Ece ve Arda’nın top oyunu: Sıranın başlangıcı ve bitişi

Ece ve Arda’nın top oyunu

Ece ile Arda, bir büyük topu sırayla iki işaret arasında yuvarlamayı denemek ister. Önce Ece topu başlangıçtan kutuya yuvarlar ve belirlenen yere bırakır. Sonra Arda topu alıp kendi geçişini yapar.

Hikâyenin odağı, sıranın nerede başlayıp nerede bittiğini birlikte belirlemektir. Topu isteyen kişinin ne zaman kullanacağını bilmesi, elindeki kişinin de ne yapacağının açık olması gerekir.

Kahramanlar ve olay hayalîdir. Çocuklar kendi adlarını veya başka bir hikâyeyi seçebilir. Oyuncak birine aitse ortak kullanımdan önce sahibinin onayı gerekir; hiç kimse kişisel eşyasını vermeye zorlanmaz.

Topun yolu, başlangıç ile bitiş arasında çocukların görebildiği kısa bir aralıktır. Her geçişten önce sıra ve bitiş birlikte söylenir ya da gösterilir. Böylece bekleyen çocuk topun ne zaman erişilebilir olacağını bilir.

Bu hikâye yalnızca bir oyun örneğidir. Aileler aynı kelimeleri veya rolleri kullanmak zorunda değildir. Çocukların seçtiği anlaşma açık ve her iki katılımcı için kabul edilebilir olmalıdır.

Bir sırada tek geçiş bulunması, diğer çocuğun sonsuza kadar beklemeyeceği konusunda ortak bir beklenti oluşturur. Ancak bitişe ulaşmanın ne kadar süreceği çocuğa ve yüzeye göre değişebilir.

Bir çocuğun hareketi daha uzun sürdüğünde yetişkin süreyi eşitlemek için onun sırasını aniden kesmemelidir. Gerekirse iki katılımcıyla yeni ve erişilebilir bir plan yapılır.

Oyunun başında topun sahibi, yerin uygunluğu ve bitiş işareti birlikte konuşulur. Ece ve Arda hikâye kişileridir; aileler kendi seçtikleri adları ve uygun nesneleri kullanabilir.

Bir çocuk sırayı başlatmak istemezse yalnızca izleyebilir veya başka bir etkinliğe geçebilir. Anlaşma, her katılımcının karar verebildiği durumda anlamlıdır.

Oyunu hazırlayın

Çocukların yaşına ve kullanımına uygun büyük bir top, düz bir yüzey ve iki belirgin işaret seçin. İşaretler büyük kâğıt parçaları veya güvenli bloklar olabilir. Topun düşmeyeceği ve kimseye çarpmayacağı bir alan seçin.

Başlangıç işareti ile bitiş kutusu arasındaki mesafeyi kısa tutun. Katılımcıların ikisi de işaretleri görebilmeli ve topa erişebilmelidir. Gerekirse bir çocuk hareketi yönlendirir, yetişkin onun istediği şekilde topu yuvarlar.

Bir zamanlayıcı şart değildir. Bu örnekte topun bitiş işaretine ulaşması, tamamlanan hareketi gösterir. Beklemeyi zorlaştıran bir uzunluk seçilmişse çocuklarla birlikte mesafeyi yeniden belirleyin.

Topun masadan düşmeyeceği bir yüzey veya uygun bir zemin seçin. İşaretleri sabitlemek gerekiyorsa çocuklar için uygun bir yöntem kullanın ve geçiş alanında takılmaya yol açacak parçalar bırakmayın.

Top büyük olsa da her çocuk için uygun olmayabilir. Görme, kavrama veya hareket ihtiyaçlarına göre başka bir nesne seçilebilir. Çocuk hareketi sözcükle, işaretle veya alışık olduğu bir araçla yönlendirebilir.

Topun büyüklüğü kadar hareket ettiği yüzey de önemlidir. Çok eğimli veya kaygan bir alan topun işaretin dışına gitmesine neden olabilir. Oyundan önce yetişkin güvenli koşulları kontrol eder.

Çocukların konumu farklıysa her ikisinin de bırakma yerine erişip erişemediğine bakın. Erişemeyen kişiye uygun bir yer seçmek veya istenen yardımı sunmak, sıranın gerçekten kullanılabilir olmasını sağlar.

