Bak, hatırla, kontrol et: Ara Öğün Hazırlığında Nesneleri Tek Tek Saymak

Saymanın hedefi nedir?

Hedef, sayılan gruptaki her nesneyi yalnızca bir kez işaretlemek ve her işarete sıradaki bir sayı sözcüğünü bağlamaktır. Üç kaşık için çocuk ilk kaşığa dokunurken «bir», ikinciye dokunurken «iki», üçüncüye dokunurken «üç» diyebilir. Son söylenen sayı, o anda sayılan bütün kaşıkların kaç tane olduğunu belirtir.

Çocuk sayıları sırayla ezberden söyleyebilir ama nesnelere aynı hızla dokunmayabilir. Bu nedenle yalnızca sesli sıra değil, elin hangi kaşığı gösterdiği de önemlidir. Sayılanları başka bir bölgeye taşımak veya her birinin yanına büyük bir kart koymak, yapılan işlemi görünür kılar.

Üzerini örtüp sonucu hatırlamak ek bir bellek görevidir. Çocuk «üç» sonucunu unutursa örtüyü kaldırıp yeniden sayabilir. Bu destek, nesne başına bir sayı söyleme çalışmasını ortadan kaldırmaz. İlk öncelik, hangi kaşığın sayıldığını ve hangisinin sırada olduğunu anlayabilmektir.

Gerekli malzemeler

İki veya üç temiz kaşık, bir tepsi ve kaşıkları örtebilecek bir bez ya da kâğıt alın. Kaşıkların birbirine geçmeyecek biçimde yan yana durmasına dikkat edin. Çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına uygun, güvenli malzemeler kullanın. Büyük karton kaşık resimleri de aynı sayma hedefi için kullanılabilir.

Tepsinin bir yanında henüz sayılmamış, diğer yanında sayılmış kaşıklar için yer ayırın. Araya büyük bir kâğıdın kenarını çizgi gibi koyabilirsiniz. Çizgi bir sayma nesnesi değildir; kaşıkların geçeceği sınırı gösterir. Çocuk kaşığı hareket ettiremiyorsa işaret edebilir ve yetişkin onun yönlendirmesiyle kaşığı taşıyabilir.

Peçete ve tabakları ilk turda tepsinin dışında tutun. Bunlar da daha sonra sayılabilir, ancak başlangıçta tek bir nesne türüne odaklanmak hangi grubun sayıldığını belirginleştirir. Örtünün çocuğun kolayca kaldırabileceği büyüklükte olması, kontrol adımına katılmasını sağlar.

Hangi kaşıkları sayacağınızı belirleyin

Tepsiye üç kaşık koyun; masada ayrıca duran bir kaşığı tepsinin dışında bırakın. «Tepsinin içindeki kaşıkları sayacağız» deyin ve sınırı parmağınızla gösterin. Çocuk dışarıdaki kaşığı da saymak isterse hangi soruyu sorduğunuzu netleştirin: tepsideki üç kaşık mı, masadaki bütün kaşıklar mı?

İki soru da sorulabilir, fakat sonuçları farklı gruplara karşılık gelir. Önce tepsideki kaşıkları sayın ve yanıtı o gruba bağlayın. Sonra isterseniz dışarıdaki kaşığı da tepsiye koyup yeni grubu sayın. Nesne eklenince önceki cevap yanlış olmaz; önceki cevap eski grubu anlatır.

Kaşıklar üst üste duruyorsa ayırın. Sapları birbirinin altındaysa çocuk iki kaşığı tek parça sanabilir veya birini hiç görmeyebilir. Görünen, ayrı nesneler başlangıç için daha iyi bir düzen oluşturur. Çocuğun neyi saydığını göstermesini istemek, soruyu aynı şekilde anlayıp anlamadığınızı kontrol eder.

