işleminin yeni bir çıkarma adımı değil, oyunu başlangıç durumuna döndürmek olduğunu söyleyin. İlk durumda yine beş araba parktadır. Bu kez farklı iki araba ayrılabilir; renkleri değişse de gidenlerin sayısı iki olduğunda ve başlangıçta beş araba varsa parkta üç araba kalır.

Çocuk yazılı işlemi merak ederse kâğıdın kenarına 5 − 2 = 3 yazın. Her sayıyı hikâyedeki bir grupla eşleştirin: beş başlangıçtaki arabalar, iki gidenler ve üç kalanlar. İşaretleri henüz kullanmak istemiyorsa arabalarla açıklama yeterlidir. İşlemi okumak, nesneleri saymak ve hikâyeyi anlatmak farklı becerilerdir; birini yaparken diğerinde desteğe ihtiyaç duyabilir.

Çocuğun yanıtını nasıl inceleyebilirsiniz?

Deniz “Beş kaldı” derse hangi arabaları saydığını sorun. Parkın içindeki üç araba ile yoldaki iki arabayı birlikte saymış olabilir. Bu durumda beş yanlıştır demeden önce soruyu yeniden sınırlandırın: “Yoldakiler de masada duruyor. Ben parkın içindekileri merak ediyorum; bana onları gösterir misin?” Masadaki tüm arabaların hâlâ beş olduğunu kabul etmek, parkta kalan üçü görmesiyle çelişmez.

Deniz “İki kaldı” derse ayrılan grubu göstermiş olabilir. “İki araba yola çıktı; peki parkta duranlar hangileri?” diye iki alanı karşılaştırın. Ayrılan iki arabayı ve kalan üç arabayı farklı yönlere işaret etmek, yalnızca cevabı düzeltmekten daha fazla bilgi verir. Çocuk hangi soruya yanıt verdiğini sözle anlatamıyorsa işaret ederek de gösterebilir.

Deniz dört araba kaldığını söylerse iki hareketin de gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol edin. Belki yalnızca bir araba çizgiyi geçmiştir ya da iki arabadan birini park sınırının üzerine bırakmıştır. Başlangıç durumunu yeniden kurun ve her ayrılan arabayı birlikte sayın: “Bir araba çıktı, bir araba daha çıktı; toplam iki araba çıktı.” Sonra içeride kalanları sayın.

Bir araba sınır çizgisinin tam üzerinde kalmışsa onu hemen doğru ya da yanlış diye sınıflandırmayın. Önce oyunun sınırını netleştirin ve arabayı tamamen içeriye veya dışarıya taşıyın. Belirsiz bir konum, çocuğun sayma becerisinden bağımsız olarak farklı yanıtlar doğurabilir. Çizginin kalınlığı ya da büyük bir arabanın bir kısmının dışarı taşması da aynı karışıklığa neden olabilir.

Çocuk üç yanıtını hızlıca verip açıklamak istemiyorsa bunu zorunlu bir sınava çevirmeyin. “Kalanları bana göstermek ister misin?” yeterli bir davet olabilir. İşaret etmesi, arabaları bir araya toplaması veya üç parmağını göstermesi de düşüncesine dair bilgi verir. Yanıtın nasıl bulunduğu merak ediliyorsa bir sonraki turda hareketi onun yönetmesine fırsat tanıyın.

Çocuk önce dört, sonra üç diyorsa değişikliğin nedenini sorun. Belki arabaları yeniden saymış, birini gözden kaçırdığını fark etmiş veya sınırı yeniden yorumlamıştır. Kendi kontrolü sonucunda yanıtını değiştirmesi, yalnızca ilk söylediği sayıya bakılarak görünmez. Hangi destekle ve hangi nesneleri sayarak karar verdiğini not etmek daha yararlıdır.

