Bak, hatırla, kontrol et: Farklı Yönlere Bakan Üçgenleri Tanımak

Hedef: dönen şeklin özelliklerini fark etmek

Üçgen, üç düz kenarı ve üç köşesi olan kapalı bir düzlem şeklidir. Bir kenarın iki ucunda komşu köşeler bulunur. Kâğıt üçgeni masa üzerinde döndürdüğünüzde yönü değişir; kesmediğiniz, katlamadığınız veya bozmadığınız sürece aynı üç kenar ve üç köşe kalır.

Örneği örtmek ek bir hatırlama sorusu oluşturur: işaretli köşe hangi yöne bakıyordu? Bu soru, şeklin üçgen olup olmadığıyla aynı değildir. Çocuk köşenin yönünü yanlış hatırlayabilir ve yine de üç kenarı doğru gösterebilir. Her iki sonucu ayrı ayrı konuşun.

İlk etkinlikte açıları ölçmek ya da üçgen türlerini ezberlemek gerekmez. Önce görünür bir kâğıt şekli inceleyin, döndürün ve aynı kenarları tekrar bulun. Kontrol için örneği açmak her zaman mümkündür.

İki eş üçgen ve bir kare hazırlayın

Yetişkin, kalın kâğıttan aynı şekil ve büyüklükte iki çeşitkenar üçgen keser. İki kartı aynı şablondan çizmek karşılaştırmayı kolaylaştırır. Her iki üçgende birbirine karşılık gelen köşeye büyük bir nokta koyun. Kenar uzunlukları farklı olan bir örnek, kartın yönünü ayırt etmeyi kolaylaştırabilir.

Ayrıca bir kare kart ve örnek üçgeni kapatacak bir kâğıt hazırlayın. İşaret noktası kenarı kapatmadan, seçilen köşenin yakınına çizilsin. Nokta yeni bir köşe değildir; yalnızca o köşeyi dönüş sırasında izlemek için kullanılır.

Kartların boyutunu ve malzemesini çocuğun erişimine uygun seçin. Çocuk şekli kendi döndürebilir, yönü gösterebilir veya yetişkinden hareket ettirmesini isteyebilir. Masa üzerinde iki kartı yan yana görebilecek kadar alan bırakın.

Önce kenarları görünürken inceleyin

Bir üçgeni çocuğun önüne koyun. İşaretli köşeden başlayıp parmağınızı ilk düz kenar boyunca sonraki köşeye götürün: «Bir kenar». İkinci ve üçüncü kenarı da aynı şekilde izleyin. Sonunda başladığınız köşeye dönersiniz.

Şimdi üç köşeyi ayrı ayrı gösterin. Kenar, iki komşu köşe arasındaki düz bölümdür; köşe ise iki kenarın birleştiği yerdir. Çocuk köşeleri gösterdiğinde «Üç köşe buldun. Şimdi aralarındaki kenarları izleyelim» diyebilirsiniz.

Kareyi yanına koyun ve çevresindeki dört kenarı sayın. «Hangi şeklin üç düz kenarı var?» sorusunu sorun. Çocuk gösterebilir veya adını söyleyebilir. İlk karşılaştırmada kartların rengi aynıysa seçim yalnızca renge dayanmaz.

Üçgeni masada döndürün

İşaretli köşeyi çocuğun bulunduğu yere göre yukarıya yöneltin. Üçgeni masanın üzerinde, kâğıdın diğer yüzünü çevirmeden yavaşça döndürün. Nokta sağa bakınca durun. «Ne değişti?» diye sorun ve çocuğun noktayı göstermesine fırsat verin.

Ardından üç kenarı yeni durumda yeniden izleyin. «Nokta yana döndü; kenarlar yine üç tane» diyebilirsiniz. Üçgenin mutlaka bir köşesi yukarı bakmak zorunda değildir. Alışılmış çizim yönü, şeklin tanımının bir parçası değildir.