İlk saymayı gösterin

Üç kaşığı tepsinin başlangıç tarafına yerleştirin. Birinci kaşığı diğer tarafa taşırken «bir» deyin. İkinciyi taşırken «iki», üçüncüyü taşırken «üç» deyin. Her hareket ile sayı sözcüğünün eşleşmesine dikkat edin. Üçü de taşındığında elinizi bütün grubun üzerine gezdirip «Toplam üç kaşık var» deyin.

Kaşıkları başlangıç tarafına geri koyun ve çocuğa deneme fırsatı verin. Kendisi taşıyabilir, dokunabilir veya her kaşığı bakışıyla seçebilir. Bir işaretin hangi nesneyi gösterdiği anlaşılmıyorsa kaşıklar arasındaki mesafeyi artırın. Yetişkin, çocuğun seçtiği nesneyi hareket ettirerek süreci destekleyebilir.

Soldan sağa gitmek zorunlu değildir. Çocuk ortadaki kaşıkla başlayabilir; yeter ki sayı sözcükleri doğru sırada ilerlesin ve her kaşık bir kez sayılsın. Taşıma yöntemi, başlangıç noktası ne olursa olsun geride sayılmamış kaşık kalıp kalmadığını görmeyi kolaylaştırır.

Örtün, hatırlayın, yeniden sayın

Üç kaşığı saydıktan sonra hepsini aynı grup olarak bir araya getirin. Çocuğun gözü önünde örtüyü üzerlerine koyun. «Kaç kaşık saymıştık, hatırlıyor musun?» diye sorun. Çocuk «üç» diyebilir, üç parmağını gösterebilir veya kullandığı iletişim aracından uygun yanıtı seçebilir.

Yanıt ne olursa olsun örtüyü kaldırın ve kaşıkları yeniden sayın. Çocuk «iki» dediyse «İki diye hatırladın; birlikte kontrol edelim» diyebilirsiniz. Kaşıklar birer birer taşındığında sonuç üçse, görünür gruba işaret ederek «Burada üç kaşık var» deyin. Böylece düzeltme somut bir kontrole dayanır.

Çocuk hatırlamak istemezse veya emin değilse hemen bakabilir. Örtünün kalkması başarısızlık değildir. İlk turda örtü altına gizlice kaşık eklemeyin ya da çıkarmayın; hatırlanan miktarla görülen miktarın karşılaştırılabilmesi için grup aynı kalmalıdır.

Örnek konuşma

Yetişkin: «Bu tepsideki kaşıkları sayalım. Her birini diğer tarafa taşırken bir sayı söyleyelim.» Çocuk ilkini taşır: «Bir.» İkinciyi taşır: «İki.» Üçüncüyü taşır: «Üç.» Yetişkin: «Hepsi kaç tane?» Çocuk: «Üç.» Yetişkin örtüyü koyar: «Kaç tane saymıştık?» Çocuk: «Üç.» Yetişkin: «Açıp tekrar sayalım».

Başka bir turda çocuk örtünün altında iki kaşık olduğunu söyleyebilir. Yetişkin «Bakıp kontrol edelim» der; çocuk örtüyü kaldırır ve üç kaşığı tek tek taşır. Yetişkin «Bu sefer üç bulduk» diyerek sonucu özetler. Önceki tahmini uzun süre tartışmak yerine kullanılan kontrol yolu gösterilmiş olur.

Çocuk son soruya yeniden «bir, iki, üç» diye sayarak yanıt verirse bunu gereksiz tekrar saymayın. Belki «kaç tane?» sorusunun toplamı istediği henüz açık değildir. Sayma bittiğinde üç kaşığı birlikte gösterip «Son söylediğin üç, bu grubun tamamının sayısıdır» deyin.

Bir kaşık atlandığında

Kaşıklar birbirine yakınken çocuk birinciye ve üçüncüye dokunup «bir, iki» diyebilir. Orta kaşığı işaret edin: «Buna sıra geldi mi?» diye sorun. Çocuk emin değilse üçünü başlangıç tarafına alın, aralarını açın ve her kaşığı diğer tarafa taşıyarak yeniden deneyin.

