Kâğıt saatin uzun ibresi on ikiyi, kısa ibresi üçü gösteriyor. Bu düzen saat üçü, yani üçü tam olarak gösterir. İbreleri birlikte inceleyerek başka tam saatler kurabilir, bir hikâyedeki zamanı seçebilir ve kâğıt modelin çalışan bir saatten hangi yönleriyle farklı olduğunu konuşabilirsiniz.

Kâğıt saati hazırlayın

Büyük bir kâğıda saat yüzü için bir daire çizin. On ikiyi üstte, üçü sağda, altıyı altta ve dokuzu solda olacak biçimde yerleştirin; diğer sayıları da sırayla aralarına ekleyin. Hazır bir şablon kullanılabilir veya yetişkin sayıları önceden yazabilir. Rakamların ve merkezin belirgin olması, ibrelerin nereye baktığını anlamayı kolaylaştırır.

Merkezden hareket eden iki ibre hazırlayın: saatleri gösteren kısa akrep ve dakikaları gösteren uzun yelkovan. Modelde bunları yalnızca renkleriyle değil uzunlukları, işaretleri veya uygun dokuları ile de ayırt edebilirsiniz. Bazı gerçek saatlerin tasarımları farklı olabilir; bu etkinlikte hangi kâğıt ibrenin neyi gösterdiği baştan açıklanır.

İbreleri birleştirmek için kullanılan malzeme çocuk için uygun olmalı ve yetişkin tarafından hazırlanıp gözetilmelidir. Alternatif olarak iki büyük kâğıt şerit saatin merkezine ayrı ayrı yerleştirilebilir. Çocuk onları tutmakta zorlanıyorsa bir partner, çocuğun işaret ettiği konuma göre şeritleri hareket ettirebilir ve doğru anlayıp anlamadığını sorabilir.

Saat yüzünü her iki katılımcının da görebileceği veya uygun biçimde inceleyebileceği bir yere koyun. Kabartmalı sayı işaretleri ya da sözlü açıklama bazı çocuklara yardımcı olabilir. Çocuk kendisi seçebilir, işaret edebilir, konuşabilir veya iletişim cihazını kullanabilir. Katılım, kâğıt ibreyi tek başına çevirme becerisine bağlı değildir.

Oyunun kapsamını baştan küçük tutun: önce bir tam saati gösterin, sonra istenirse başka bir örneğe geçin. Tam saatte yelkovan on ikiyi gösterir; akrep o saatin sayısındadır. Yarım saatler ve dakika aralıkları başka bir gün ele alınabilir. Tek bir anlaşılır karşılaştırma, bütün saatleri art arda denemek kadar geçerli bir başlangıçtır.

Modeli masada döndürürseniz çocukla birlikte saatin üstünü yeniden belirleyin. ‘Benim sağımdaki sayı’ ifadesi karşılıklı oturan kişiler için farklı olabilir; bunun yerine sayının kendisini adlandırmak daha açıktır. Kâğıt saatin görevi gerçek bir programı bildirmek değil, seçilen zamanı temsil etmektir.

Saat üçü tam olarak gösterin

Uzun yelkovanı on ikiye, kısa akrebi üçe çevirin. İki ibreyi sırayla göstererek ‘Yelkovan on ikide; akrep üçte. Saat üç’ deyin. Yelkovanın on ikide olması bu gösterimde saatin üzerinden sıfır dakika geçtiğini belirtir. Akrebin gösterdiği üç, tam saatin hangi sayı olduğunu açıklar.

Çocuk isterse önce bir ibreyi, sonra diğerini yerleştirsin. Bir partner yalnızca istenen hareketi yapabilir: ‘Uzun ibreyi on ikiye koy’ ve ardından ‘Kısa ibreyi üçe koy’. Her iki yer kontrol edildiğinde model 3.00 gösterir. Çocuk rakamları yazmak zorunda değildir; aynı düzeni bir kartta göstermek veya partnerine tarif etmek de katılım sağlar.

Yanlışlıkla kısa ibre on ikiye, uzun ibre üçe yerleştirilirse önce her birinin nereye baktığını birlikte adlandırın. Uzun ibrenin üçte olduğu düzen, üçü tam göstermez. Kâğıt modelde istediğiniz konuma geri dönebilir ve iki ibrenin görevlerini yeniden karşılaştırabilirsiniz. Bir karışıklığı açıklamak, yalnızca ‘yanlış’ demekten daha fazla bilgi verir.