Bırakma yeri, her iki çocuğun da erişebileceği sabit bir nokta olabilir. Top bitişe geldikten sonra oraya koyulur; ikinci çocuk topu almaya hazır olduğunda alır.

Eğer bırakma yeri bir katılımcı için erişilebilir değilse yerini değiştirmeyi önerin. Kolaylık, yalnızca yetişkinin konumuna göre belirlenmemelidir.

Topu ve işaretleri yerleştirdikten sonra her iki katılımcıdan da yolu görüp görmediğini öğrenin. Yetişkin gerekirse işaretleri daha yakına veya daha görünür bir yere taşıyabilir; değişiklik oyunun kuralı açıklanmadan yapılmamalıdır.

Çocukların rahatça ulaşamadığı bir bitiş, sıranın sınırını gösterse bile oyunu erişilebilir kılmaz.

Önce bir anlaşma

Yetişkin “Topu bu kâğıttan kutuya sırayla yuvarlamak ister misiniz? Ece bir geçiş yapar, topu işaretin yanına bırakır; sonra Arda kullanır” diyebilir. Her iki katılımcının yanıtını bekleyin.

“Dur” demek, el kaldırmak veya tanıdık başka bir işaret kullanmak ara verme yolu olabilir. İşareti oyundan önce belirlemek, çocuğun hareket sırasında da kararını bildirmesine yardımcı olur.

Bir çocuk oyunu istemezse başka malzeme veya etkinlik seçilebilir. Sıra alma deneyimi, ortak oyuna zorla katılmayı gerektirmez.

Başlangıç sorusu her katılımcıya yöneltilmelidir: “Bu oyunu denemek istiyor musun?” Bir kişinin cevabı diğerinin onayı sayılmaz. İki çocuk da oyunu seçtiyse sıranın nasıl başlayacağını birlikte belirleyin.

İlk sırayı kimin alacağı konusunda anlaşmazlık varsa kısa bir yöntem üzerinde uzlaşabilir veya ayrı nesneler kullanabilirsiniz. Henüz bilmediğiniz bir sonraki oyun için kesin söz vermeyin.

Ece önce başlamak istiyor, Arda da aynı isteği taşıyor olabilir. Yetişkin iki isteği de dinler ve kabul edebilecekleri bir yöntem sorar. Biri ilk geçişi yaparken diğeri işareti seçmeyi önerebilir; bu rol zorunlu değildir.

Sırayla oynama kararı alındığında ilk ve sonraki katılımcı gösterilebilir. Çocuklar adlarını, basit sembollerini veya kendileri için anlaşılır kartları kullanabilir.

Her çocuk oyunun sonunda ne olacağını bilmelidir. Örneğin birer geçişten sonra durmak veya yeniden karar vermek seçenek olarak gösterilebilir.

Bir çocuk sonradan fikrini değiştirirse bu yeni yanıtı dinleyin. İlk onay, oyunun istenmeyen biçimde sürdürülmesi için sınırsız izin değildir.

Ece’nin ilk sırası

Ece topu başlangıç işaretine koyar ve kutuya doğru yuvarlar. Yetişkin “Şimdi Ece’nin sırası; bitişimiz bu kutu” diyerek anlaşmayı görünür kılabilir.

Top yolda durursa Ece’ye devam etmek isteyip istemediğini sorun. Yardım istenirse yetişkin veya Arda, Ece’nin onayladığı biçimde yardımcı olur.

Top kutuya ulaştığında Ece onu belirlenen bırakma yerine koyabilir. Elden ele vermek zorunlu değildir; ortak yüzeyde açık bir teslim yeri belirlenebilir.

Ece’nin seçtiği yön, işaretlerle gösterilen yoldur. Top yana saparsa “Devam etmek ister misin?” diye sorulabilir. Sapma, onun isteği dışında otomatik olarak sıranın sona erdiği anlamına gelmez.

Bitiş noktasının değiştirilmesi gerekiyorsa Arda’ya da bilgi verin. Bekleyen kişinin öngördüğü sıra, yapılan yeni anlaşmaya bağlıdır.

Ece topu yuvarlarken yetişkin “Kutuya kadar gidiyorsun” diyebilir. Top yolda yavaşlarsa Ece devam etmeyi seçebilir. Arda için de hareketin sürdüğü açıklanır.

Ece erken durmak isterse ona ne yapmak istediğini sorun. Sırayı tamamlamak ya da oyunu sürdürmek için baskı kurmak yerine her iki çocuğun sonraki seçimini değerlendirin.