Yetişkin çocukla karşılıklı oturuyorsa sağ ve sol iki kişi için farklı görünebilir. Yan yana oturun veya yönü masanın belirli bir kenarını göstererek anlatın. İşaretin hangi yöne baktığı konusunda anlaşmak sonraki bellek sorusunu kolaylaştırır.

Açık iki modeli aynı yöne getirin

Örnek üçgeni işaretli köşesi yukarı bakacak biçimde yerleştirin. Çocuğa ikinci kartı verin ve «Senin noktan da aynı yöne bakabilir mi?» diye sorun. Çocuk kendi kartını döndürürken örnek açık kalır.

Kartları yan yana koyup noktalara ve diğer kenarlara bakın. Aynı şablondan yapılmış çeşitkenar üçgenlerde karşılık gelen köşeler aynı yönlere bakmalıdır. Noktalar aynı yönde olsa bile kenarlar uyuşmuyorsa kartların aynı olup olmadığını veya doğru köşelerin işaretlenip işaretlenmediğini kontrol edin.

Kartların masadaki yeri farklı olabilir. Birinin sağda, diğerinin solda durması yönlerinin farklı olduğu anlamına gelmez. İlk oyunda konumu değil, üçgenin dönük olduğu yönü karşılaştırdığınızı açıkça belirtin.

Örtün, hatırlayın ve açın

İki kart aynı yöndeyken yetişkinin örneğini kâğıtla örtün. Çocuğun kartı görünür kalır. Çocuktan kartını başka bir yöne döndürmesini ve sonra örtülü örneğin önceki yönünü yeniden kurmasını isteyin.

«Nokta örnekte hangi yöne bakıyordu?» sorusuna çocuk kartı döndürerek, yönü göstererek veya sözle yanıt verebilir. Emin değilse örtüyü hemen kaldırabilir. Hatırlamayı yardım almadan yapmak, şekli incelemenin şartı değildir.

Örtüyü açıp iki kartı yan yana karşılaştırın. Noktaların yönüne ve karşılık gelen kenarlara bakın. Ardından ayrı bir soru sorun: «Bu şeklin kaç düz kenarı var?» Yön belleği ile kenarların sayısı farklı bilgiler verir.

Örnek konuşma

Yetişkin: «Örnekte nokta yukarı bakıyor. Seninkini de aynı yöne çevirelim.» Çocuk kartını yerleştirir. Yetişkin: «Şimdi örneği örtüyorum. Kartını döndürüp önceki yönü yeniden bulmak ister misin?» Çocuk dener. Yetişkin: «Açalım ve karşılaştıralım.»

Noktalar aynı yöndeyse «İki nokta aynı kenara bakıyor» diye belirtin. Sonra çocuğun kartının çevresini birlikte izleyin: bir, iki, üç kenar. Eşleşen yön ile üçgenin kenar sayısı aynı cümlede geçebilir, ancak ayrı ayrı kontrol edilir.

Noktalar farklı yönlerdeyse «Örnekte nokta yukarı, seninkinde yana bakıyor. Açık örneğe bakarak kartını çevirmek ister misin?» deyin. İlk denemedeki farklı yön üçgeni başka bir şekle dönüştürmez.

Çocuk yönü hatırlamıyorsa

Örtünün bir köşesini kaldırıp işaretli köşeyi gösterin. Çocuk kendi noktasını buna göre yöneltebilir. Bu ipucu yeterli değilse bütün örneği açın. İki açık kartı karşılaştırmak, yanıtın nasıl kontrol edildiğini gösterir.

Bir başka kolaylaştırma, örtü konduktan sonra çocuğun kendi kartını döndürmemektir. Görünür kart önceki yön için bir ipucu olur. Örnek açıldığında iki kartın aynı durumda kalıp kalmadığına bakabilirsiniz.

