Tanıdık bir nesnenin rengine bakmak, kısa süre hatırlamak ve sonra kontrol etmek birlikte konuşulabilecek basit bir oyundur. Bu rehber iki seçenekli bir örnek, olası yanıtlar ve örneği görünür tutarak destek verme yolları sunar.

Önce bakın, sonra hatırlayın, birlikte kontrol edin

Bu oyunda çocuk renkli bir nesneye bakar, nesne kısa süre için görünmez hâle gelir ve çocuk benzer renkte bir seçim yapar. Ardından örnek yeniden açılır. Kontrol aşaması, cevabı yargılamak için değil, hatırlanan renkle görünen yüzeyi yan yana incelemek içindir.

Örneğin mavi bir bezi gösterip bir kutunun arkasına koyabilirsiniz. Sonra mavi ve kırmızı iki bardak arasından “Bez hangi bardağın rengine benziyordu?” diye sorarsınız. Çocuk bardağı gösterebilir, rengin adını söyleyebilir veya bezi yeniden görmek isteyebilir.

Amaç uzun süre beklemek ya da hatasız cevap sayısını artırmak değildir. Çocuk isterse örnek görünür kalır ve iki nesne doğrudan karşılaştırılır. Malzemeler çocuğun yaşına ve erişim ihtiyaçlarına uygun, güvenli eşyalar olmalıdır.

Üç eşya seçin

Belirgin mavi bir bez, mavi bir plastik bardak ve kırmızı bir plastik bardak örnek olabilir. Bu eşyaların evde bulunması gerekmez; aynı amaçla iki benzer renkli ve bir farklı renkli güvenli nesne kullanabilirsiniz. Çok küçük veya kırılabilir parçaları oyuna katmayın.

Örneği kısa süre kapatmak için temiz bir kutu veya kâğıt kullanın. Saklanan nesnenin nerede olduğunu çocuğa gösterin ve istediğinde geri açabileceğinizi söyleyin. Kapalı kutunun içine erişim güvenli değilse yetişkin açıp kapatır.

Eşyaları aydınlık, sabit bir yüzeye yerleştirin. Bardaklar çok renkliyse hangi bölümlerini karşılaştıracağınızı önceden işaret edin. İlk tur için büyük ve sade renkli yüzeyler daha anlaşılır olabilir.

Birinci adım: örneğe bakın

Bezi çocuğun görebileceği yere koyun ve “Bu bez mavi” deyin. Çocuk rengi söyleyebilir, bezi gösterebilir veya yalnızca bakabilir. Yetişkin çocuğun örneği gerçekten gördüğünden emin olmak için kısa bir süre tanır.

Çocuk “yumuşak” derse gözlemini kabul edin: “Evet, yumuşak bir bez. Rengi de mavi.” Nesnenin dokusu ve rengi farklı özelliklerdir. Bu ayrım daha sonra bardakla karşılaştırmayı anlamaya yardımcı olur.

Bezi kapatmadan önce ne yapacağınızı anlatın: “Birazdan bezi kutunun arkasına koyacağım, sonra tekrar açacağız.” Çocuk istemezse bez masada kalabilir. Görünür örnekle renk eşleştirmesi ayrı ve yararlı bir başlangıçtır.

Oyunla öğrenen sevimli çizgi karakterler
Küçük adımlar. Mutlu alışkanlıklar.

İkinci adım: iki seçenek sunun

Çocuk kabul ederse bezi kutunun arkasına koyun ve mavi ile kırmızı bardağı gösterin. “Bez hangi bardağın rengine benziyordu?” diye sorun. Uzun bir bekleme süresi yaratmadan çocuğun işaretini veya sözünü bekleyin.

Çocuk mavi bardağı seçerse “Mavi bardağı gösterdin; bezi açıp bakalım” deyin. Kırmızı bardağı seçerse de aynı biçimde seçimini adlandırın ve kontrol önerin. İki durumda da örnek geri açılır.

Çocuk “Hatırlamıyorum” der veya bezi isterse hemen gösterin. İpucu istemek oyunun dışına çıkmak değildir. Çocuk iki nesneyi yan yana görerek karşılaştırabilir ve isterse daha sonra tekrar deneyebilir.