Ece topu yuvarlayamıyorsa başlangıç ve bitişi gösterebilir. Yetişkin veya başka bir katılımcı onun seçtiği hareketi yapabilir. Ece’nin kararı, hareketin kimin eliyle yapıldığından ayrıdır.

Bitişe gelindiğinde topun bırakılacağı yer yeniden gösterilebilir. Bu hatırlatma, önceden yapılan anlaşmanın anlaşılmasına yardımcı olur.

Arda’nın sırası

Ece’nin hareketi bittikten sonra yetişkin “Şimdi Arda’nın sırası” der. Arda topu bırakma yerinden alır ve üzerinde anlaşılan kısa geçişi yapar.

Arda farklı bir bitiş seçmek isterse Ece ile önce konuşulur. Yeni rota onaylanırsa ikisi de sıranın hangi noktada biteceğini bilir.

Arda topa dokunmak istemeyebilir; bir yetişkine yön verebilir veya bu sırayı geçebilir. Seçimi onaylayıp yeni düzeni her iki katılımcıyla netleştirin.

Arda topu aldıktan sonra başlangıç işaretine koyabilir veya istediği yardımı söyleyebilir. Yetişkin onun yerine rota seçmeden önce sorar.

Top kutuya ulaştığında Arda da oyunu sürdürmek ya da bitirmek isteyebilir. Sıranın tamamlanması, başka bir tur için otomatik onay değildir.

Arda topu kutudan başlangıca götürmek istiyorsa bunun yeni tur için hazırlık mı yoksa onun seçtiği hareket mi olduğunu birlikte belirleyin. Çocukların beklediği sıra bu açıklığa bağlıdır.

Arda hareketi yönlendirirken yetişkin topu taşıyorsa “Arda yönü seçti, ben topu hareket ettirdim” demek rolleri doğru anlatır. Yardım, kararı otomatik olarak yetişkine geçirmez.

Arda topu almak istemediğinde “Bu geçişi atlamak mı istiyorsun, yoksa oyunu bitirmek mi?” diye sorabilirsiniz. İki durum farklı sonuçlara yol açar.

Geçişi atlamak isterse diğer çocukla yeni sıra konuşulur. Oyunu bitirmek isterse hiçbir katılımcı yeni tura zorlanmaz.

Örnek konuşma

Yetişkin: “Top kutuya ulaşınca Arda’nın sırası olacak. İkiniz de bunu kabul ediyor musunuz?” Ece ve Arda kabul eder. Ece topu kutuya yuvarlar.

Arda: “Şimdi ben mi?” Yetişkin: “Evet. Ece topu bırakma yerine koyacak; sonra sen alabilirsin.” Ece topu bırakır ve Arda kendi geçişini yapar.

Sonunda yetişkin “Birer geçiş daha ister misiniz, yoksa burada bitirelim mi?” diye sorar. İki çocuğun tercihi farklıysa yeni bir anlaşma veya bitiş seçilebilir.

Ece: “Topu biraz daha yuvarlamak istiyorum.” Yetişkin: “Arda kutudan sonra sıranın kendisine geleceğini biliyor. Yeni bir yer seçmek istiyorsan önce ikinizin de kabul etmesi gerekir.”

Arda kabul etmezse başlangıçtaki anlaşmaya dönülebilir veya oyun durdurulabilir. Yetişkin her iki çocuğun tepkisini dinler ve topu zorla çekiştirmez.

Arda: “Ben kutuyu daha yakına koymak istiyorum.” Ece: “Ben buraya kadar yuvarlamak istedim.” Yetişkin: “Bu tur için anlaştığınız yer burasıydı. Sonraki tur başlamadan yeni yeri ikiniz birlikte seçmek ister misiniz?”

Çocuklar anlaşamazsa yeni turu zorunlu kılmayın. Mevcut geçiş bittikten sonra oyunu durdurmak veya farklı malzemelerle oynamak mümkündür.

Arda beklemekte zorlanırsa

Arda topa ulaşmak için elini uzatabilir. Yetişkin “Sen de topu istiyorsun. Ece kutuya ulaşınca senin sıran gelecek” diyerek hem isteği hem de sınırı gösterir.

Bekleme çok uzunsa rotayı sonraki turdan önce kısaltmayı önerebilirsiniz. Ece’nin devam eden hareketinin bitişini habersizce değiştirmeyin.