Örtü hiç kullanılmadan da oyun yapılabilir. Tek üçgeni açıkça döndürüp her durumda üç kenarı bulmak, ana geometrik hedef üzerinde çalışır. Bellek bölümü çocuğun isteğine göre daha sonra eklenebilir.

Farklı yönleri karşılaştırma

Örnek açıldığında bir nokta yukarı, diğeri sağa bakıyorsa önce her noktayı gösterin. «Aynı masa kenarına mı bakıyorlar?» sorusu, yön sözcüklerini kullanmadan da karşılaştırma yapılmasına izin verir.

Çocuk kendi kartını açık örneğe bakarak döndürebilir. Yetişkin örneği sabit tutar. Noktalar ve diğer kenarlar aynı yönde olunca sonucu birlikte belirtin. Kartlar aynı biçimde kesilmemişse mükemmel çakışma beklemek yerine şablonları kontrol edin.

Bu karşılaştırma sırasında kartı ters yüz etmek farklı bir işlemdir. İlk turda noktalar kâğıtların üst yüzünde kalsın ve kartlar yalnızca masa üzerinde döndürülerek hareket etsin. Ters çevirme ayrıca araştırılabilir.

Kareyi döndürünce ne olur?

Kare kartı bir köşesi yukarı bakacak biçimde döndürün. Üstteki sivri görünüm, tek başına şeklin üçgen olduğunu göstermez. Parmakla tüm sınırı izleyin ve dört düz kenarı sayın.

Ardından yanındaki üçgenin üç kenarını sayın. «Hangi kartın üç kenarı var?» diye sorun. Çocuk üstteki köşeye göre seçim yaparsa iki şeklin çevresini yeniden dolaşın. Sorunuz bütün şeklin sınırı hakkındadır.

Kareyi normal duruşuna döndürdüğünüzde de kenar sayısı dört kalır. Üçgen farklı bir yöne döndüğünde ise üç kalır. Her iki örnek, yön değişikliği ile şeklin kenar sayısını ayrı düşünmeye yardım eder.

Köşeleri ve kenarları karıştırınca

Çocuk her köşeye dokunarak «bir, iki, üç» diyebilir. Bu üçgenin üç köşesi olduğunu gösterir. Kenar sorusunda iki köşe arasındaki düz yolu göstermek gerekir. Bir köşeye dokunun ve parmağınızı diğer köşeye kadar yürütün.

Çocuk üçüncü kenarı atladıysa hangi iki köşe arasındaki yolun incelenmediğine birlikte bakın. İşaretli köşeden başlayıp hep aynı yönde ilerlemek, başlangıca dönüldüğünde turun bittiğini gösterir.

Çocuk bir kenarı iki kez sayıyorsa geçici olarak büyük kâğıt şeritleri incelenen kenarların yanına koyabilirsiniz. Şeritler şeklin yeni kenarları değildir. Kontrol bittikten sonra kaldırın ve asıl üç kenarı tekrar gösterin.

Renk ile şekil özelliğini ayırın

Kırmızı üçgen ve mavi kare kullanıldığında çocuk «kırmızı olan» diyerek doğru kartı seçebilir. Bu yanıt renk üzerinden bir seçim olabilir. «Üç kenarlı olanı bulalım» diyerek her kartın sınırını birlikte inceleyin.

Sonra aynı renkte bir üçgen ve kare hazırlayabilirsiniz. Renk artık iki seçenek arasında ayırıcı değildir; kenarlar sayılabilir. Daha sonra rengi değiştirseniz de üç düz kenarlı kapalı şeklin adı değişmez.

Çocuğun renk gözlemini yanlış diye reddetmeyin. Kırmızı kart gerçekten kırmızı olabilir. Sadece bu turdaki sorunun renk değil, kenar sayısı hakkında olduğunu açıklayın.