Bu saati küçük bir hikâyeyle bağlayın: Oyuncak tavşan saat üçte parktaki hayalî gösteriye gidecek. Çocuğa modelde üçü göstermek mi, bir hazır kart seçmek mi istediğini sorun. Gösteri saati bu hikâye için seçilmiştir; gerçek bir parkın programı olduğu varsayılmaz. Çocuk etkinliği başka bir olayla değiştirebilir.

Üçü gösteren iki model arasında karşılaştırma yapabilirsiniz. Birinde ibreler kâğıttan, diğerinde çizilmiş olabilir; ikisinde de uzun ibre on ikiye, kısa ibre üçe bakıyorsa seçilen tam saat aynıdır. Kâğıtların rengi veya ibrelerin çizim biçimi farklı olabilir. Önemli olan temsil edilen konumları ve her ibrenin görevini açıkça belirlemektir.

Çocuk üç yerine dört seçerse hikâyedeki olay saatini de dört olarak güncelleyebilirsiniz. Yeni düzende uzun ibre on ikide, kısa ibre dörtte olmalıdır. Hikâyenin verisini değiştirmek ile aynı veriye farklı bir saat göstermek farklı durumlardır. Hangi saati kullanacağınızı birlikte belirleyerek karışıklığı önleyin.

Birden on ikiye farklı tam saatler kurun

Saat biri göstermek için yelkovanı on ikide bırakın, akrebi bire getirin. İki için akrep ikiyi, üç için üçü gösterir. Her örnekte uzun ibre on ikidedir. Çocuğun bütün sayıları tek oturumda denemesi gerekmez; ilgisini çeken iki saat seçmek ve onları karşılaştırmak yeterlidir.

Saat altıda uzun ibre on ikiyi, kısa ibre altıyı gösterir. Bu iki ibre karşı yönlere uzanır. Saat dokuzda uzun ibre on ikide, kısa ibre dokuzdadır. İbrelerin görüntüsü değişse de görevleri değişmez: uzun olan dakikaları, kısa olan saatleri gösteren model parçasıdır.

Saat on ikide her iki ibre de on ikiyi gösterir ve üst üste gelebilir. İki ayrı kâğıt şerit kullanıyorsanız uzun olan altta kalabilir; uzunluklarını göstermek veya hafifçe yan yana tutmak çocuğun ikisini de fark etmesini kolaylaştırır. İbrelerin üst üste gelmesi birinin kaybolduğu anlamına gelmez.

Akrebi on birden on ikiye getirirken yelkovanı her tam saat görüntüsü için on ikide gösterin. Bu, başlangıç ve bitiş resimlerini kurmanın bir yoludur. Çalışan bir saatte geçen süre boyunca ibrelerin nasıl hareket ettiğini yalnızca kısa şeridi bir sayıdan diğerine taşıyarak göstermiş olmazsınız. Modelde hangi anları temsil ettiğinizi söyleyin.

Günün iki farklı anı aynı on iki saatlik kadran görüntüsünü kullanabilir. Saat üç sabah ya da öğleden sonra olabilir; yalnızca ibrelerin konumu hangisi olduğunu söylemez. Hikâyede ‘öğleden sonra saat üç’ derseniz ek bilgiyi siz vermiş olursunuz. Dijital 24 saatlik gösterimde aynı öğleden sonra zamanı 15.00 olarak yazılabilir.

On iki için de bağlam gerekir: öğlen on ikisi ile gece yarısı aynı kadran konumuna karşılık gelir. Bunları bir hikâyede ayırmak istediğinizde ‘öğlen’ veya ‘gece yarısı’ deyin. İlk oyun için bu ayrıntıyı ertelemek de mümkündür. Çocuğun seçtiği bir olayın günün hangi bölümünde geçtiğini merak ediyorsanız ona sorun.

Modelle çalışan saat arasındaki farkı görün

Kâğıt ibreler elinizle bağımsız olarak taşınabilir. Bu, üçü veya dördü gösteren bir görüntüyü kurmayı kolaylaştırır, ancak zamanın gerçekten geçtiğini göstermez. Çalışan analog saatte yelkovan hareket ederken akrep de bir sonraki saate doğru aşamalı ilerler. Kâğıt modelde iki ayrı tam saati yan yana çizmek başlangıç ve bitiş anlarını karşılaştırmak için daha açık olabilir.