Arda ara vermeyi veya oyunu bırakmayı seçebilir. Vaat edilen sıra verilemeyecekse yetişkin bunu dürüstçe açıklamalı; gerçekleşmeyeceği bilinen bir sonraki turu söz vermemelidir.

Arda’ya bitiş işaretini göstermek beklemenin sınırını somutlaştırabilir. İsterse işareti gösterebilir, ancak bunu yapmak sırayı hak etmesinin koşulu değildir.

Beklemenin zor olması çocuğun karakterine ilişkin bir etiket gerektirmez. Rota uzunluğu, oyuncağın önemi ve anlaşmanın açıklığı gibi koşulları gözden geçirin.

Yetişkin beklemenin sınırını gösterirken Ece’nin hareketine de saygı duyar. “Top kutuya geldiğinde bırakılacak” açıklaması somut bir olaydan söz eder.

Ece oyunu bırakır veya top kişisel eşyası olduğu için geri almak isterse yetişkin gerçekleşmeyecek bir sırayı vaat etmemelidir. Arda’nın üzüntüsü dinlenir ve başka seçenekler konuşulur.

Yetişkin Arda’ya “Topu istiyorsun; şimdi Ece kutuya götürüyor” diyebilir ve bitişi gösterebilir. Arda’nın duygusunu kabul etmek, anlaşmayı açıklamayla birlikte yapılabilir.

Çocuklar bir sonraki oyunda daha kısa bir rota seçmeyi tercih edebilir. Bunun belirli bir süreyi garanti ettiğini ölçmeden söylemeyin.

Ece topu bırakmak istemezse

Top bitişe geldiğinde Ece onu tutmaya devam edebilir. Yetişkin “Arda bekliyor. Topu işaretin yanına bırakmak ister misin?” diye sorar ve yanıt için zaman tanır.

Ece başka bir hareketi tamamlamak istediğini söyleyebilir. Başlangıçtaki anlaşmayı hatırlatıp iki katılımcıyla bir sonraki adımı konuşun. Topu çekiştirerek almak çözümün zorunlu parçası değildir.

Anlaşma yürümüyor veya bir çocuk kendini güvende hissetmiyorsa oyunu durdurun. Arda’nın beklediği sıranın gerçekleşmemesi onun için de üzücü olabilir; bunu kabul edin.

Yetişkin “Topu bırakmak şu an zor görünüyor. Ara verebiliriz” diyebilir. Arda’ya da beklediği geçişin gerçekleşmediği söylenir ve ne yapmak istediği sorulur.

Daha sonra çocuklar yeniden denemek isterse başka bir top, daha kısa hareket veya farklı bir teslim yeri seçilebilir. Yeni tur eski anlaşmayı kendiliğinden geçerli kılmaz.

Ece “Bir kez daha” diyebilir. Yetişkin, Arda’nın beklediği anlaşmayı hatırlatıp yeni bir geçiş için her iki çocuğun onayını sorabilir.

Arda kabul etmiyorsa onun bekleme deneyimi göz ardı edilmemelidir. Aynı zamanda Ece’ye top zorla bıraktırılmadan oyun durdurulabilir ve uygun başka bir yol aranabilir.

Bir yetişkin her iki çocuğun güvenliğini gözetir ve çekiştirmeyi durdurur. Sonra hangi anlaşmanın yapıldığını sakin biçimde hatırlatır.

Ece topu bırakmaya hazır değilse oyuna ara verilebilir. Arda’ya beklediği fırsatın gerçekleşmediğini söylemek ve alternatif sunmak önemlidir.

Sık hata: Sıranın bitişini söylememek

“Biraz oyna, sonra ver” ifadesi Ece ve Arda için farklı anlamlara gelebilir. Bitiş işareti, tek geçişin nerede sona erdiğini görünür kılar.

İşaret yalnızca çocuklar onun anlamı üzerinde anlaştıysa yardımcıdır. Başlamadan önce başlangıcı, bitişi ve topun bırakılacağı yeri gösterin.

Oyun sırasında hedefi değiştirmek gerekiyorsa iki çocuğa açıklayın ve onların görüşünü alın. Bir işaret karşılıklı anlaşmanın yerini tek başına tutmaz.

“İki dakika sonra” gibi bir süre kullanılıyorsa çocukların bu sürenin ne zaman biteceğini anlayabileceği bir yöntem gerekir. Örneğimizde görünür bitiş kutusu kullanıyoruz; zamanlayıcıya gerek yok.