Farklı üçgenleri inceleyin

Geniş ve dar iki üçgen kesin. Kenar uzunlukları farklı olsa da her birinin sınırı üç düz kenardan oluşabilir. İkisini de çevirip kenarları sayın. Bütün üçgenlerin kenarlarının eşit olması gerekmez.

Bu iki farklı şekil, aynı dönme konumunu birebir kopyalama görevi için uygun eş kartlar değildir. Yön belleği oyununda aynı şablondan yapılmış iki kartı kullanın. Geniş ve dar üçgenleri ise ortak özellikleri karşılaştırmak için ayırın.

Çocuk yalnızca alıştığı biçimi üçgen olarak tanıyorsa farklı kartın her kenarını görünür biçimde izleyin. Kapanmış üç kenarlı sınır, kartın dar veya geniş görünmesinden daha açıklayıcı bir ölçüttür.

Açık sınır ve eğri çizgi

Bir kâğıda aralarında boşluk bulunan üç düz çizgi çizin. Yanına kapalı bir üçgen koyun. «Burada nerede boşluk var?» diye sorun. Üç ayrı çizginin bulunması, uçlar birleşip kapalı bir sınır oluşturmadıkça tek başına üçgen yapmaz.

Başka bir çizimde sınırın bir bölümünü eğri yapabilirsiniz. Parmağınızla eğri bölümü ve üçgenin düz kenarını karşılaştırın. Üçgenin üç kenarı düzdür. Örnek karmaşık gelirse kare ve üçgen karşılaştırmasına dönün.

Çocuğun kendi çizimi tam düzgün değilse önce neyi anlatmak istediğini sorun. Bu araştırma, küçük çizim kusurlarını puanlama etkinliği değildir. Gözlem için net hazırlanmış bir model kullanmak açıklamayı kolaylaştırır.

Bir turu kolaylaştırın

Tek bir açık üçgenle başlayın. Yetişkin kartı yavaşça döndürür, çocuk işaretli köşeyi izler. İki farklı duruşta kenarları birlikte sayın. İkinci kart ve örtü gerekmez.

Daha sonra eş kartı ekleyip ikisini açık tutun. Çocuk birini örneğe göre yöneltir. Ardından yalnızca işaretli köşesi görünen bir örtü deneyebilirsiniz. Her aşamada örneğe bakmak mümkündür.

Çocuk hareketi kendi yapamıyorsa yönü bir bakış, işaret veya iletişim aracıyla belirtebilir. Yetişkin bu seçime göre kartı döndürür ve «Buraya mı?» diye doğrular. Erişilebilir yanıt, etkinliğin hedefini değiştirmez.

Bir turu zorlaştırın

Örneği önce nokta yukarı, sonra nokta sağa gelecek şekilde açıkça döndürün. İkinci konumda örtün ve «Son durumda nokta nereye bakıyordu?» diye sorun. Çocuk kopyasını yerleştirir; ardından örnek açılır.

«Son durum» sorusu ilk durumdan farklıdır. Çocuk yukarıyı hatırlıyorsa belki başlangıç konumunu söylemiştir. İki anı tekrar gösterin ve hangi anı sorduğunuzu açıklayın. Aynı anda daha fazla kart eklemeye gerek yoktur.

Başka bir seçenek, çocuğun örneği kendisinin döndürüp yetişkine yön sorusunu sormasıdır. Yetişkin emin değilse bunu söyleyebilir ve açarak kontrol edebilir. Bu rol değişimi, kontrol yöntemini her iki kişi için görünür kılar.

Not alın ve daha sonra dönün

Küçük bir notta kartın türünü, noktanın yönünü ve verilen desteği yazın: «Çeşitkenar eş kartlar; nokta sağa; örnek açıldıktan sonra çocuk kopyayı çevirdi ve üç kenarı gösterdi». Bellek yardımı ile şekil gözlemi böylece ayrı kalır.