Saat üç ile dört arasındaki bir anda akrep üç ile dört arasında bulunur. Çocuğa yalnızca tam saatler sunuluyorsa bu ara konumu ayrıntılı okumayı istemek gerekmez. Sorulursa akrebin birdenbire dörde atlamadığını açıklayabilirsiniz. Kâğıt ibrelerin birbirinden bağımsız olması, gerçek mekanizmanın bütün hareketini taklit etmez.

Bir dijital saatle karşılaştırma yapmak isterseniz 3.00 kartını, akrebi üçte ve yelkovanı on ikide olan modelin yanına koyun. Kart ve ibreli yüz aynı seçilmiş tam saati farklı biçimlerde temsil eder. Günün hangi bölümü olduğu ayrıca belirtilmedikçe yalnızca üç sayısından çıkarılamaz. Kart bir saatin programını doğrulamak için değil, oyundaki gösterimi kaydetmek için kullanılır.

Gerçek saat yüzlerinde sayıların tamamı yazılı olmayabilir veya saniyeleri gösteren üçüncü bir ibre bulunabilir. Önce o saatteki işaretlerin ne anlama geldiğini birlikte belirleyin. Bu etkinliğin kâğıt modelinde yalnızca iki ibre vardır. Her uzun veya kısa çizgiyi aynı işlevde varsaymak yerine somut saatin düzenini incelemek gerekir.

Bir resim belirli bir anı saklar. Çocuk üçü gösteren saati çizdikten sonra kâğıt model dörde ayarlanırsa eski çizim kendiliğinden değişmez. Çizimin yanına ‘önce üç’ gibi bir not ekleyebilir, ardından dört için ikinci bir resim yapabilirsiniz. Böylece kaydedilmiş görüntü ile o anda masada duran model birbirine karıştırılmaz.

Gerçek bir otobüs, okul veya kütüphane programı için oyunda seçilen saatlere güvenmeyin. Aile ilgili programı uygun kaynaktan ayrıca kontrol eder. Model, saat okuma ilişkisini araştırmak içindir; hayalî olayların gerçek zaman çizelgesini bildirmez.

İki kişiyle saat kurma ve kontrol etme

Birinci oyuncu tam saat seçer, ikinci oyuncu kâğıt saati kurar. Örneğin ‘beş’ seçildiğinde uzun yelkovan on ikiye, kısa akrep beşe yerleştirilir. Seçimi yapan kişi iki konumu kontrol eder ve istediği zaman düzeltme önerebilir. Sonra her iki oyuncu isterse rol değiştirir. Biri sürekli soru soran, diğeri yalnızca cevap veren olmak zorunda değildir.

İki seçenek sunulacaksa her ikisinin de anlaşılır biçimde temsil edildiğinden emin olun. Üçü ve dördü gösteren iki kartta yelkovan on ikide, akrep ise sırasıyla üçte ve dörtte olmalıdır. ‘Dördü hangisi gösteriyor?’ sorusundan sonra çocuğa gösterme, işaret etme veya bir partneri yönlendirme zamanı verin. Cevap farklıysa önce hangi ibreye baktığını sorun.

Bir oyuncu modeli kurarken diğerinin gözlerini kapatması şart değildir. İsterlerse ibrelerin yerleşimini birlikte izleyebilir ve sonunda saati okuyabilirler. Hafızaya dayalı bir oyun ayrı bir seçimdir; çocuğun modeli görmesi, saat ilişkisini araştırma fırsatını azaltmaz. Gereksiz bellek yükünü kaldırmak hangi adımın zor geldiğini anlamayı kolaylaştırır.

Saat üçten beşe iki ayrı tam saat adımı sayılabilir: üçten dörde bir saat, dörtten beşe bir saat. Aynı günün ilgili aralığında toplam iki saat geçer. Bu örneği oynarken dört anını ara kartla gösterebilirsiniz. Başlangıç sayısını bir geçen saat olarak saymamak önemlidir; süre, iki an arasındaki aralıklarla açıklanır.

Çocuk daha uzun bir hikâye kurmak isterse seçtiği olayları yazılı veya çizili kartlara koyun. Örneğin tavşan saat ikide yola çıkar, üçte gösteriye varır. Bu iki saat arasındaki fark bir saattir; ancak gerçek bir yolculuğun süresi hakkında bilgi vermez. Kurmaca veriyi açık tutmak, hikâye ile gerçek programı karıştırmayı önler.