İkinci denemede orta kaşık da taşındığında onun için söylenen sayı görünür hâle gelir. «Şimdi her kaşığı bir kez taşıdık» diyerek işlemi anlatın. Sadece «cevap üç» demek, neden ilk sayımın ikiyle bittiğini göstermez. Düzeltme sırasında çocuğa hangi nesnenin atlandığını inceleme fırsatı verin.

Düzen sık sık karışıyorsa iki kaşıkla çalışın. Birini taşıyıp kalan tek kaşığı göstermek daha kolay olabilir. Çocuk isterse üçüncü kaşığı daha sonra ekleyin ve yeni grubun tamamını baştan sayın. Nesne sayısını azaltmak sayma fikrini değiştirmez.

Aynı kaşık iki kez sayıldığında

Çocuk üç kaşığa dokunduktan sonra ilkine geri dönüp «dört» diyebilir. Bu, hangi nesnenin daha önce sayıldığını izlemeyi zorlaştıran bir düzenin sonucu olabilir. Başlangıç bölgesindeki her kaşığı bir kez diğer tarafa taşımayı önerin. Üçü de taşındığında başlangıç bölgesinde sayılacak kaşık kalmaz.

Taşımak mümkün değilse her kaşığın yanına büyük bir kart yerleştirin. Bir kaşığın yanında iki kart varsa birlikte bakın: «Bu kaşığa iki işaret gelmiş; her kaşığın yanında bir işaret olmasını istiyoruz». Kartları düzeltip kaşıkları yeniden sayın. İşaret kartlarını kaşık sayısına katmamaya dikkat edin.

Bu hata, sayı dizisini bilmemekten farklıdır. Çocuk «bir, iki, üç, dört» dizisini doğru söylemiş olabilir; sorun dördüncü sözcüğün yeni bir kaşığa karşılık gelmemesidir. Geri bildirim bu bağlantıya odaklandığında çocuk neyi değiştireceğini daha kolay görür.

Sözcükler hareketlerden hızlıysa

Çocuk üç sayı sözcüğünü hızla söyleyip sonra kaşıkları göstermeye başlayabilir. Birlikte şu ritmi deneyin: bir kaşık seç, taşı, bir sayı söyle, sonra sıradaki kaşığa geç. Yetişkin ilk turda aynı anda sayabilir ve çocuğun bir sonraki işareti için bekleyebilir.

Hareket ile sözcük aynı anda tam olarak gerçekleşmek zorunda değildir; önemli olan hangi sözcüğün hangi kaşığa ait olduğunun anlaşılmasıdır. Çocuk iletişim cihazını kullanıyorsa kaşığı seçmesi ve sayı düğmesini bulması için yeterli süre bırakın. Yetişkin onun seçimini tamamlamadan yeni bir nesneye geçmemelidir.

Sayı dizisinde «bir, üç» gibi bir atlama varsa iki kaşıkla «bir, iki» modelini tekrar gösterin. Bir hata hem sıra hem de eşleme ile ilgili olabilir; önce kısa ve görülebilir bir örnek seçmek hangi desteğin yararlı olduğunu anlamayı kolaylaştırır.

Son sayı neyi anlatır?

Üçüncü kaşık taşındığında «üç» sözcüğü yalnızca üçüncü nesnenin sırasını göstermez; sayılan grubun toplam miktarını da verir. Üç kaşığı bir arada gösterip «Burada kaç kaşık var?» diye sorun. Çocuk «üç» derse sonucu bütün gruba bağlayın: «Evet, bu üç kaşığın hepsi».

Çocuk son kaşığı gösterirse «Bu son saydığımız kaşık. Üç sözcüğü üçünü birlikte anlatıyor» diyerek diğer ikisini de işaret edin. Gerekirse kaşıkları yeniden sayın ve son sayıdan sonra elinizi bütün grubun üzerinde gezdirin. Bu hareket, son nesne ile toplam arasındaki farkı görselleştirir.