Örneğin bir köşesi açık bırakıldıysa bunu da belirtin. İpuçlu ve ipucusuz cevaplar farklı koşullarda verilmiştir. Bir tek tur çocuğun genel gelişimi hakkında tanı koymaz; not, sonraki oyunun anlaşılır hazırlanmasına yardım eder.

Bir sonraki karşılaşmada önce kartları açıkça gösterin, aynı kelimeler veya işaretlerle yönü belirleyin ve kenarları izleyin. Çocuk isterse örtüyü tekrar kullanın. Bir turdan sonra başka bir etkinliğe geçmek de mümkündür.

Başlangıç yönü üzerinde anlaşın

İki eş üçgeni masaya koyun ve karşılık gelen işaretleri bulun. Yetişkin «Benim noktam masanın uzak kenarına bakıyor» diyebilir. Çocuk aynı kenarı parmağıyla gösterir. Sağ ve sol sözcükleri henüz anlaşılmıyorsa masanın belirli kenarına işaret etmek yeterlidir.

Çocuk kendi üçgenini örnekle aynı yöne döndürür. İki kartı üst üste koymadan yan yana karşılaştırın. Noktaların yönü ve diğer köşelerin konumu uyuşmuyorsa kartları açıkken ayarlayın. Sonra yalnızca örneği örtün.

Açık karşılaştırma, hatırlama turunun başlangıç koşuludur. Kartlar baştan farklı duruyorsa sonraki farkın nereden kaynaklandığı anlaşılmaz. Örneği kapatmadan önce iki kişinin aynı durumu gördüğünden emin olmak yararlıdır.

Sağa dönüş için ayrı bir tur

İşaretli köşeleri yukarı bakan iki kartla başlayın. Yetişkin örneğini sağa döndürür ve çocuğa kendi kartını aynı şekilde yerleştirmesini önerir. Kartlar açıkken noktaları ve kenarları karşılaştırın.

Örneği örtün. Çocuk kendi kartını farklı bir yöne çevirip örneğin son yönünü yeniden kurar. Sözcükle anlatmak istemezse kartı döndürmesi yeterlidir. Örtü açıldığında iki noktanın aynı masa kenarına bakıp bakmadığını kontrol edin.

Son olarak her iki kartın çevresini izleyin. Yönlerin uyuşması bellek yanıtıyla ilgilidir; her kartın üç kenarı olması şeklin özelliğidir. İlk yanıt değişse de ikinci gözlem aynı kalabilir.

Aşağı bakan köşe için ayrı bir tur

Örneği işaretli köşe çocuğa yakın masa kenarına bakacak biçimde döndürün. Çocuk kopyasını açık örneğe bakarak yerleştirir. «Aşağı» sözcüğü belirsizse yakın masa kenarını gösterin.

Üç kenarı bu yöndeyken birlikte izleyin. Sonra örneği kapatın ve çocuk isterse kartını başka yöne çevirip önceki konumu bulsun. Örtü kalktığında noktalar ve kenarlar yan yana görülebilir.

Çocuk «Artık üçgen değil» derse aynı kartın kenarlarını birer birer gösterin. Noktanın aşağı bakması kenar sayısını değiştirmez. Soruyu yön ile şekil adını ayırarak yeniden kurun.

Kartı kaydırmakla döndürmek

İşaretli üçgeni masanın solundan sağına kaydırın; kartı yönünü değiştirmeden taşıyın. Nokta aynı masa kenarına bakmaya devam eder. Çocuk hareketi kendi kartıyla tekrarlayabilir.

Şimdi kartı yaklaşık aynı yerde tutup döndürün. Nokta başka bir kenara bakar. «Birinde yer değişti, diğerinde yön değişti» diyerek iki hareketi tek tek gösterin.

İlk bellek oyununda çocuğun kartı örneğin tam aynı yerinde durmak zorunda değildir. Yönleri karşılaştırmanız yeterlidir. Daha sonra konumu da hatırlamak isterseniz masadaki yeri büyük bir kâğıtla belirtin ve bunun yeni bir soru olduğunu söyleyin.