Üçüncü adım: örneği açıp karşılaştırın

Bezi seçilen bardağın yanına koyun ve hangi yüzeylere baktığınızı gösterin. İkisi de maviyse “Bez ve bardağın bu kısmı mavi” diyebilirsiniz. Tonları farklıysa çocuğun farkı anlatmasına fırsat verin.

Kırmızı bardak seçilmişse mavi bardağı da yaklaştırın. “Bez mavi, bu bardak kırmızı. Mavi bardak beze daha çok benziyor” diyerek görülen farkı gösterin. Çocuk seçimini değiştirebilir veya yalnızca izleyebilir.

Kontrolden sonra çocuğa devam etmek isteyip istemediğini sorun. Aynı örnekle bir kez daha oynayabilir, başka renk seçebilir veya bitirebilirsiniz. Önceki cevap yüzünden yeni bir tur zorunlu değildir.

Çocuğun cevabını anlamak

Çocuk “mavi” deyip mavi bardağı gösterirse seçimi adlandırın ve örneği açın. Çocuğun sözcüğü tekrar etmesi veya açıklama yapması gerekmez. İşaret ve söz bir arada kullanılmış olabilir.

Çocuk kırmızı bardağı gösterip “büyük” derse nesnenin boyutuna dikkat etmiş olabilir. “Bu bardak büyük. Şimdi rengine bakalım” deyin ve bezi geri getirin. Önce seçimin hangi özelliğe dayandığını anlamaya çalışın.

Çocuk iki bardağın arasını gösteriyorsa hangisini kastettiğini sorun. Bardakları sırayla işaret ederek onay alabilirsiniz. Belirsiz bir hareketi doğrudan yanlış cevap olarak değerlendirmeyin.

Sık görülen karışıklık: bez mi renk mi?

Çocuk mavi bezi gördükten sonra bardaklar arasında başka bir bez arayabilir. Nesnenin türünü hatırlamış ama yetişkinin renk karşılaştırmasını anlamamış olabilir. Bezi görünür tutup “Bez ve bardak farklı eşya; renklerine bakıyoruz” diye açıklayın.

Mavi bezi mavi bardağın yanına, kırmızı bardağı biraz uzağa koyun. İki mavi yüzeyi gösterin ve adlandırın. Çocuk isterse nesneleri yaklaştırır ya da yetişkine hangi bardağı hareket ettirmesini söyler.

Kural anlaşıldıktan sonra örneği kısa süre kapatmayı yeniden önerebilirsiniz. Çocuk görünür kalmasını istiyorsa öyle devam edin. Rengi karşılaştırmakla onu hatırlamak aynı adım değildir.

Oyunla öğrenen sevimli çizgi karakterler
Küçük adımlar. Mutlu alışkanlıklar.

Tonlar farklı görünüyorsa

Açık mavi bir bez ile koyu mavi bir bardak aynı görünmeyebilir. Çocuk bu farkı söylerse kabul edin: “Bez daha açık, bardak daha koyu; ikisine de mavi diyebiliriz.” Başlangıçta iki örneği kolay karşılaştırılabilir seçin.

Kırmızı bardak da örneğe yakın bir ara renkteyse seçenekleri değiştirin. Yetişkinin bile kararsız kaldığı tonlarla hafıza sorusu sormak çocuğun neyi hatırladığını anlamayı zorlaştırır.

Çocuk daha sonra tonlarla ilgilenirse iki mavi nesneyi görünür tutup hangisinin daha açık olduğunu konuşabilirsiniz. Bu farklı bir karşılaştırmadır; örneği saklamak zorunda değilsiniz.

Çok renkli nesnede bölümü gösterin

Bir bardağın gövdesi beyaz, kulpu mavi olabilir. “Bardak ne renk?” sorusu birden fazla yanıta açıktır. Örneği gösterirken “Mavi kulba bakıyoruz” deyin ve ilgili kısmı işaret edin.