İşaret çok uzakta veya erişilemezse yalnızca var olması yeterli değildir. Her iki çocuğun da onu görüp anlaşmayı kabul ettiğini kontrol edin.

Bir sıranın sonu topun kutuya varması olarak seçildiyse bu sınır başlamadan önce görünür olmalıdır. Yetişkin “sonra” sözcüğünü kullanırken hangi olaydan sonra olduğunu da söyler.

Bitiş işaretinin çocuğun erişebileceği mesafede olması gerekir. Aksi durumda sözlü olarak açık bir kural bile uygulanması zor bir görev hâline gelebilir.

“Kutunun yanına geldiğinde” gibi bir ifade, seçilen bitişi gösterir. Ancak top işaretin yakınına geldiğinde tam olarak bitip bitmediği belirsizse önceden kısa bir açıklama yapın.

Çocuklar farklı anlayışa sahip olduklarını söylerse yeni bir örnek göstererek uzlaşmayı deneyebilir veya oyunu durdurabilirler.

Daha kolay bir oyun

Önce yetişkin ile bir çocuk oynayabilir. Yetişkin topu çok kısa bir mesafe yuvarlayıp belirlenen yere bırakır: “Benim hareketim bitti; şimdi sen seçebilirsin.”

Çocuk isterse topu yuvarlar veya yetişkine yön verir. Tek bir karşılıklı geçiş yeterli olabilir. Çocuk ikinci turu istemezse etkinlik orada sona erer.

İşaretleri büyük ve yakın seçmek, beklemeyi ve hareketi anlaşılır kılar. Her çocuğun aynı hızda hareket etmesi beklenmez.

Yetişkin bir geçiş yaptıktan sonra topu ortak alana bırakır. Çocuk isterse kendisi yuvarlar, isterse yetişkine yön gösterir. Sıra, tek bir kısa eylemle tanımlanır.

İlk denemede Ece ve Arda’nın ikisini birden oyuna katmak zorunlu değildir. Bir çocukla yetişkin arasında yapılan kısa bir alışveriş daha anlaşılır olabilir.

Topu başlangıç ve bitiş arasında kısa mesafede yuvarlamak yerine çocuğa topun hangi tarafa gitmesini istediği sorulabilir. Yetişkin hareketi yapar ve ardından çocuğun yeni seçim yapıp yapmak istemediğini öğrenir.

Çocuk yalnızca bir defa katılmak isterse bu kabul edilir. Sıra alma, belirli sayıda tekrar tamamlanmasıyla ölçülmek zorunda değildir.

Yetişkin çocuğa “Topu buraya bırakmamı ister misin?” diye sorup cevabı bekleyebilir. Çocuk işaretle onay verirse yetişkin topu oraya koyar.

Çocuk isterse kendi geçişini yapar; istemezse oyun sona erer. Yardımla yapılan bir geçiş de açıkça böyle anlatılır.

Bir sonraki adım

Ece ve Arda isterse iki farklı bitiş işareti hazırlayın. Sırası gelen kişi hareketten önce birini seçer ve diğerine gösterir. Bekleyen kişi hangi işarette sıranın tamamlanacağını bilir.

İşaretlerden biri çok uzaktaysa çocuklar daha kısa olanı seçebilir veya mesafeyi değiştirebilir. İkinci seçenek, herkes için zorunlu bir güçlük artışı değildir.

Çocuklar ayrıca topun hangi yoldan gideceğine dair bir hikâye kurabilir. Hikâye değişirken sıra ve bitiş anlaşmasını görünür tutun.

Çocuklar rotanın iki seçenekli olmasını isterse hangi seçeneğin ne kadar bekleme gerektirdiğini konuşun. Bitişin değişmesi, diğer katılımcının beklentisini etkileyebilir.

Daha sonra bir katılımcı başlangıç yerini, diğeri bitişi seçebilir. Bu rol dağılımı yalnızca her iki kişi de kabul ettiğinde kullanılır.

İki bitiş işareti varsa her birini farklı bir şekille gösterebilirsiniz. Sırası gelen çocuk “daire” veya “kare” işaretini seçebilir; rengi ayırt etmek zorunlu değildir.

Seçim yapılınca yetişkin “Bu geçiş daire işaretinde bitecek” diyerek diğer çocuğa gösterir. İşaretler karıştırılırsa hareket başlamadan yeniden anlaşın.