Oyun bir anlaşmazlıkla karşılaşırsa kurulan modeli birlikte okuyun: uzun ibre hangi sayıda, kısa ibre hangi sayıda? Karşılaştırma her iki kişinin de görebileceği, duyabileceği veya başka biçimde erişebileceği bir referansla yapılabilir. Partnerin tarifini anlamak için tekrar istemek veya ara vermek serbesttir.

Dört sahneyle saatleri ve olay sırasını karşılaştırın

İlk sahnede tavşan saat ikide çantasını hazırlar. Modelde kısa akrep ikiyi, uzun yelkovan on ikiyi gösterir. Bir partner olay kartını, diğeri saat modelini yerleştirebilir. ‘Çanta hazır’ resmiyle 2.00 gösterimini eşleştirin. Çocuk hareketleri kendisi yapmak istemezse hangi kartın nereye konacağını gösterebilir. Olay ve saat, seçilmiş bir hikâyenin verileridir.

İkinci sahnede tavşan saat üçte hayalî gösteriye varır. Akrep üçe getirilir; tam saat görüntüsünde yelkovan yine on ikidedir. İki ve üç kartlarını yan yana koyarsanız, aynı hikâyede art arda gelen bu iki an arasında bir saat bulunduğunu söyleyebilirsiniz. Bir kartın üzerinde saat yüzü, diğerinde olay resmi bulunması karşılaştırmayı gerektirir ama zorunlu yazı çalışması oluşturmaz.

Üçüncü sahnede gösteri saat dörtte biter. Üçten dörde bir saat geçtiği için bu hikâyedeki gösteri süresi bir saat olarak seçilmiştir. Gerçek bir gösterinin süresi hakkında bu örnekten bilgi edinilmez. Çocuk bitişi beş olarak değiştirmek isterse başlangıcı üçte bırakın ve üçten dörde, dörtten beşe iki saatlik aralığı birlikte gösterin.

Dördüncü sahnede bir oyuncak, tavşana ‘Uzun ibre on ikide, kısa ibre beşte’ der. Çocuk bu tarife uyan modeli seçebilir veya partnerine kurdurabilir. Akrep beşi gösterdiğinden model saat beştir. Oyuncak farklı bir şey söylemişse önce hangi ibrenin hangisi olduğunu kontrol edin; kâğıt parçaların üzerindeki işaretler bu konuşmayı destekleyebilir.

Kartları karıştırmak isterseniz önce çocuğa seçeneği sunun. Bir kişi olayları okur veya tarif eder, diğeri saat kartlarını seçer; sonra isteyenler görev değiştirebilir. Karıştırılmış diziyi hatırlamak istemeyen bir çocuk için kartlar doğru sırada kalabilir. Saat ilişkisini araştırmak, bütün hikâyeyi bellekten yeniden anlatmayı gerektirmez.

Başlangıç ve bitiş arasındaki süreyi konuşurken yalnızca saat adlarını değil aralıkları sayın. İkiden üçe bir saat, üçten dörde bir saat olduğundan ikiden dörde iki saat geçer. İkiyi, üçü ve dördü üç ayrı sayı olarak görmek doğrudur; fakat bu üç işaret arasındaki aralık sayısı ikidir. İki çizilmiş saat arasına bir ara kart koymak farkı görünür kılabilir.

Aynı zamanın günlük bağlamı aileden aileye değişir. Bir çocuk saat üçte evde resim yaparken başka biri farklı bir etkinlikte olabilir. Hikâyedeki olayların belirli bir yaş ya da aile için zorunlu rutin olduğunu söylemeyin. Çocuğun kendi seçtiği veya bütünüyle hayal ettiği bir etkinlik, kâğıt modelle saat kurmak için yeterlidir.

Öğleden sonra üç ile sabah üç aynı on iki saatlik kadran görüntüsüne sahiptir. Bir olay kartına ‘öğleden sonra’ eklenirse bu bilgi yazıdan veya anlatımdan gelir, ibrelerden değil. Çocuk isterse gündüzü ve geceyi farklı resimlerle gösterebilir; ancak resmin kendisi bir saatin gerçek olup olmadığını kanıtlamaz. Hikâyenin bağlamı ve saat görüntüsü farklı bilgiler sunar.