Çocuk beyaz gövdeyi hatırlarsa bu gözlemi kabul edin. “Gövde beyaz; ben mavi kulbu sormuştum” diyerek farkı açıklayın. İlk turda tek renkli bir bardak kullanmak daha kolay olabilir.

Sonraki turda çocuk hangi bölümü hatırlatmak istediğini seçebilir. Yetişkin “Kulp mu, gövde mi?” diye sorar ve aynı yüzeye baktığını doğrular. İki kişinin farklı yüzeylere bakması sık görülen bir anlaşmazlıktır.

Oyunu kolaylaştırın

Örneği saklamadan başlayın. Mavi bez ve iki bardak yan yana dururken “Beze benzeyen renk hangisi?” diye sorun. Çocuk gösterebilir, yetişkin bardağı yaklaştırabilir. Bir karşılaştırma yeterlidir.

Daha da basit bir başlangıçta yalnızca mavi bez ve mavi bardak bulunabilir. Yetişkin iki rengi adlandırır ve çocuğun yüzeyleri görmesine zaman tanır. Kırmızı seçenek daha sonra eklenir.

Konuşmak veya nesne taşımak zorunlu değildir. Çocuk bakışla ya da alıştığı iletişim biçimiyle seçim yapabilir. Yetişkin belirsiz işareti doğrular ve seçilen eşyayı hareket ettirir.

Bir sonraki adımı sunun

İki seçenek rahat olduğunda üçüncü belirgin renk eklenebilir. Önce yeni bardağı gösterip adlandırın, sonra örneği kısa süre kapatmayı önerin. Üç seçenek zor gelirse ikisine dönün.

Başka bir seçenek, aynı rengi farklı bir nesnede aramaktır: mavi bezin ardından mavi kitap kapağı ve kırmızı kutu gösterilebilir. Kitap kapağında hangi alanın sorulduğunu belirtin.

Çocuk yetişkine örnek seçip saklayabilir. Yetişkin hatırladığı rengi söyler, çocuk örneği açar. Rol değişikliği yalnızca çocuk isterse yapılır; aynı oyun düzenini sürdürmesi de mümkündür.

Kitapla kısa bir uygulama

Resimli kitapta belirgin kırmızı bir top seçin. Çocuğa topu ve rengini gösterin. Sayfayı kapatmadan önce “Birazdan tekrar açacağız” deyin; sonra kırmızı ve mavi iki büyük kâğıt alanından birini göstermesini önerin.

Kitabı açıp topun görünen bölümünü kâğıtla karşılaştırın. Çocuk top yerine sayfadaki başka bir ayrıntıyı hatırlamış olabilir; bunu dinleyin ve hangi bölümün sorulduğunu açıklayın.

Çocuk hikâyeyi dinlemek istiyorsa kitabı okumaya devam edin. Her sayfayı renk hafızası sorusuna dönüştürmek gerekmez. Bir örnek, ortak konuşma için yeterli olabilir.

İki kişiyle oyun

Bir çocuk örneği gösterir, diğeri seçimi yapar. Örneğin ne kadar süre kapalı kalacağı ve istenirse hemen açılacağı baştan söylenir. Sonra roller değiştirilebilir.

Bir çocuk farklı yüzeyi gösterirse önce onu dinleyin. Çok renkli bir nesnenin kulpu ile gövdesi farklı renklerde olabilir. Yetişkin her iki yüzeyi adlandırıp hangi bölümün karşılaştırılacağını netleştirir.

Çocukları kaç rengi hatırladıklarına göre yarıştırmayın. Her biri işaret edebilir, sözcük kullanabilir veya ipucu isteyebilir. Katılmak istemeyen çocuğa başka bir rol veya ara sunulabilir.

Farklı dillerin kullanıldığı evlerde

Çocuk rengi başka bir dilde adlandırabilir. Önce hangi yüzeyi gösterdiğini anlayın. Yetişkin Türkçe adı doğal bir cümlede ekleyebilir: “Evet, bu mavi bardak.” Başka dilde söylenen sözcük tek başına yanlış seçim değildir.

Yetişkin sözcüğü bilmiyorsa iki bardağı sırayla gösterip çocuğun niyetini doğrulayabilir. Her turun iki dilde tekrar edilmesi gerekmez. Görünür örnek iletişimi destekler.