Kalan arabalar ve boş park yerleri

Başlangıçta beş park yerinin her birinde bir araba vardı. İki araba ayrılınca üç yer dolu, iki yer boş olur. Çocuğa önce arabaları, ardından boş yerleri gösterin. “Üç araba kaldı” ile “İki yer boşaldı” aynı durumun farklı yönlerini anlatır. Bunları tek bir soruda birleştirmek yerine sırayla incelemek, hangi sayının neyi anlattığını açık tutar.

Boş yerleri sayarken çocuk yolun üstündeki boş bir bölümü de sayabilir. Otoparkın içinde çizilmiş beş yerin sınırlarını yeniden gösterin. Yol, ayrılan arabaların bulunduğu alan; boş park yerleri ise otoparkın içindeki arabalardan arınmış bölmelerdir. Görsel düzen bu farkı göstermiyorsa çizgileri kalınlaştırmak veya yerleri daha büyük çizmek faydalı olabilir.

Şimdi yoldaki iki arabayı birer birer geri getirin. Her biri boş bir yere park ettiğinde otoparkta yeniden beş araba olur ve başlangıçtaki beş yer doludur. “Üç araba vardı, iki araba geldi, beş oldu” ifadesi ters yönde bir değişimi anlatır. Bu, aynı turdaki çıkarma hikâyesinden sonra yapılabilecek ayrı bir harekettir; giden iki arabanın kendiliğinden geri dönmüş olduğunu varsaymayın.

Boş yer sayısı ile giden araba sayısı bu düzenlemede eşittir; çünkü başlangıçtaki beş yerin hepsi doluydu ve her ayrılan araba bir yer boşalttı. Başlangıçta bazı yerler zaten boş olsaydı, işlem sonundaki bütün boş yerler yalnızca yeni ayrılanların sayısını göstermezdi. Bu koşulu görünür tutmak, çocuğun bir ilişkiyi her durumda geçerli sanmasını önler.

Aynı başlangıçla başka ayrılmalar

Her yeni örnekten önce beş arabayı yeniden park edin. Bir araba ayrılırsa dört araba kalır: 5 − 1 = 4. Arabayı yola koyup içerideki dört arabayı gösterin. Ardından başlangıca dönün; üç araba ayrılırsa iki araba kalır: 5 − 3 = 2. Bu kez çocuğun üç hareketi ayrı ayrı izlemesine fırsat verin.

Dört araba ayrıldığında parkta bir araba kalır. Beş arabanın tamamı ayrıldığında ise parkta hiç araba kalmaz; bu durum sıfırla gösterilebilir. Otopark boş olsa da beş arabanın tamamı yolda görünür. “Parkta sıfır araba var” demek, masada hiç araba olmadığı anlamına gelmez. Sıfırın hangi gruba ait olduğu burada da açıkça söylenmelidir.

Hiç araba ayrılmadığında da başlangıç durumu korunur: Beş araba vardı, sıfır araba ayrıldı, beş araba kaldı. Çocuk bu hikâyede bir hareket bekleyebilir; “Bu turda hiçbir araba gitmiyor” diyerek seçimi belirtin. Sonra parktaki arabaları yeniden sayın. Sıfır, yalnızca boş bir otopark için değil, ayrılan araba sayısı için de kullanılabilir; bu iki kullanım farklı sorulara yanıt verir.

Karşılaştırma yapmak için 5 − 1 ve 5 − 3 hikâyelerini ayrı ayrı kurun. Daha fazla araba ayrıldığında, aynı başlangıçtan daha az araba kaldığını nesneler üzerinde gösterin: ilkinde dört, ikincisinde iki. İki tur arasında arabaları geri koymayı unutursanız başlangıçlar aynı olmaz ve karşılaştırma değişir. Çocuk hareketleri yönetirken bu başlangıç koşulunu onunla birlikte kontrol edin.