Çocuk her toplam sorusunda yeniden başlıyorsa bunu yasaklamayın. Yeniden sayma kontrol sağlamanın bir yoludur. Sayma tamamlandıktan sonra «Son söylediğin sayı üçtü; o, bütün grubun sayısı» diyerek bağlantıyı tekrar kurabilirsiniz.

Yer değişir, miktar değişmez

Üç kaşığı bir sırada sayın ve sonucu söyleyin. Sonra çocuğun gözü önünde kaşıklardan birini yukarı, diğerini yana kaydırarak üçgen benzeri bir düzen oluşturun. «Kaşık ekledik mi veya çıkardık mı?» diye sorun. Ekleyip çıkarmadıysanız aynı üç nesne farklı yerlerde durmaktadır.

Çocuk daha geniş yayıldıkları için «daha çok» derse iki düzeni sırayla sayın. Aynı kaşıkları kullanın ve hareketleri görünür tutun. Her iki sayımda da her nesneye bir sayı sözcüğü verildiğinde sonuç üç olur. Sadece «yer değişince sayı değişmez» demek yerine bunu nesnelerle göstermek mümkündür.

Bu karşılaştırmayı ilk bellek turundan ayrı tutun. Kaşıklar örtülüyken yerlerini gizlice değiştirmek, çocuğun konumu ve miktarı aynı anda takip etmesini gerektirir. Önce değişikliği açıkça gösterin; daha sonra çocuk isterse aynı miktarı farklı düzende tanımayı tekrar deneyin.

Ölçü birimi: kaşık mı, peçete mi?

Tepside üç kaşık ve iki peçete varsa «kaç tane?» sorusu belirsizdir. «Kaç kaşık var?» dediğinizde üç; «kaç peçete var?» dediğinizde iki bulunur. Çocuğun yanıtı beklediğinizden farklıysa önce hangi nesneleri saydığını göstermesini isteyin.

İsterseniz bütün nesneleri birlikte saymayı ayrıca seçebilirsiniz. Bu durumda üç kaşıkla iki peçeteyi aynı sayma grubuna alır ve beş nesne bulursunuz. Ancak «beş kaşık» demek doğru olmaz: iki nesne peçetedir. Ne sayıldığını açıklamak, sayı sözcüğüne anlam verir.

Karışık grup zor geliyorsa tek tür nesneye dönün. Peçeteleri dışarı alıp yalnız kaşıkları sayın. Sonra kaşıkları dışarı alıp yalnız peçeteleri sayabilirsiniz. Sıralı iki basit soru, tek bir belirsiz sorudan daha anlaşılır olabilir.

Kaşıkları kişilere dağıtma

İki kişi için tepside üç kaşık bulunduğunu düşünün. Önce kaşıkları birer birer sayın: üç. Sonra her kişiye bir kaşık verin. İki kaşık dağıtılır ve biri tepside kalır. «Kaç kişi var?», «Kaç kaşık dağıttık?» ve «Kaç kaşık kaldı?» farklı gruplarla ilgili sorulardır.

Çocuk «üç kaşık var» dediğinde bütün kaşıkları kastediyor olabilir. Dağıtılmış iki kaşık da masadaysa toplam kaşık sayısı hâlâ üçtür. Yetişkin kalan kaşıkların sayısını soruyorsa tepsiyi gösterip «Burada kaç tane kaldı?» diye daha açık sorabilir.

Bu dağıtım etkinliği, her kişiye bir nesne eşlemeyi içerir. Sayı sözcükleriyle kaşıkları saymak ise başka bir eşlemedir. Önce kişilere dağıtmayı, sonra nesneleri saymayı ayrı adımlarda göstermek iki işlemin karışmasını önler.