Bir köşe işareti neyi gösterir?

Noktayı seçilen köşenin hemen içine koymak, o köşeyi dönüş boyunca takip etmenizi sağlar. Nokta kâğıdın üst yüzünde kalır; şeklin kenarına yeni bir çizgi eklemez. Çocuk noktayı gösterdikten sonra üç köşeyi ayrı ayrı bulabilir.

İki farklı kartta aynı yöndeki nokta tek başına her zaman bütün şeklin aynı konumda olduğunu göstermez. Bu nedenle kartların aynı şablondan geldiğini, karşılık gelen köşelerin işaretlendiğini ve diğer kenarların da aynı biçimde durduğunu kontrol edin.

Bazı simetrik şekillerde farklı dönüşler aynı görünebilir. İlk örnekte ayırt edilebilir çeşitkenar bir üçgen kullanın. Çocuğun görsel olarak ayıramayacağı durumları farklı cevaplar gerektiriyormuş gibi sunmayın.

İşaret olmadan üçgeni tanıma

Bir üçgeni nokta koymadan gösterin. «Kaç düz kenarı var?» diye sorun ve parmakla üç kenarı izleyin. Köşelerden biri aşağı baksa da şeklin kapalı üç kenarlı sınırı görülür.

Sonra noktalı kartı yanına koyun ve işaretin yalnızca seçilen köşeyi takip etmeye yaradığını açıklayın. Noktasız kart da üçgendir. İki şekil farklı büyüklükte veya farklı oranlarda olabilir; kenar sayılarını ayrı ayrı kontrol edin.

Hatırlama bölümüne dönerken aynı şablonlu noktalı iki kartı kullanın. İşaretsiz kart şekil tanıma için yeterli olabilir, fakat belirli bir köşenin önceki yönünü karşılaştırmak için açık bir referans sağlamayabilir.

İki farklı tahmini karşılaştırın

Örnek örtülüyken çocuk noktanın yukarı baktığını, yetişkin ise yana baktığını düşünebilir. «Hangisi olduğunu nasıl öğreniriz?» diye sorun. Çocuk örtüyü kaldırır ve her iki tahmin açık örnekle karşılaştırılır.

Örnek yukarıyı gösteriyorsa bunu belirtin. Yetişkinin farklı tahminini de saklamayın: «Ben yana baktığını düşünmüştüm; açınca yukarı olduğunu gördüm». Kontrol, sonucu bir kişinin otoritesinden değil modelden elde etmeye yardım eder.

Çocuk önce yana yerleştirmişse açık örneğe bakarak kartını döndürebilir. Sonrasında her iki kartın üç kenarını sayın. Yanlış hatırlanan yön, kartın üçgen olma özelliğini ortadan kaldırmaz.

Bir yönerge iki anlam taşıyorsa

«Üçgeni aynı yap» ifadesi çocuk için aynı yere koymak, aynı renge çevirmek veya aynı yöne döndürmek anlamına gelebilir. İlk turda «Nokta aynı masa kenarına baksın» diye daha açık bir yönerge verin.

Çocuk kartı masanın başka bir yerine koyarsa ama noktayı doğru yöneltirse, konum farklılığını yeni bir hata olarak değerlendirmeyin. Eğer konumu da eşleştirmek istiyorsanız bu ek şartı önceden belirtin.

Birden çok koşul çocuğu yoruyorsa yalnızca yönü karşılaştırın. Daha sonra üç kenarı saymak için başka bir soru sorun. Her sorunun neye baktığını açık etmek, verilen yanıtı anlamayı kolaylaştırır.

Farklı büyüklükte benzer modeller

Aynı şeklin büyük ve küçük bir kopyasını hazırlayın; karşılık gelen köşeleri işaretleyin. İki üçgenin üçer kenarı vardır, ancak büyük olanın kenarları daha uzundur. Kenarları ayrı ayrı izleyerek ortak sayıyı bulun.