Aileler farklı diller ve hitap biçimleri kullanır. Oyundaki sözleri katılan kişilerin alıştığı biçimde kurun; önemli olan hangi yüzeyin karşılaştırıldığının anlaşılmasıdır.

Neyi not etmek yararlı olabilir?

Bir yetişkin kısa bir gözlem yazabilir: “Bez görünürken çocuk mavi bardağı gösterdi; bez kapanınca yeniden görmek istedi.” Bu, sonraki oyunda örneği görünür tutma kararına yardımcı olur.

Tek bir cevap çocuğun genel hafızasını ya da renk bilgisini açıklamaz. Soru, ışık, nesnenin türü ve bekleme süresi cevabı etkileyebilir. Not yalnızca o durumdaki desteği tarif eder.

Görme veya iletişimle ilgili farklı durumlarda süren bir kaygı varsa somut gözlemleri çocuğu tanıyan uygun bir uzmanla paylaşın. Bu ev oyunu tanı amacı taşımaz.

Örnek konuşma: mavi bez ve bardak

Yetişkin: “Bu bez mavi. Birazdan kutunun arkasına koyacağım.” Çocuk beze bakar veya dokunmak ister. Yetişkin kutuyu ve bezin nereye konacağını gösterir. Çocuk istemiyorsa bez masada bırakılır.

Çocuk saklamayı kabul ettiğinde yetişkin iki bardağı gösterir: “Bez hangi bardağın rengine benziyordu?” Çocuk mavi bardağı gösterirse yetişkin bezi açar ve iki yüzeyi yan yana koyar. “İkisi de mavi görünüyor” der.

Çocuk kırmızı bardağı gösterirse yetişkin yine bezi açar. “Bu bardak kırmızı; bez mavi. Mavi bardağa da bakalım.” Çocuğun seçimini değiştirmesine veya yalnızca karşılaştırmayı izlemesine izin verilir.

Örnek konuşma: çocuk ipucu ister

Yetişkin iki bardağı gösterdiğinde çocuk “Bezi göster” diyebilir veya kutuya işaret edebilir. Yetişkin bezi hemen açar: “Elbette, yeniden bakalım.” Örnek masada kalırken çocuk istediği bardağı seçer.

Bu durumda çocuk rengi görünür örnekle karşılaştırmıştır. Yetişkin bunu “Yardımla seçtin” diye bir puan olarak sunmak zorunda değildir; yalnızca bir sonraki turda örneğin görünür olmasının yararlı olduğunu hatırlayabilir.

Çocuk sonra bezi kendisi kapatmak isterse kuralları yeniden konuşun. İstediği zaman açabileceğini bilmesi, kontrol aşamasını anlaşılır kılar. Yeni bir tur istemiyorsa oyun tamamlanır.

Örnek konuşma: renk adı ve işaret farklı

Çocuk kırmızı bardağa uzanıp “mavi” diyebilir. Yetişkin “Bu kırmızı bardağı mı istiyorsun, yoksa mavi olanı mı?” diye sorar ve bardakları sırayla gösterir. Çocuk kararını sözle veya işaretle netleştirebilir.

Çocuk kırmızıyı onaylarsa yetişkin seçimi adlandırır ve bezi açar. Mavi bezi kırmızı bardakla yan yana tutarak farkı gösterir. Çocuğun sonradan mavi bardağı seçmesine veya mevcut seçimi incelemeye devam etmesine izin verir.

Sözcükle hareketin farklı olmasının tek bir nedeni olduğu varsayılmaz. Çocuk yer değiştirmiş, fikir değiştirmiş veya rengi adlandırırken kararsız kalmış olabilir. Doğrulama, niyetini anlamanın bir yoludur.

Bir çorap çiftiyle oynayın

Bir mavi çorabı örnek, başka bir mavi çorap ve kırmızı bir çorabı seçenek olarak kullanın. Çocuk örneği inceler, sonra isterse yetişkin onu bir kutunun arkasına koyar. “Hangi çorap örneğe renkçe benziyordu?” diye sorun.