Çocuk “Altı araba ayrılsın” önerirse elde yalnızca beş araba olduğunu gösterin. Bu somut hikâyede parktan altı araba çıkaramayız, çünkü başlangıçta parkta altı araba yoktur. İsterseniz hikâyeyi değiştirip başlangıçta altı araba yerleştirmek için yeni bir park yeri ekleyebilirsiniz. Bu, ilk sorunun yanıtını değiştirmek değil, yeni bir başlangıç kurmaktır.

Hikâyeyi çizimle kaydedin

İki küçük resim çizin. İlkinde parkın içinde beş araba, ikincisinde parkın içinde üç ve yolun üzerinde iki araba bulunsun. Ok, iki arabanın parktan yola gittiğini gösterebilir. Her çizimdeki bütün arabalar sayıldığında beş görünmelidir; fark, hangi alanın içinde durduklarıdır. Çocuk çizmek istemiyorsa yetişkin onun tarifine göre çizebilir.

Alternatif olarak başlangıçtaki beş küçük araba resminden ikisinin üzerini hafifçe çizin. Bu işaret, seçilen iki arabanın hikâyede ayrıldığını temsil eder; gerçekte nesnelerin yok edildiği anlamına gelmez. Kalan üstü çizilmemiş üç resmi sayın. Çizimin yanına “parkta kalanlar” yazmak, hangi grubun sayıldığını daha sonra hatırlamayı kolaylaştırır.

Üzeri çizili resimler hâlâ kâğıtta bulunduğu için çocuk beş şeklin tamamını sayarsa neyi saydığını sorun. “Bu saydıkların bütün çizilmiş arabalar. Hangileri parkta kalmıştı?” diyerek işaretlenmemiş olanları gösterin. Çizim, hareketli oyuncaklardan farklı bir temsil gerektirir; işaretin anlamı açıklanmadan çocuktan bunu kendiliğinden çıkarması beklenmemelidir.

İki resim arasındaki oku ters çevirirseniz hareketin yönü de değişir. Üç arabanın parktan iki arabanın bulunduğu yola gittiğini göstermek aynı hikâye değildir. Çizimde önce başlangıcı, sonra değişimi, sonra sonucu işaretleyin. Çocuğun ok kullanması şart değildir; “önce” ve “sonra” başlıkları da resimleri ayırabilir.

Oyuncaklarla ve çizimle bulunan sonuçlar farklıysa başlangıç sayılarını kontrol edin. Resimde yanlışlıkla altı araba çizilmiş olabilir ya da üç arabanın üzeri işaretlenmiş olabilir. Temsiller arasındaki uyuşmazlık her zaman çocuk hesabından kaynaklanmaz. İki durumda da başlangıç beş ve ayrılan iki ise parkta kalanlar üç olmalıdır.

Daha kolay bir başlangıç ve yeni adımlar

Beş araba aynı anda çok geliyorsa üç araba kullanın. Önce üçü park edin, ardından birini çıkarın ve kalan iki arabayı gösterin. Başlangıç sayısını açıkça değiştirdiğinizi söyleyin; 3 − 1 = 2, önceki 5 − 2 = 3 hikâyesinin farklı sayılarla kurulmuş bir sürümüdür. Çocuk nesneleri rahatça izlediğinde yeniden beşlik örneğe dönebilirsiniz.

Başka bir kolaylaştırma, başlangıçtaki beş arabanın çizimini görünür tutmaktır. Gerçek oyuncaklar hareket ederken resim “başta kaç vardı?” sorusuna başvurulabilecek bir kayıt sağlar. Çocuk resimdeki beşi, yola giden iki oyuncağı ve içeride kalan üç oyuncağı ayrı ayrı gösterebilir. Resmi kullanması, işlemi anlamadığı anlamına gelmez; hangi bilginin görünür olduğunu belirtmek gözlemi daha doğru yapar.