Büyük modelin noktasını yana çevirin ve çocuktan küçük modeli aynı yöne getirmesini isteyin. Üst üste koyduğunuzda kenarlar uzunlukları nedeniyle çakışmaz. Bunun yerine noktaların ve karşılık gelen kenarların yönlerini yan yana inceleyin.

Boyut farkı yön karşılaştırmasını zorlaştırırsa aynı büyüklükte kartlara geri dönün. Farklı büyüklük, çocuğun hazır olduğu sonraki bir karşılaştırma için saklanabilir.

İki kartı örtmeden seçmek

Üçgen ve kare kartı aynı renkte hazırlayın. İkisini de açık bırakıp «Üç düz kenarı olan hangisi?» diye sorun. Çocuk bir kartı gösterdikten sonra seçilen kartın kenarlarını birer birer izleyin.

Ardından iki kartı da döndürün ve aynı soruyu tekrarlayın. Karede dört, üçgende üç kenar kaldığını birlikte sayın. Yeni yönler nedeniyle kartları yeniden adlandırmak zorunda değilsiniz.

Bu açık seçim, bellek oyunu öncesinde şekil ölçütünü anlaşılır kılar. Çocuk isterse yalnızca üçgen kartla devam edip onun yönünü örtü altında hatırlamayı deneyebilir.

Üç şeritle kapalı sınır kurmak

Üç büyük kâğıt şeridini önceden çizilmiş bir üçgenin kenarları üzerine yerleştirin. Her şerit bir düz kenarı temsil eder. Uçların birleştiği üç yeri köşe olarak gösterin.

Bir şeridin ucunu biraz uzaklaştırın ve oluşan açıklığı işaret edin. Kapalı sınır tamamlanmadığında üç ayrı şerit tek başına kapalı bir üçgen oluşturmaz. Şeridi yerine döndürerek farkı görünür kılın.

Şeritler kolayca kayabilir. Şeklin yönünü örtüp hatırlama turunda tek parça kâğıt kart kullanmak daha güvenilir olabilir. Şerit modeli, kenar ve köşeleri ayrı görmeye yarayan ek bir seçenektir.

İlk ve son konumu ayırmak

Örnek önce yukarı, sonra sağa döndürülürse çocuk iki durumu da görmüş olur. Örnek kapatıldığında «İlk durumda nereye bakıyordu?» ve «Son durumda nereye bakıyordu?» farklı sorulardır.

Yetişkin son durumu sorup çocuk ilk durumu gösterirse, hareketi örnek açıkken tekrar yapın. «Önce yukarıydı; sonra sağa döndü. Ben son durumu sordum» deyin. Bu açıklama, çocuğun hangi zamanı hatırladığını ortaya çıkarır.

İki aşamalı sıra yorucuysa sadece bir durumu gösterip örtün. Amaç uzun hareket dizileri ezberletmek değildir. Bir konumda da üçgenin üç kenarı ve işaretli köşenin yönü incelenebilir.

Çocuk yetişkine yol göstersin

Çocuk örneği seçtiği yöne çevirir ve yetişkine gösterir. Örtüyü çocuk koyar. Yetişkin kendi kartını gördüğü yönü hatırlayarak döndürür; emin değilse «Bakıp kontrol edelim» der.

Çocuk örtüyü kaldırıp noktaların yönlerini karşılaştırabilir. Gerektiğinde yetişkin kartın kenarlarını çocuğun işaret ettiği sırayla izler. Bu rol dağılımı, çocuğa yalnızca cevap verme değil, kontrolü yönetme olanağı da verir.

Turdan sonra roller yeniden değişebilir. Yetişkinin bilerek sürekli yanlış yapmasına gerek yoktur. Gerçek belirsizliği ifade etmek ve görünür örnekle kontrol etmek yeterli bir modeldir.