Bir veya iki kaşıkla kolaylaştırın

Tek bir kaşığı tepsiye koyun ve «bir» diyerek işaret edin. Üzerini örtün, hemen açın ve aynı kaşığı yeniden gösterin. Çocuğun ilk aşamada sayı üretmesi gerekmeyebilir; yetişkinin hareketini izlemesi veya örtüyü kaldırması da katılım yoludur.

İki kaşıkla her birini tepsinin diğer tarafına taşıyarak «bir, iki» deyin. Çocuk isterse örtü altında sonucu söyler. Hatırlamak zor gelirse kaşıkları açık bırakıp bir kez daha sayın. Yardımın miktarı çocuğun o turdaki ihtiyacına göre değişebilir.

Bir kısmı görünen bir örtü de kullanılabilir. Bu, hatırlama yükünü azaltır; fakat kaşıkların birer birer sayılmasını yine gerektirir. Çocuk hazır olduğunda örtüyü tamamen kapatabilir veya iki kaşığa üçüncüsünü ekleyebilirsiniz.

Dördüncü kaşıkla zorlaştırın

Üç kaşığı saydıktan sonra örtüyü kaldırın ve dördüncü kaşığı çocuğun gördüğü biçimde ekleyin. «Şimdi tepsideki bütün kaşıkları sayalım» deyin. Çocuk birden başlayıp dörde kadar sayabilir. Önceki üç sonucunu yeni grup için kullanmak yerine, eklenen nesnenin de sayıya katıldığı gösterilir.

Çocuk «üç vardı, bir tane daha geldi, dört oldu» diye düşünürse bu stratejiyi de dinleyin ve dört kaşığı tek tek sayarak kontrol edin. Çocuktan mutlaka zihinden devam etmesini istemeyin; bu etkinliğin ana hedefi hâlâ her nesneyi bir sayı sözcüğüyle eşlemektir.

Dört nesne karışıyorsa üçüncüye geri dönün ve sayılmış bölgesini daha belirgin yapın. Sayıyı artırmak ile örtü süresini uzatmayı aynı turda birleştirmeyin. Böylece hangi değişikliğin işi zorlaştırdığını görebilirsiniz.

Örtü altında değişiklik yapmak isterseniz

Bu, temel hatırlama turundan farklı bir oyundur. Önce üç kaşığı sayın ve örtün. Ardından açıkça «Bir kaşığı çıkaracağım» deyin; çocuğun işlemi görmesi veya çıkarılan kaşığı ayrı bir yerde görmesi yararlı olabilir. «Şimdi örtünün altında kaç kaşık kaldı?» sorusundan sonra örtüyü açıp kalanları sayın.

Çocuk üç yanıtını verirse önceki sayıyı hatırlamış olabilir. «Başta üçtü; birini dışarı aldık. Şimdi içeride kalanları sayıyoruz» diyerek iki zamanı ayırın. Çıkarılan kaşık masada hâlâ duruyorsa, bütün kaşıkların sayısı ile örtü altında kalanların sayısı birbirinden farklıdır.

Gizli bir değişikliği çocuğun mutlaka tahmin etmesini beklemeyin. Değişikliğin ne olduğunu söylemek ve sonucu görünür nesnelerle kontrol etmek daha açık bir karşılaştırma sağlar. Bu ek oyun zor geliyorsa değişiklik yapmadan örtüp açma sürümüne dönün.

Bir kontrol işareti oluşturun

Üç büyük kart hazırlayın ve her kaşık sayıldığında yanına bir kart koyun. Sonunda her kaşıkla bir kart eşleşir. Bir kaşığın yanında kart yoksa o kaşığın sayılıp sayılmadığını inceleyin. Aynı kaşığın yanında iki kart varsa kartlardan birini kaldırıp işlemi yeniden kurun.

Bu yöntemde kartlar sayımın kaydıdır. «Kaç kaşık var?» sorusuna cevap verirken hangi nesnelerin sayıldığını tekrar gösterin. Kartları da aynı toplamın içine yanlışlıkla katmamak için farklı renk veya daha büyük bir biçim kullanabilirsiniz.