Arabaları birer birer çıkarıp her adımda kalanları saymak da süreci yavaşlatır. Beşten ilk araba çıkınca dört kalır; ikinci araba çıkınca üç kalır. Son durumda iki araba ayrılmıştır. Çocuk bu ara durumları tek başına söylemek zorunda değildir. Yetişkin hareketleri adlandırıp çocuğun son grubu göstermesine izin verebilir.

Daha zor bir adımda çocuk beş arabayı kendi yerleştirir, kaçının ayrılacağını seçer ve yetişkine hikâyeyi anlatır. Örneğin “Beş vardı, üçü gitti” derse yetişkin kalanları göstermeden önce tahminde bulunabilir. Ardından birlikte sayarak iki araba kaldığı doğrulanır. Yanıtı önceden söylemek, nesnelerle kontrol etmeyi gereksiz kılmaz; tahmin ve kontrol iki ayrı eylemdir.

Bir sonraki soru ters yönden kurulabilir: Başlangıçta beş araba vardı, şimdi parkta üç araba görünüyor; kaç araba ayrılmış olabilir? Başlangıç ve son durumla birlikte bütün ayrılmaların park dışına taşındığı açıkça belirtilirse iki araba ayrılmıştır. Çocuk yoldaki arabaları sayabilir ya da boşalan iki yeri kullanabilir. Bu soru, doğrudan kalanları saymaktan farklı bir bilinmeyeni araştırır.

Daha büyük sayılara geçilecekse yeni park yerleri ve yeterli sayıda araba ekleyin. Örneğin altı arabadan ikisi ayrıldığında dört kalır. Çocuğun ilgisi ve takip edebildiği nesne sayısı belirleyici olsun; sayıyı yükseltmek tek başına daha iyi öğrenme anlamına gelmez. Her yeni örnekte başlangıcı ve ayrılan miktarı açıkça yeniden kurun.

İki kişiyle sırayla oynayın

Çocukla yetişkin sırayla otopark görevlisi olabilir. İlk turda çocuk arabaları yerleştirir ve kaçının yola çıkacağını söyler. Yetişkin arabaları hareket ettirir, sonra çocuk kalan grubu gösterir. İkinci turda roller değişir. Her turun başında kaç araba park edildiğini birlikte saymak, oyuncuların aynı hikâyeyi takip etmesine yardımcı olur.

İki çocuk katılıyorsa biri arabaların hareketini seçerken diğeri parkta kalanları gösterebilir; sonra roller değişebilir. Birinin diğerinden hızlı yanıt vermesi oyunun amacı değildir. Her çocuğun düşünmek için kendi zamanı ve katılmak için uygun bir yolu olabilir. Arabalar tek bir çocuğa aitse paylaşım için önceden rızasını alın ve istemediğinde başka kartlar kullanın.

Yetişkin yanlışlıkla yoldaki arabaları sayarsa çocuk hangi grubun sorulduğunu hatırlatabilir. Bu durumda hatayı birlikte incelemek doğal bir fırsattır; ancak çocuğu denemek için sürekli yapay yanlışlar üretmek gerekmez. Oyun herkes için anlaşılır kaldığında hem anlatma hem dinleme sırası oluşur.

Her iki katılımcı da farklı bir yanıt verirse arabaları başlangıç durumuna geri getirip hareketleri yeniden yapın. Önce beş arabayı, sonra ayrılan iki arabayı, sonunda parkta kalanları gösterin. Kararı kimin söylediğine göre değil, görülen duruma göre vermek ortak bir kontrol yolu sağlar.

Değişimi birden fazla yönden inceleyin

Parkın içine beş araba koyun; ikisini yola çıkardıktan sonra üç arabayı olduğu yerde bırakın. Şimdi yoldaki iki arabayı park alanından biraz daha uzağa taşıyın. Parkın içindeki araba sayısı değişir mi? Hayır: Yoldaki arabalar yer değiştirmiştir, ancak parka geri girmemiştir. Çocuk içeridekileri yeniden sayarak üç kaldığını kontrol edebilir. Bu deney, sorulan alanı sabit tutmanın neden önemli olduğunu somutlaştırır.