Bir sonraki sahne için olay sırasını çocuk belirleyebilir. Saat birde resim yapan oyuncak, ikiye gelindiğinde resmini kaldırabilir. Eğer çocuk aynı saatte iki olayın gerçekleşmesini isterse iki kartın da 1.00 ile ilişkili olduğu söylenebilir; olay sayısı ile saat sayısı farklı sorulardır. Bir kartın eklenmesi, saati kendiliğinden ilerletmez.

Öğlen on ikiden sonra saat bire geçişi konuşacaksanız iki ayrı görüntüyü hazırlayın: önce her iki ibre on ikide, sonra yelkovan on ikide ve akrep birde. Aynı günün öğleninden sonraki bir saatlik aralık kastediliyorsa bunu hikâyede belirtin. Kadran tek başına tarihin veya gün bölümünün değişimini açıklamaz.

İbreleri ve temsil biçimlerini karşılaştırın

Bir kâğıt modelde uzun yelkovanın ucunu on ikiye, kısa akrebin ucunu yediye getirin. Model yediyi tam gösterir. Bu durumda kısa ibreyi göstermek ve yediyi adlandırmak saati belirler; uzun ibrenin on ikide olduğu da kontrol edilmelidir. Yalnızca akrebe bakarak uzun ibrenin başka bir yerde olup olmadığını bilemeyiz.

İki oyuncu aynı saati farklı yollarla kurabilir. Biri hareketli şeritlerle 7.00 gösterirken diğeri yediye kısa, on ikiye uzun çizgi çizer. Önceden hangi çizginin hangi ibreyi temsil ettiğini açıklayın. Çizimde boylar birbirine yakınsa yanlarına küçük işaretler konabilir. İki gösterimi karşılaştırırken modelin konumlarıyla açıklamanın uyumlu olup olmadığını birlikte kontrol edin.

Dijital gösterimde 07.00 veya kullanılan biçime göre 7.00 yazmak tam saat görüntüsüdür. Nokta ya da iki nokta kullanılan yazımlar farklı ortamlarda görülebilir; burada önemli ilişki saat bölümünün yedi, dakika bölümünün sıfır olmasıdır. Dijital kart, günün sabah mı akşam mı olduğunu ancak ayrıca belirtildiğinde veya bağlamdan anlaşıldığında açıklar.

Bir kartta 08.00 yazıyorsa kâğıt modelin akrebini sekize, yelkovanını on ikiye getirin. Ardından kartı kapatıp modeli anlatmak isteyen biri ‘Akrep sekizde, yelkovan on ikide’ diyebilir. Kartı kapatmak bir seçenek, gereklilik değildir. Çocuk kartı açık tutarak da iki temsil arasındaki eşleşmeyi inceleyebilir.

İbrelerden biri saat yüzünün merkezinden ayrılırsa önce modeli onarın veya yerleştirmeyi düzeltin. Bir şeridin ucu iki sayının arasında görünüyorsa çocuğun niyet ettiği sayıyı sorun; küçük kaymaları hemen yanlış anlamak yerine şeridi birlikte hizalayın. Gerçek bir saatte ara konumlar zaman bilgisi taşır, fakat bu oyunda özellikle tam saat görüntüsü kurulmaktadır.

Dokunulabilir bir modelde her sayının yerini ayırt etmek için güvenli, büyük işaretler kullanılabilir. Önce on iki, üç, altı ve dokuzun saat yüzündeki konumlarını bir partner tarif edebilir. Çocuk istediği işareti seçtiğinde partner modelin kalan kısmını onun yönlendirmesiyle kurar. Dokunma, dinleme veya görme seçeneklerinden hiçbiri bütün çocuklar için zorunlu tutulmaz.

Bir partner ‘Saat kaç?’ dediğinde soru iki ibrenin birlikte okunmasını ister. ‘Uzun ibre nereyi gösteriyor?’ sorusu ise yalnızca yelkovanın yerini sorar. Üçte uzun ibreye bakıp ‘on iki’ diyen çocuk ikinci soruya uygun cevap vermiş olabilir. Hangi soruyu sorduğunuzu netleştirip sonra modelin tamamını birlikte okuyun.

Çocuğun seçtiği bir saat yüzünde süslemeler olabilir: çevresinde yıldızlar, ortasında bir hayvan resmi veya farklı çizgiler. Bunlar sayılarla karışıyorsa iki ibreyi ve sayı işaretlerini daha belirgin hâle getirin. Süslemeler çocuğun tasarımının bir parçasıysa kaldırmadan önce sorun. Kopya bir model kullanmak hem orijinal resmi koruyabilir hem de karşılaştırmayı kolaylaştırabilir.