İsterseniz kartlar yerine sayılan kaşıkları ayrı bölgeye taşıyın. Her iki yöntem de aynı soruya hizmet eder: hangi kaşık işlendi, hangisi bekliyor? Çocuk için daha anlaşılır olanını seçin; iki yöntemi aynı anda kullanmak zorunlu değildir.

Sonucu nasıl kaydedebilirsiniz?

Bir kâğıda üç sütun yerine basit bir not yazmak yeterlidir: «Üç kaşık; sayarken ayrı bölgeye taşıdı; örtü altında iki dedi; açınca üç saydı». Bu not, bellek yanıtıyla açık nesneler üzerindeki saymayı ayırır. Çocuğun sayı sözcüklerini söylediğini veya işaretle yanıt verdiğini de belirtebilirsiniz.

Başka bir örnek: «İki kaşık; yetişkin ilkini gösterdi; çocuk ikincisini taşıyıp iki dedi». Burada başlangıç yardımı kaydedilmiştir. Bir sonraki turda aynı malzemelerle başlayarak çocuğun hangi adımı kendisinin yapmak istediğini gözlemleyebilirsiniz.

Tek bir sonuç gelişimle ilgili tanı koymaz. Kaşıkların dizilişi, sözcüklerin tanıdıklığı, yorgunluk ve verilen destek sonucu etkileyebilir. Notun amacı çocuğu puanlamak değil, sonraki etkinliği anlaşılır biçimde hazırlamaktır.

Başka nesnelere geçiş

Bir sonraki ara öğünde iki peçete kullanın. Her peçeteyi ayrı bir yere koyarken sayı söyleyin ve son sayının bütün grubu anlattığını belirtin. İlk geçişte nesne türünü değiştirip miktarı ve sayma düzenini aynı tutmak, yeni malzemeye uyumu daha kolay gözlemlemenizi sağlar.

Peçeteler birbirine yapışıyorsa önce ayırın. İki peçetenin üst üste durduğu bir paket ile iki ayrı peçete farklı görünebilir; neyin bir nesne olarak sayıldığını konuşun. Çocuk peçeteleri ayıramıyorsa yetişkin ayırabilir ve çocuk her birini işaretleyebilir.

Daha sonra üç büyük tabak resmiyle aynı işlemi deneyin. Nesnelerin türü değişse de kural aynıdır: sayılan grupta her nesne bir kez işaretlenir. Örtü kullanmadan da karşılaştırma yapılabilir; bellek adımı istenirse daha sonra eklenir.

İki turda aynı düzeni koruyun

İlk turda üç kaşığı bir sıra hâlinde yerleştirin ve birer birer sayın. Sayılmış kaşıkları aynı yöne taşıdıktan sonra örtün. Çocuk yanıtını verdiğinde kaşıkları açın; tekrar saymak için hepsini başlangıç bölgesine geri koyduğunuzu söyleyin. Böylece ikinci saymada hangi noktadan başlanacağı açık olur.

Kontrol sırasında kaşıkların biri yanlışlıkla tepsiden düşerse önce onu geri koyun. «Bir kaşık düştü; aynı üç kaşığı yeniden yerine koyuyorum» diye açıklayın. İki görünen kaşığı sayıp önceki üç sonucuyla karşılaştırmak farklı grupları karşılaştırmak olur. Hangi nesnelerin gruba dahil olduğunu her iki turda da koruyun.

Çocuk ilk saymada «üç», ikinci saymada «iki» bulursa hangi hareketlerin yapıldığına bakın. Örtü kalktıktan sonra bir kaşık diğerinin altında kalmış olabilir. Kaşıkları ayırın ve her birini başka bölgeye taşıyarak tekrar sayın. İki farklı cevap tek başına hangi adımın değiştiğini göstermez.