Ece ve Arda birer işaret seçerse yetişkin hangi işaretin hangi geçişe ait olduğunu söyleyebilir. İlk çocuk daireye, ikinci çocuk kareye gitmeyi seçmiş olabilir. Her tur başlamadan seçim tekrar gösterilir.

İşaretlerin farklı olması sırayı otomatik olarak belirlemez. Kimin ne zaman hareket edeceği ayrıca anlaşılır. Çocuklar yeni düzeni istemezse tek bitiş noktasına dönülebilir.

Konuşmadan katılmak

Çocuk “benim sıram”, “yardım” veya “dur” anlamında alışık olduğu bir işaret, bakış ya da iletişim cihazı kullanabilir. Yetişkin seçimi doğrulamak için kısa bir soru sorar ve yanıt bekler.

Topa erişmek zor ise çocuk yönü işaret edebilir; yetişkin topu onun isteğine göre hareket ettirir. Bir hareketi seçmek de oyuna katılmaktır.

Yardım ederken çocuğun elini izinsiz yönlendirmeyin. Hangi desteği istediğini mümkün olan şekilde sorun.

Çocuğun “evet”, “hayır” ve “dur” anlamlarını nasıl gösterdiğini önceden öğrenin. Kartlar veya cihaz ekranı onun görebileceği ve erişebileceği yerde olmalıdır.

Yetişkin çocuğun seçimini kendi tahminiyle değiştirmemelidir. Emin değilse doğrulama ister ve gerekli süreyi tanır.

Bir çocuk gözleriyle “dur” kartına bakabilir veya iletişim cihazından aynı anlamı seçebilir. Yetişkin, çocuğun alışık olduğu doğrulama yolunu kullanır.

Yanıt için yeterli zaman bırakın. Konuşmayan bir çocuk karar veremez diye varsaymak yerine erişilebilir seçenekleri hazırlayın.

İki seçenek gösterildiğinde çocuk üçüncü bir seçim olarak durmayı da ifade edebilmelidir. Onun kullandığı iletişim yöntemini bilen bir yetişkin anlamı doğrulamaya yardımcı olabilir.

Sözcük üretmek, topun hangi işarete gideceği hakkında karar vermenin tek yolu değildir.

Top kişisel bir eşyaysa

Top Ece’ye ait olabilir. Ece ortak kullanımı istemezse “başka bir top bulabilir miyiz?” diye sorun. Onun kararını değiştirene kadar beklemek yerine farklı bir etkinlik de seçilebilir.

Ortak olduğu kabul edilmiş bir top için de sıra koşulları önceden konuşulur. Kişisel eşya ile ortak malzeme arasında yaptığınız anlaşma çocuklara açık olmalıdır.

Arda oyunu istiyorsa başka bir seçenek sunmak hayal kırıklığını hemen ortadan kaldırmayabilir. İsteğini dinleyip mevcut olanakları dürüstçe anlatın.

Sahiplik ile ortak kullanım aynı şey değildir. Ece belirli bir geçiş için izin vermiş olabilir; bu izin topun her zaman kullanılacağı anlamına gelmez.

Arda’nın da oyun sırasında seçim ve durma hakkı vardır. Bir kişinin eşyasına gösterilen saygı, diğer katılımcının duygularını görmezden gelmeyi gerektirmez.

Ece “Topumu bugün vermek istemiyorum” dediğinde yetişkin bu tercihi kabul edebilir. Ardından ortak kullanılabilir başka bir top veya farklı bir oyun olup olmadığını sorar.

Arda istemediği bir alternatife katılmak zorunda değildir. İki ayrı etkinlik yapmak da ortak oyunun tek seçenek olmadığını gösterir.

Hikâyeyi çizmek

Çocuklar isterse bir kâğıda başlangıç işaretini, kutuyu ve aradaki yolu çizebilir. İlk çizimde Ece’nin, ikincisinde Arda’nın hareketini göstermek mümkündür.

Bir işaretin kimin sırasını gösterdiği kendiliğinden anlaşılmayabilir. Çocuklar isterse sembol veya sözlü açıklama seçer. Yetişkin çocuğun izni olmadan ad eklemek zorunda değildir.

Çizim topun gerçek hareketini bütünüyle kaydetmez. Yolun hangi bölümünü temsil ettiğini yapan kişiye sorun ve belirsiz ayrıntıları uydurmayın.