Saat yüzüne bakarken on iki sayısının iki farklı açıklamada yer alabildiğini gösterin. Yelkovan on ikideyken model bir tam saat görüntüsündedir; akrep de on ikideyse seçilen saat on ikidir. Akrep üçteyse aynı yelkovan konumu üçü tam göstermeye yardım eder. Dolayısıyla ‘on iki’ sözcüğü hangi ibrenin yeri sorulduğuna göre farklı bir açıklamanın parçası olabilir.

Görsel bir karşılaştırmada iki kâğıt saat yüzünün aynı yönde tutulması yardımcı olur. Biri ters çevrilirse sayılar farklı yerlere düşer ve çocuk önce saat yüzünü yönlendirmek zorunda kalır. Çocuğun tercihiyle önce iki modeli on ikileri yukarı gelecek şekilde yerleştirin. Daha sonra iki akrebin hangi sayılarda olduğunu ve yelkovanların nerede bulunduğunu karşılaştırın.

İbrelerin rengi tek başına uzunluklarının yerini almak zorunda değildir. Kırmızı kısa bir şerit ve mavi uzun bir şerit kullanılmışsa, ‘kırmızı saatleri gösteriyor’ bilgisi yalnızca bu modelin anlaşmasıdır. Başka bir saat farklı renklere sahip olabilir. Rolü yeniden belirlemek için ibrenin uzunluğuna, yanındaki açıklamaya ve gerçek saatin tasarımına birlikte bakın.

Bir çizimde ibrelerin başlangıç noktası merkezden uzakta kalırsa gösterilen yönü yorumlamak zorlaşabilir. İsteyen çocuk önce büyük bir merkez noktası çizebilir; yetişkin de onun yönergesiyle şeritleri bu noktadan uzatabilir. Çizim kusursuz olmak zorunda değildir. Konumlar belirsizse ‘Hangi sayıyı göstermek istedin?’ sorusu, niyeti otomatik olarak yanlış saymaktan daha açıklayıcıdır.

Saat on ikide iki ibrenin aynı sayıyı göstermesi farklı sorulara aynı yanıtı verebilir. ‘Akrep nerede?’ ve ‘Yelkovan nerede?’ sorularının ikisine de ‘on ikide’ denir. Ama ibrelerin görevleri hâlâ farklıdır. Birini uzun, diğerini kısa tutup yan yana göstererek iki ayrı parçadan söz edildiğini birlikte kontrol edin.

Günlük bir saat okuma isteğinde yetişkin önce gerçekten hangi bilgiye ihtiyaç olduğunu sorabilir: oyundaki seçilmiş saat mi, yoksa yaklaşan bir etkinliğin güncel zamanı mı? İkinci durumda gerçek program uygun kaynaktan kontrol edilmelidir. Kâğıt model, kontrol edilen bilgiyi temsil etmek için kullanılabilir; kendi başına güncel saat veya program sağlamaz.

Bir çocuk 24 saatlik gösterimi merak ederse yalnızca belirli bir örnekle başlayın: öğleden sonra üç, 15.00 olarak yazılabilir. On iki saatlik kadrandaki akrep üçte, yelkovan on ikidedir. Gece üç için 03.00 gibi bir dijital gösterim kullanılabilir. Bu eşleştirme saat dilimini veya tarihi tek başına belirlemez; hikâyenin bağlamı ayrıca söylenir.

Bir oyunda saat dört gösterildikten sonra uzun ibreyi on ikide tutup kısa ibreyi altıya getirebilirsiniz. İki görüntü arasındaki aynı gün aralığı dörtten beşe ve beşten altıya olmak üzere iki saattir. Model doğrudan son konuma taşındığında aradaki gerçek hareketler gösterilmemiş olur; istenirse beşi gösteren ara bir kart eklenebilir.

Çocuk bir saati çizimden seçtiğinde yetişkin sonucu hemen ilan etmek yerine iki ibrenin yerini tarif edebilir. Çocuk tarifin niyetiyle uyuşmadığını belirtirse hangi şeridin saatleri gösterdiği ve ucunun hangi sayıya yakın olduğu yeniden incelenir. Bir model üzerinde uzlaşmak, yanlış anlamayı gidermenin ortak bir yoludur.