Seçimden sonra örneği açıp çorapları yan yana koyun. Çocuk desenli kısmı işaret ediyorsa hangi alanın karşılaştırıldığını netleştirin. İki çorap aynı boyda değilse boyut farkını da kabul edin; soru yine renk hakkındadır.

Oyun bitince çorapları ailenin kullandığı yere kaldırın. Bütün çamaşırları sıralamak veya başka çiftler hazırlamak gerekmez. Çocuk isterse bir sonraki tur için farklı iki renk önerebilir.

Bir oyuncak araçla oynayın

Büyük, güvenli bir mavi oyuncak aracı gösterin. “Arabanın gövdesi mavi” deyin ve gövdeyi işaret edin. Sonra araç kısa süre kapatılır; çocuk mavi ve kırmızı büyük kâğıt alanlarından birini seçer.

Aracı açıp seçilen kâğıdın yanına koyun. Çocuk siyah tekerleği hatırlamışsa bunu kabul edin: “Tekerlek siyah; ben mavi gövdeyi sormuştum.” Nesnenin hangi bölümüne dikkat edildiği konuşmanın önemli bir parçasıdır.

Çocuk renk seçimi yerine arabayı sürmek isterse oyunu buna çevirebilirsiniz. Araçla yolculuk, ek hafıza sorularının ödülü olmak zorunda değildir.

Kâğıt üzerindeki iki işaretle oynayın

Bir kâğıda büyük mavi bir daire, başka bir kâğıda mavi ve kırmızı iki daire çizin. Önce tek daireyi gösterin ve rengini söyleyin. Çocuk kabul ederse kâğıdı ters çevirip ikinci sayfada benzer rengi seçmesini isteyin.

Çocuk seçtikten sonra ilk kâğıdı tekrar çevirin. İki dairenin biçimi aynı olabilir; bu durumda karşılaştırılan belirgin fark renktir. Boyama açık veya düzensizse çocuğun gerçekten hangi yüzeye baktığını kontrol edin.

Daireleri kesmek gerekmez. Büyük bir sayfada işaret etmek, küçük parçaları tutmakta zorlanan çocuk için daha uygun olabilir. Yetişkin sayfayı sabit tutabilir veya çocuğun gösterdiği yeri işaretleyebilir.

Kutuların kapaklarını karşılaştırın

Kırmızı ve mavi kapaklı iki temiz kutu seçin. Gövdeleri beyazsa “Kapakların rengine bakıyoruz” diye önceden açıklayın. Mavi bir kâğıt parçasını örnek olarak gösterin; çocuk isterse onu görünür bırakın.

Örnek kapatıldığında çocuk bir kapağı gösterir. Kâğıt geri açılır ve seçilen kapağın yanına getirilir. Kutuları açmak veya içindekileri kullanmak gerekmez.

Kapaklar desenliyse belirgin alanları işaret edin. Çocuk farklı bir renkli etikete bakıyorsa önce bunu anlayın. Bir sonraki oyunda daha sade kapaklar seçebilirsiniz.

Yer değişikliğini haber verin

Mavi bardak hep solda, kırmızı bardak hep sağda durursa çocuk rengi değil konumu hatırlıyor olabilir. Bir turdan sonra bardakların yerlerini değiştirip “Şimdi yerleri değişti” deyin.

Örneği yeniden gösterin ve renkleri adlandırın. Çocuk kabul ederse bezi kapatıp seçim sorusunu sorun. Önceden bilgi vermeden yer değiştirip çocuğu şaşırtmak oyunun amacı değildir.

Değişiklik karışıklık yaratırsa örneği görünür tutun veya eski düzeni geri getirin. Başka bir gün yeniden deneyebilirsiniz. Çocuğun rahatlığı ve sorunun anlaşılması, yer değiştirme sayısından daha önemlidir.

Bekleme süresini büyütmek zorunlu değil

İlk turda örneği kapatıp hemen iki seçeneği gösterin. Çocuk nesnenin nereye konduğunu ve nasıl geri açılacağını bilir. Bu kısa aralık oyun sırasını anlamak için yeterlidir.