Çocuklar sırayı iki kutuda gösterebilir: ilk kutuda Ece’nin topu yuvarlaması, ikinci kutuda Arda’nın hareketi. Kimin hangi kutuda olduğunu anlaşılır bir sembolle açıklayabilirler.

Semboller seçilmediyse yalnızca iki çizgiden kimin önce hareket ettiğini kesin olarak çıkarmak mümkün olmayabilir. Çizimi yapanlara sorun veya bunu bilinmeyen bırakın.

Çizimde iki kutunun sırası için bir ok kullanılabilir. İlk kutuda Ece’nin hareketi, ikinci kutuda Arda’nınki gösteriliyorsa ok bu sırayı anlatır.

Çizimin neyi temsil ettiğini çocuğa sorun. Topun gerçek yoluyla kâğıttaki çizgi tam olarak aynı olmak zorunda değildir; çocuk bir ayrıntıyı özellikle vurgulamış olabilir.

İki çizimin altına “önce” ve “sonra” sözcükleri eklenebilir. Yazmayı yetişkin yapıyorsa çocukların ne anlatmak istediğini doğrulaması gerekir.

Çizim yalnızca çocuklar saklamak isterse tutulur. Sıra alma hakkında konuşmak için bir fotoğraf veya çevrimiçi paylaşım gerekmez.

Oyunu bitirmek

İki katılımcıya da bir tur daha isteyip istemediklerini sorun. Biri istemezse birlikte bitirme, ayrı oyunlara geçme veya başka bir düzen kurma seçenekleri konuşulabilir.

Topu sahibinin ya da evin belirlediği uygun yere kaldırın. Çizim varsa çocuklar saklamak veya kaldırmak isteyebilir.

Bir başarılı geçiş, çocukların bütün ortamlarda kolayca sıra alacağını göstermez. Bu oyunda hangi koşulların yardımcı olduğunu konuşmak daha yararlıdır.

Yetişkin “İkiniz de birer geçiş yaptınız” diyebilir, ancak bu yalnızca gerçekten iki geçiş tamamlandıysa doğrudur. Oyun daha erken bittiyse olanı olduğu gibi anlatın.

Bir çocuk devam etmek, diğeri durmak isteyebilir. Topun kime ait olduğunu ve ortak kullanım anlaşmasını dikkate alarak ayrı devam etme seçeneğini konuşun.

Oyun başlamadan “Her biriniz bir geçiş yapınca bugün bırakacağız” diye anlaşılmışsa bitişte bunu hatırlatın. Bir katılımcının geçişi gerçekleşmediyse tamamlanmış gibi anlatmayın.

Çocuklar oyunun hangi kısmını sevdiklerini söyleyebilir veya hiç açıklama yapmayabilir. Uzun bir değerlendirme, kısa bir ortak deneyimin şartı değildir.

Yetişkin “Bugün topun nerede bırakılacağını birlikte belirledik” diyebilir. Bir tur gerçekleşmediyse bunu da doğru ifade edin; tüm çocukların birer geçiş yaptığını varsaymayın.

Bir sonraki oyunda aynı kural kullanılacaksa tekrar anlaşın. Çocukların tercihleri, malzemeler ve koşullar değişebilir.

BrainHunters üzerinde devam

Çocuklar şekillerle ilgili başka bir etkinlik isterse bir yetişkinle şekil etkinlikleri bölümüne bakabilir. Örneğin başlangıç ve bitiş işaretlerinin biçimini konuşabilirler.

Dijital etkinlik ortak topa ilişkin anlaşmanın yerini almaz. Seçilen oyunun gerçek yönergelerini kontrol edin ve katılım biçimini çocuklarla belirleyin.

Başlangıç işareti kare, bitiş işareti daire olabilir; çocuklar önce bunları kendileri seçer. Şekil adları topu paylaşmanın ön koşulu değildir.

İncelenen dijital etkinlik farklı bir kural sunuyorsa onun yönergesini ayrı okuyun. Web sitesindeki şekil etkinliği, Ece ve Arda’nın ortak oyununu otomatik olarak kaydetmez.

Çocuk daire işaretini seçmişse dijital etkinlikte de daire aramak isteyebilir. Ancak seçilen etkinliğin gerçekten hangi şekilleri sunduğunu önce kontrol edin.

Ekrana geçmek zorunlu değildir. Topla yapılan oyun, iki çocuğun anlaşması ve tamamlanan hareketler üzerinden kendi başına tamamlanabilir.