Bu kez parktaki üç arabadan birini boş park yerlerinden birine taşıyın. Araba park sınırının içinde kaldığı sürece parkta yine üç araba vardır; yalnızca yerleri değişmiştir. Ardından aynı arabayı sınırın dışına çıkarın. Artık içeride iki araba kalır. Hangi hareketin sayı değiştirdiğini karşılaştırırken parkın içindeki konum değişikliği ile gruptan ayrılmayı ayırmış olursunuz.

Bu ikinci ayrılma yeni bir işlem adımıdır. Önce beşten iki çıktı ve üç kaldı; sonra kalan üçten bir çıktı ve iki kaldı. Toplamda başlangıçtaki beş arabadan üçü park dışına çıkmıştır: İlk ikiyle sonradan çıkan bir araba birlikte üç eder. Parkta kalan iki ile dışarıdaki üç, bütün beş arabayı oluşturur. Her adımı ayrı ayrı canlandırmadan yalnızca sayıları sıralamak çocuğun neyin değiştiğini izlemesini zorlaştırabilir.

Çocuk “İlk önce iki çıktı, sonra bir çıktı; toplamda üç çıktı” derse bunu arabaların yanında doğrulayın. İlk iki arabayı bir arada, sonradan çıkanı onların yanına koyun. Üçünün de park dışında olduğunu görün. Sonuçta içeride iki araba vardır; bu iki, son adımda ayrılan bir arabanın sayısıyla karıştırılmamalıdır. Sorunun her aşamasında “hangileri?” diye sormak sayıların anlamını korur.

Başka bir incelemede iki aynı başlangıç resmi hazırlayın. İlk resimde beş arabanın ikisi dışarı çıkmış olsun. İkinci resimde de beş arabanın ikisi dışarı çıksın, ancak seçilen arabaların renkleri farklı olsun. İki parkta da üçer araba kalır. Bu karşılaştırma, belirli bir kırmızı arabanın değil ayrılan araba sayısının sonucu belirlediğini gösterir. Arabaların kime ait olduğu ya da çocuğun hangisiyle oynamak istediği ise ayrı ve önemli bir seçimdir.

Bir tahmin turunda önce beş arabayı görünür bırakın ve “İkisi giderse parkta daha çok mu, daha az mı araba olur?” diye sorun. Çocuk sayı vermeden “daha az” diyebilir. Sonra arabaları çıkarıp üçü sayın. Bir nesneyi gruptan çıkarmak, başlangıçtaki grup sayısını azaltır; ancak yola çıkan arabalar da masada kaldığı için masadaki toplam oyuncak sayısı bu hareketle azalmaz.

Parkın içindeki üç araba ile dışarıdaki iki arabayı tekrar birleştirmeden de bütün başlangıç grubunu gösterebilirsiniz. Her iki alanı kapsayan daha büyük bir kâğıt çemberi düşünün: İçinde parktaki üç ve yoldaki iki araba vardır. Üç ve iki birlikte beş eder. Bu büyük alanı gösterirken ilk sorunun sınırının küçük otopark olduğunu unutmayın; aynı nesneler farklı sınırlar içinde farklı gruplar oluşturabilir.

Çocuk bütün ve parça ilişkisini başka bir yoldan göstermek isterse beş kartı iki kümeye ayırabilir. Bir kümede üç, diğerinde iki kart bulunur. Hangi kümenin kalanları, hangisinin gidenleri temsil ettiğini söylesin ya da işaretlesin. Sonra kümeleri birleştirip beş kartı yeniden saysın. Kümelerin masadaki uzaklığı değişse bile kart eklenmediği veya çıkarılmadığı sürece sayıları değişmez.