Etkinliğin sonunda ibrelerin hareket edebildiği bir model varsa, sonraki kullanım için hangi parçanın akrep olduğunu belirten işareti koruyun. Tekrar başlandığında önce işaretleri birlikte gözden geçirin. Modeli saklamak istemeyen çocuk yalnızca seçtiği hikâyeyi anlatabilir; bir kayıt oluşturmak saati keşfetmenin ön koşulu değildir.

Çocuğun seçtiği hikâyeyle tamamlayın

Tavşan saat üçte gösteriye gitmek yerine bir arkadaşına kitap götürmeyi seçebilir. Çocuk olayı ve tam saati belirler; partner modeli onun tarifine göre kurar. Ardından çocuk kendi fikrini değiştirebilir. Saat yüzü, hikâyeye karar veren bir kural değil, seçilen zamanı göstermek için kullanılan bir araçtır.

Kısa bir kayıt istenirse bir saat yüzü çizin ve yanına ‘Saat üçte kitap okunuyor’ gibi çocuğun seçtiği cümleyi yazın. Yazıyı yetişkin yazabilir, çocuk dikte edebilir veya yalnızca resmi saklayabilir. Metin ile ibrelerin aynı olayı ve aynı saati anlattığını birlikte kontrol edin. Çocuk kendi hikâyesini başkalarına göstermek zorunda değildir.

Yetişkin yararlı bir gözlemi hatırlayabilir: ‘İbrelerin farklı dokuları, uzun olanı seçmesine yardımcı oldu.’ Böyle bir not destek koşulunu açıklar; tek oyundan çocuğun bütün zaman kavrayışı hakkında sonuç çıkarmaz. Bir sonraki buluşmada aynı model kullanılabilir, farklı bir düzen hazırlanabilir veya saat oyunu tamamen bırakılabilir.

Etkinliği çocuğun seçtiği noktada bitirin. Bir kez üçü göstermek, iki kartı karşılaştırmak veya yalnızca tavşanın hikâyesini dinlemek yeterli olabilir. Kâğıt saat ve kartlar güvenli biçimde kaldırılır; daha sonra geri dönülürse ibrelerin görevleri ve seçilen zaman yeniden hatırlatılabilir.

Oyun sırasında bir katılımcı çizimi, diğeri hareketli modeli kullanabilir. Önce çizimdeki ibreler adlandırılır, sonra modelde aynı konumlar kurulur. Çizimi hazırlayan kişi karşılaştırmanın kendi niyetine uyup uymadığını kontrol eder. İbreleri yerleştiren partner bir konumu anlamazsa sayıyı tekrar göstermesini isteyebilir; iletişim iki tarafın ortak işidir.

Bir çocuk iki ibreyi aynı anda takip etmekte zorlanırsa önce yelkovanı on ikiye yerleştirmek için yardım isteyebilir, ardından akrebin sayısını seçebilir. Sonunda iki parçaya birlikte bakılır. Bu destek, çocuğun seçtiği saati temsil etme fırsatını korur ve modelin sonraki aşamalarda yeniden incelenmesine engel olmaz.

Çocuk, bir sonraki oyunda saati kendisinin seçmesini veya partnerinin bir hikâye önermesini isteyebilir. Katılımcılar hangi rolün kendilerine uygun olduğuna birlikte karar verir.

AKLINIZA TAKILABİLECEK BAZI SORULAR

Yararlı yanıtlar

Saat üçte ibreler nereye bakar?

Bu iki ibreli modelde uzun yelkovan on ikiyi, kısa akrep üçü gösterir.

Kadran sabah mı öğleden sonra mı olduğunu gösterir mi?

On iki saatlik kadran tek başına bunu belirtmez. Günün bölümünü hikâye veya başka bir bilgi açıklar.

Kâğıt ibreler gerçek saatteki gibi birlikte mi hareket eder?

Şeritler bağımsız hareket ettirilebilir. Bu yüzden model belirli anları göstermek için kullanılır; çalışan mekanizmanın tüm hareketini kendiliğinden taklit etmez.

Çocuk ibreleri kendisi çevirmek zorunda mı?

Hayır. İşaret ederek, konuşarak veya bir iletişim aracıyla partnerine yerleştirme yönergesi verebilir.

Küçük bir fikri maceraya dönüştürün.

Birlikte kısa bir etkinlik deneyin, ardından keşfinizi günlük yaşama taşıyın.

Sayılar ve sayma