Çocuk örtüyü yönetsin

Sayma tamamlandıktan sonra örtüyü çocuğa verin. Kaşıkları ne zaman kapatacağını seçebilir; yetişkin de «Kaç kaşık saymıştık?» sorusuna yanıt verir. Ardından çocuk örtüyü kaldırır ve yetişkinle birlikte sonucu kontrol eder. Rol değişimi, kontrolün yalnızca yetişkinin çocuğu sınadığı bir işlem olmadığını gösterir.

Yetişkin sonucu hatırlamıyorsa bunu söyleyebilir: «Emin değilim, açıp tekrar sayalım». Bilerek yanlış sayı söylemek gerekli değildir. Sayma sırasında çocuk hangi kaşığın taşınacağını gösterebilir, yetişkin hareketi yapabilir. Bu görev paylaşımında da her kaşık için bir sayı sözcüğü kullanılır.

Çocuk örtüyü kaldırmak istemiyorsa saymayı açık nesnelerle yapmaya devam edin. Kapatma oyunun isteğe bağlı bölümüdür. Başka bir zamanda yalnızca bir kaşığı kısa süre örtmek, çocuğun malzemeyi ve işlemi daha rahat tanımasına yardımcı olabilir.

Farklı yanıtları karşılaştırın

Yetişkin örtülü grubun üç, çocuk iki kaşık içerdiğini düşünüyorsa önce iki tahmini de kabul edilmiş sözler olarak duyun. Sonra «Hangisi olduğunu nasıl öğrenebiliriz?» diye sorun. Örtü açıldığında kaşıkları birlikte birer birer taşıyın. Üç kaşık bulunursa «Kontrolde üç saydık» diyerek sonucu gösterin.

Çocuk iki derken yalnızca bir taraftaki kaşıkları kastediyor olabilir. Saymadan önce «Tepsinin tamamındaki kaşıkları mı, bu taraftakileri mi sayıyoruz?» diye sınırı belirleyin. Farklı gruplar için iki farklı sayı doğru olabilir; aynı grup için yapılan tahmin ise görünür sayımla kontrol edilebilir.

Yeniden sayım başka bir sonuç verirse iki hareketi karşılaştırın. İlkinde bir kaşık atlanmış veya ikincisinde bir kaşık iki kez işaretlenmiş olabilir. Her kaşığı ayrı bölgeye taşıyarak yeniden deneyin. Sonuç hâlâ belirsizse kaşıkları ayırıp daha küçük grupla başlamak, tartışmayı sürdürmekten daha açıklayıcıdır.

Saymayı bir arkadaşla paylaşın

Bir katılımcı kaşığı gösterir, diğeri sıradaki sayı sözcüğünü söyler. İlk kaşık gösterildiğinde «bir», ikinci gösterildiğinde «iki» denir. Gösteren kişi bir sonraki nesneye geçmeden önce sayı sözcüğünün tamamlanmasını bekler. Böylece iki kişinin hareketi aynı nesneye bağlanır.

Konuşan katılımcı sayıları göstermeden daha hızlı sıralarsa kısa bir duraklama işareti üzerinde anlaşın. Gösteren kişi bir kaşıkta durur, diğer katılımcı bir sayı söyler ve sonra sıradaki kaşığa geçilir. Çocuk hareket veya iletişim cihazı kullanıyorsa sıra işaretini onun erişebildiği biçimde seçin.

Sayım bitince roller değişebilir. Bu kez önce sayı söyleyen kişi kaşıkları gösterir. İki rolde de «bir, iki, üç» sırası aynı kalır. Amaç kimin daha hızlı olduğu değil, her gösterme ile bir sayı sözcüğünün eşleşmesidir. Örtüyü açarak sonucu kontrol etmeyi her iki katılımcı da önerebilir.