Farklı cevap biçimleri

Bir çocuk yönü sözle söyleyebilir; bir başkası kartı döndürerek veya masa kenarına bakarak gösterebilir. Önceden hangi işaretin seçim anlamına geldiğini konuşun. Yetişkin «Bu kenarı mı gösteriyorsun?» diye doğrulayabilir.

Kenarları sayarken yetişkin parmağını bir köşeden diğerine götürür; çocuk devam etmek için işaret verir veya sayı seçer. İletişim aracı kullanılıyorsa seçim için zaman bırakın ve hareketi cevaptan önce bitirmeyin.

Büyük, kontrastlı kartlar ve açık alan görsel karşılaştırmayı kolaylaştırabilir. Çocuğun zaten kullandığı erişim yöntemlerini koruyun. Yanıtın konuşmayla verilmesi geometrik fikri göstermek için zorunlu değildir.

Sonraki iki fırsatı planlayın

Birinci fırsatta üçgen ve kareyi açık olarak inceleyin; üç ve dört kenarı sayın. Üçgeni bir kez döndürün ve kenar sayısının aynı kaldığını gösterin. Örtü kullanılmadan da bu bölüm tamamlanabilir.

İkinci fırsatta aynı üçgenin eş kopyasını ve işaretli köşeleri kullanın. Önce açık örneğe göre yönleri eşleyin, ardından bir kartı örtüp hatırlamayı deneyin. Çocuk örneği kendisi açabilir.

Sonraki denemede yalnızca bir yeni koşul seçin: farklı bir yön, kısmi ipucunun kaldırılması veya rol değişimi. Birden fazla değişiklik bir arada olduğunda hangi kısmın zorlaştığını görmek güçleşir.

Kontrolden sonra neye bakılır?

Örnek açılınca önce iki noktanın yönünü karşılaştırın. Çocuk noktaları aynı masa kenarına bakacak şekilde yerleştirebilir veya yönü yetişkine gösterebilir. Kartların karşılık gelen diğer kenarlarını da inceleyin; eş kartlar doğru yüzleri yukarıdayken aynı durmalıdır.

Ardından kartlardan birinin çevresini baştan sona izleyin. Her düz bölümde bir kenar sayın ve üçüncü bölümden sonra başlangıç köşesine dönün. Bu ikinci kontrol, önceki konum hatırlanmasa bile yapılabilir.

Sonucu kısa bir cümleyle kaydedin: «Örneği açtıktan sonra yönü düzeltti; üç kenarı birlikte gösterdik». Eğer bir ipucu verildiyse onu da ekleyin. Çocuk bir sonraki oyunda kartı kendisi döndürmeyi veya yetişkine yön göstermeyi seçebilir.

Malzemeleri kaldırmadan önce işaretin yalnızca seçilmiş köşeyi gösterdiğini tekrar hatırlatın. İşaretsiz başka bir üçgende de üç düz kenar bulunduğunu göstererek yön işaretiyle şeklin temel özelliğini ayırabilirsiniz.

Bir sonraki turda çocuktan hangi kartı örnek olarak kullanacağını seçmesini isteyin. İki kartın aynı şablondan geldiğini ve aynı köşelerinin işaretlendiğini yeniden kontrol edin. Sonra yalnızca birini örtün. Örtülü kartın yeri de hatırlanacaksa bunu ayrıca söyleyin; ilk soruda yalnızca noktanın yönünü karşılaştırmak yeterlidir.

BrainHunters üzerinde devam edin

Örtü olmadan döndürme örnekleri için farklı yönlere bakan üçgenleri tanıma etkinliğini kullanabilirsiniz. Önce açık şeklin kenarlarını karşılaştırmak, bellek oyununa temel sağlar.

Başka şekilleri incelemek için şekiller bölümünü birlikte ziyaret edin. Belirli bir kenarı göstermek gerektiğinde kâğıt model yararlı bir destek olarak kalabilir.