Çocuk kendi isteğiyle araya başka bir hareket eklemek isterse örneğin bir kez el sallayabilir, sonra seçim yapabilir. İstemiyorsa bekleme süresini uzatmayın. Süre ne kadar uzun olursa o kadar başarılı sayılacağına dair bir kural yoktur.

Çocuk istediği anda örneği görebilir. İki seçenek arasındaki karşılaştırma, örnek açıkken de yapılabilir. Yetişkin önce sorunun anlaşılır olup olmadığını önemser.

Görünür örnekle başlayıp kısa saklamaya geçin

Önce mavi bez masadayken mavi ve kırmızı bardakları karşılaştırın. Çocuk mavi bardağı gösterdiğinde iki yüzeyi yan yana getirin. Bu aşama, istenen özelliğin renk olduğunu açıklığa kavuşturur.

Ardından çocuğa “Bezi kısa süre kapatıp tekrar açalım mı?” diye sorun. Kabul ederse bir seçim yapın ve hemen kontrol edin. Reddederse örnek açık kalır; bu tercih oyunu geçersiz kılmaz.

Başka bir gün çocuk kendisi kapatma işini üstlenmek isteyebilir. Kutuyu veya kâğıdı güvenli biçimde kullanmasına yardım edin ve istediğinde açmasına izin verin.

Çocuk yetişkine soru sorsun

Çocuk örnek nesneyi seçer ve yetişkine gösterir. Yetişkin rengini söyler: “Bu kırmızı bez.” Çocuk bezi kapatır veya yetişkinden kapatmasını ister. Sonra iki seçenek arasından yetişkin birini gösterir.

Yetişkin cevabını açıklar: “Kırmızı bezi hatırlıyorum, bu nedenle kırmızı bardağı seçiyorum.” Çocuk örneği açıp kontrol eder. Yetişkin yanılmışsa “Bez maviymiş; şimdi yan yana görünce fark ettim” diyebilir.

Çocuğun yetişkini düzeltmesi bir zorunluluk değildir. O yalnızca kutuyu açabilir veya iki yüzeyi gösterebilir. Rol değişikliği iletişim için fırsat sunar, yeni bir sınav oluşturmaz.

Çocuk farklı bir oyun seçerse

Bardakları üst üste koymak veya bezle oyuncak örtmek, çocuğun kendi fikri olabilir. “Bardaklarla kule yapmak istiyorsun” diyerek niyetini doğrulayın. Renk karşılaştırmasını daha sonra teklif edebilir veya tamamen bırakabilirsiniz.

Eğer renkli örneği saklamak çocuğu rahatsız ediyorsa açık karşılaştırmaya dönün. Örneğin nerede olduğunu ve hemen geri verileceğini söylemek yardımcı olabilir; yine de çocuk saklamayı reddedebilir.

Oyun bitiminde eşyaları olağan yerlerine kaldırın. Bir çocuğun devam etmemesi başarısızlık değildir. Yetişkin sonraki buluşmada daha kısa bir seçenek hazırlayabilir.

İki buluşmalık örnek

İlk buluşmada bezi açık tutun ve iki bardaktan benzer rengi seçin. Çocuk bir işaret yapabilir; yetişkin yüzeyleri adlandırır. Sonra eşyalar kaldırılır veya başka oyunda kullanılır.

İkinci buluşmada aynı eşyaları sunun. Çocuk kabul ederse bezi kısa süre kapatın ve seçimden sonra açın. İsterse hemen ipucu verin. Bir tur yeterlidir.

Daha sonra aynı renk farklı nesnede aranabilir: mavi bezle mavi kitap kapağı gibi. Yeni nesnenin hangi bölümüne bakıldığını açıklayın. Zaman aralığı ailenin koşullarına göre belirlenir.

Kontrol adımını çocuğa bırakın

Çocuk seçimini yaptıktan sonra kutuyu kendisi açmak isteyebilir. Uygun ve güvenliyse açmasına izin verin; değilse yetişkin kutuyu onun işaretiyle açar. Örnek saklanmışsa mutlaka geri gösterilir.