Kaşıklar farklı büyüklükteyse

Bir büyük ve iki küçük kaşık seçin. Önce «Büyük kaşığı mı, bütün kaşıkları mı sayacağız?» diye sorun. Bütün kaşıkları sayıyorsanız her biri boyutundan bağımsız olarak bir nesnedir: bir, iki, üç. Büyük kaşığın daha fazla yer kaplaması ona iki sayı verilmesini gerektirmez.

Çocuk yalnızca küçük kaşıkları seçerse iki sonucuna ulaşabilir. Bu, «küçük kaşıklar kaç tane?» sorusuna uygun bir yanıttır. Yetişkinin sorusu bütün kaşıkları kapsıyorsa, büyük kaşığı da gruba alıp yeniden sayın. Önce hangi ölçütün kullanıldığını netleştirmek iki cevabın neden farklı olduğunu gösterir.

İlk turlarda benzer kaşıklar kullanmak dikkati saymaya yöneltebilir. Farklı boyutları daha sonra eklemek, miktarın nesnelerin büyüklüğünden ayrı bir özellik olduğunu tartışma fırsatı verir. Aynı anda kaşık sayısını da artırmanız gerekmez.

Sayı kartlarını ne zaman eklemeli?

Çocuk yazılı rakamlara ilgi duyuyorsa açık saymadan sonra 2 ve 3 kartlarını gösterebilirsiniz. Üç kaşığı tek tek sayıp «üç» dedikten sonra bu miktarı gösteren 3 kartını seçmesine davet edin. Kart seçimi, nesne başına bir sayı söyleme işleminden sonra gelen ayrı bir bağlantıdır.

Çocuk 2 kartını seçerse üç kaşığı yeniden sayın ve yetişkin «Bu yazılı işaret üçü gösteriyor» diyerek 3 kartını modelleyebilir. Rakamı tanımamak, üç kaşığı doğru saymadığı anlamına gelmez. Aynı şekilde 3 kartını ezberden seçmek de her nesneyi bir kez saydığını tek başına göstermez.

Kartlar kullanıldığında bunları kaşık grubundan uzağa yerleştirin. «Kaç kart var?» sorusu ile «Kaç kaşık var?» sorusu farklıdır. Yazılı rakamlarla çalışma çocuğa uygun değilse veya ilgisini çekmiyorsa bu bölümü atlayın.

Bir sonraki denemeyi planlayın

İlk gün üç kaşığı açıkça sayıp örtüyü bir kez kullanabilirsiniz. İkinci gün aynı kaşıklarla çocuğun sayılanları hangi tarafa taşıyacağını seçmesine izin verin. Üçüncü bir fırsatta iki farklı boy kaşık ekleyerek boyutun sayma birimini değiştirip değiştirmediğini konuşabilirsiniz.

Bu sıralama bir takvim zorunluluğu değildir. Çocuk iki kaşıkla daha rahat çalışıyorsa orada kalın; üç kaşık ilgisini çekmiyorsa sonraki fırsatta başka büyük nesneler kullanın. Her durumda önce grup sınırını belirleyin, sonra bir nesneye bir sayı söyleyin ve en son sonucu kontrol edin.

Etkinliğin ardından kaşıkları gerçek hazırlık için kullanacaksanız normal temizlik ve sofra düzenini sürdürün. Öğrenme sorusu yemek ihtiyacını ertelemek zorunda değildir. Çocuk bir turdan sonra yemeye geçmek isterse, yapılan açık sayma ve kontrol kendi başına tamamlanmış bir deneyimdir.

BrainHunters üzerinde devam edin

Hatırlama adımını eklemeden önce ara öğün hazırlığında nesneleri tek tek sayma etkinliğine bakabilirsiniz. Açık nesneler üzerinde birer birer işaretleme, bu oyunun temelini oluşturur.

Miktarları başka örneklerle incelemek için sayılar bölümünü birlikte ziyaret edin. Çocuğun kullandığı küçük miktardan başlamak ve gerektiğinde gerçek nesnelere dönmek mümkündür.