Kısa bir öykü yazmak isteyen yetişkin, çocuğun sözlerini olduğu gibi kaydedebilir: “Beş araba parktaydı. İki araba pazara gitti. Parkta üç araba kaldı.” Buradaki pazar, arabaların gittiği hayali yerdir; parkın içindeki sayıyı etkilemez. Çocuğun seçtiği başka bir varış noktası da kullanılabilir. Önemli olan hikâyenin sayılarının ve hareket sırasının oynanan durumla uyuşmasıdır.

Bir sonraki gün aynı sayıları başka nesnelerle deneyebilirsiniz: Beş büyük bloktan ikisini belirlenmiş kutunun dışına çıkarın. Kutuda üç blok kalır. Bu, arabaları ezberlemeden aynı ilişkiyi fark etmek için bir fırsattır; ancak yeni nesnelerin ve kutunun neyi temsil ettiğini önce açıklayın. Kutudaki bloklarla kutu dışındakileri birlikte saymak yine beş sonucunu verir; sorulan yalnızca kutuda kalanlarsa yanıt üçtür.

Çocuk kendi sonucunu kaydetmek isterse üç noktayı çizebilir veya kalan üç arabanın resmini yapabilir. Ardından “Bu üç nokta neyi gösteriyor?” diye sorun. Her noktanın bir kalan arabayı temsil ettiğini göstermek, yalnızca üç işaret üretmekten daha açıklayıcıdır. Ayrılan iki araba için farklı bir kayıt kullanılacaksa iki grubun neyi temsil ettiği etiketlenebilir.

Bir arkadaşına aynı soruyu anlatırken çocuk yalnızca “beş, iki, üç” derse yetişkin başlangıç ve hareketi yeniden sorabilir: “Beş neydi? İki arabaya ne oldu? Üç nerede kaldı?” İster sözle ister arabaları göstererek yanıtlasın, bu sorular sayıları gerçek gruplarla ilişkilendirir. Çocuk yanıt vermek istemezse hikâyeyi yeniden birlikte oynayıp başka bir zaman anlatmayı seçebilirsiniz.

Kısa bir gözlem ve BrainHunters ile devam

Etkinlikten sonra ayrıntılı puanlama yerine somut bir not alınabilir: “Deniz beş arabayı saydı, ikisini yola taşıdı ve parkta kalan üçü tek tek gösterdi. Başlangıç çizimi görünürdü.” Bu not, kullanılan desteği ve görülen eylemi kaydeder. Tek başına çocuğun bütün çıkarma işlemlerini yapabildiğini ya da yapamadığını göstermez.

Bir sonraki buluşmada hangi bölümün tekrar yararlı olacağını bu nottan seçebilirsiniz. Çocuk gidenlerle kalanları karıştırdıysa park sınırını daha belirgin çizin. Nesneleri izledi ama sayarken bir arabayı atladıysa arabaları tek tek işaretleyerek sayın. Hikâyeyi kolayca anlattıysa bu kez ayrılanların sayısını kendisinin seçmesini isteyebilirsiniz.

Ekranda devam etmek isterseniz BrainHunters’ın sayılar bölümüne birlikte göz atın ve çocuk için uygun, kullanılabilir bir etkinlik seçin. Önce ekrandaki görevin ne istediğini okuyun: Sayı tanıma, miktar eşleme veya başka bir etkinlik, oyuncak otoparkındaki çıkarma hikâyesiyle aynı şey olmayabilir. Ekranda gördüğünüz miktarı daha sonra arabalarla göstermek, iki temsil arasında konuşmak için bir yol sunar.

Son olarak çocuğa isterse kendi park hikâyesini anlatma fırsatı verin. Başlangıçta kaç araba olduğunu, kaçının ayrıldığını ve hangi alanda kalanların sayıldığını birlikte netleştirin. Cevap sözlü, işaretle ya da oyuncakların hareketiyle verilebilir. Açık bir hikâye ve kontrol edilebilir nesneler, işlemin anlamını kurmak için kullanılabilecek somut dayanaklardır.