İki yüzey yan yana geldiğinde “Neye benziyorlar?” diye sorabilirsiniz. Çocuk renk adını söyleyebilir veya farkı gösterebilir. Yetişkin seçilen yüzeylerin renklerini doğal biçimde adlandırır.

Çocuk kontrol etmek istemezse eşyaları açık biçimde masaya koyup oyunu bitirebilirsiniz. Amaç önceki cevabı zorla düzeltmek değil, karşılaştırmayı erişilebilir kılmaktır.

Başlamadan önce örnekleri kendiniz kontrol edin

Bezi iki bardağın yanına koyup hangi bardağın gerçekten daha benzer göründüğüne bakın. Aynı ışık altında tonlar belirsizse daha açık bir çift seçin. Çocuk için hazırlanmış bir soru yetişkinin de anlayabileceği kadar net olmalıdır.

Her bardağın görünen yüzeyini kontrol edin. Üzerindeki etiket farklı bir renkse soruda gövdeyi veya kapağı belirtin. İstediğiniz yüzey çocuğun oturduğu yerden görünmüyorsa eşyayı çevirin.

Bu hazırlık renkleri ezberletmek için değil, neyin karşılaştırıldığını netleştirmek içindir. Çocuk bir başka yüzeyi fark ederse onun gözlemini de dinleyin.

Bir renk ile nesnenin adını ayrı konuşun

Mavi bir bez ve mavi bir bardak farklı nesnelerdir. Yetişkin her ikisini gösterip “Bu bez, bu bardak; renkleri mavi” diyebilir. Çocuk birini işaret ederse yetişkin nesnenin adını ve rengini aynı cümlede kullanır.

Örnek kapatıldıktan sonra çocuk bezin adını söyleyip bardaklardan seçim yapmayabilir. Önce “Bez mavi görünüyordu; şimdi benzer rengi bardaklarda arıyoruz” diye kuralı açıklayın. Ardından örneği geri açarak karşılaştırın.

İlk kez bu ayrım yapılıyorsa bezi saklamamak daha anlaşılır olabilir. Renk ve nesne adı arasındaki bağlantı görüldükten sonra çocuk kısa saklama adımını seçebilir.

Işık ve konumu birlikte inceleyin

Bezin örnek gösterildiği yer gölgede, bardakların bulunduğu yer aydınlık olabilir. Yüzeyleri kontrol sırasında aynı ışık altında yan yana getirin. Çocuk ton farkını fark ederse onu açıklamasına zaman tanıyın.

Saksı, perde veya başka bir eşyanın gölgesi renkli yüzeyin bir bölümünü kapatabilir. Eşyaları güvenli biçimde biraz yaklaştırmak karşılaştırmayı kolaylaştırabilir. Güneşe bakmak veya rahatsız edici bir ışık kullanmak gerekmez.

Uygun ışık yoksa başka bir zaman seçin veya daha belirgin örnekler kullanın. Tek bir belirsiz karşılaştırma çocuğun görmesi ya da hafızası hakkında genel sonuç vermez.

Bir yetişkinden diğerine açıklama

Başka bir bakım veren oyunu sürdürecekse kullanılan örneği ve çocuğun tercih ettiği desteği anlatın: “Mavi bezle iki bardağı karşılaştırıyoruz; çocuk bezi açık görmek istiyor.” Bu bilgi, uzun bir yönergeden daha yararlı olabilir.

Yeni yetişkin kendi doğal sözleriyle sorabilir. Örneğin çok renkli bardakta hangi bölümün sorulduğunu belirtmesi önemlidir. Çocuk başka bir bölüm gösterirse önce onun gözlemini dinler.

Malzemeler başka yerdeyse yeni bir çift seçin ve çocuğa gösterin. Eski bezi bulmak zorunlu değildir; karşılaştırmanın açık olması yeterlidir.

Bir resim ve gerçek nesneyi eşleştirin

Çocuk mavi bir daire çizmişse bu resmi mavi bir bezin yanına koyabilirsiniz. Önce iki yüzey görünürken renklerini konuşun. Ardından çocuk isterse resmi kısa süre kapatıp beze benzer rengi iki çizim arasından seçer.

Kâğıttaki kalem izi kumaştan daha açık görünebilir. Çocuk farkı söylerse kabul edin ve hangi rengin daha benzer olduğunu birlikte inceleyin. Kararsızlık devam ederse daha belirgin kalemler veya gerçek nesneler seçin.

Çizim çocuğun kendi çalışmasıysa nerede saklanacağına da birlikte karar verin. Resmin başka ayrıntılarını düzeltmek, renk karşılaştırmasının bir şartı değildir.

Buluşmayı kısa bir cümleyle bitirin

Kontrolden sonra yetişkin “Mavi bezi mavi bardakla karşılaştırdık” diyebilir. Çocuk farklı bir ayrıntıyı anlatırsa onu da dinleyin. Ardından bezi ve bardakları normal yerlerine koyun.

Çocuk başka bir tur isterse hangi örneği kullanacağınızı birlikte seçin. İstemiyorsa oyunu bitirin. Bir sonraki görüşme için sabit süre veya zorunlu tekrar sayısı belirlemek gerekmez.

Bir sonraki seçim için neyi değiştirebilirsiniz?

Çocuk bardakları yalnızca biçimlerine göre eşleştiriyorsa bir bardağın yanına farklı biçimde aynı renkli bir bez koyun. İki nesnenin farklı türde olduğunu, karşılaştırılan özelliğin ise renk olduğunu gösterin.

Çocuk örneği gördüğünde doğru yeri buluyor ama kapatılınca kararsız kalıyorsa örneği açık bırakın. Daha sonra kısa saklamayı yalnızca çocuk isterse yeniden sunun. Böylece karşılaştırma kuralı ile hatırlama adımı birbirinden ayrılır.

Çocuk örneği ve seçenekleri kolayca görüyor fakat sözcüğü söylemek istemiyorsa gösterme seçeneğini koruyun. Yetişkin rengi adlandırabilir. Her değişiklik, gözlenen somut bir ihtiyaca karşılık gelmelidir.

Oyunu başka bir yerde uygulayın

Aile başka bir odada veya bir ziyaret sırasında oynayacaksa önce orada güvenle kullanılabilecek iki renkli örnek olup olmadığına bakın. Başkasına ait eşyaları almadan önce izin isteyin. Hiç uygun eşya yoksa bir resimdeki iki alanı göstermek yeterli olabilir.

Yeni yerde ışık ve arka plan değişebilir; ilk seçimden önce örnekleri yeniden inceleyin. Çocuğa nesnenin nerede saklanacağını ve istediğinde geri açılacağını gösterin. Tanıdık sıra, yeni ortamda da anlaşılır kalır. Çocuk örneği kapatmak istemezse iki nesneyi yan yana gösterin ve rengi birlikte adlandırın. Farklı bir ortamda aynı desteğe ihtiyaç duyması olağandır.

BrainHunters ile devam edin

Çocuk isterse renk etkinliklerine birlikte bakın ve ekrandaki gerçek yönergeyi okuyun. Hangi renkli bölgenin sorulduğunu gösterin. Evdeki bardak seçimi uygulamada otomatik olarak cevap kaydına dönüşmez.

Daha sonra bez ve bardaklara dönebilirsiniz. Çocuğa örneği görünür tutmak mı, kısa süre kapatıp kontrol etmek mi istediğini sorun. Her iki seçenek de renk üzerine konuşmaya fırsat verir.

AKLINIZA TAKILABİLECEK BAZI SORULAR

Yararlı yanıtlar

Örneği mutlaka saklamak gerekir mi?

Hayır. Çocuk isterse örnek görünür kalabilir ve nesneler doğrudan karşılaştırılabilir.

Çocuk rengi hatırlamazsa ne yapalım?

Örneği hemen yeniden gösterin ve yüzeyleri birlikte inceleyin.

Farklı tonlar yanlış eşleşme mi demektir?

Hayır. Benzer rengi ve görünen ton farkını birlikte konuşabilirsiniz.

Küçük bir fikri maceraya dönüştürün.

Birlikte kısa bir etkinlik deneyin, ardından keşfinizi günlük yaşama taşıyın.

Renkler ve örüntüler