Ara öğün hazırlığında üç nesneyi tek tek saymayı gözlemlemek

Sayarken hangi hareketleri gözlemleyebiliriz?

Bir çocuk üç büyük kaşığı sayarken her birine bir kez bakabilir, dokunabilir veya bir yardımcıya gösterebilir. Yetişkinin sorusu şudur: Seçilen grupta her kaşığa bir sayı sözcüğü karşılık geldi mi? Bu gözlem, çocuğun bütün sayma becerileri hakkında genel bir karar vermek için değil, o an hangi düzenlemenin işe yaradığını anlamak içindir.

Örnekte üç kaşık bir ara öğün için hazırlanıyor. Gerçek yemek hazırlığı uygun değilse üç büyük kart veya başka güvenli nesneyle aynı soru araştırılabilir. Çocuk katılmak istemiyorsa oyun yapılmaz; yemek ve gerekli eşyalar bir cevaba bağlanmaz.

Bir sayma denemesinde seçim, sayı sözcüğü ve toplam hakkında konuşma ayrı adımlardır. Çocuk bir kaşığı gösterdiğinde bir sayı sözcüğü söylenebilir. Sonraki kaşığa geçildiğinde sıradaki sayı kullanılır. Bütün grup incelendikten sonra son sayı, kaç kaşık olduğunu belirtmek için kullanılabilir.

Bu adımlardan biri bir yardımcı tarafından yapılabilir. Örneğin çocuk kaşıkları sırayla seçer, yetişkin onun isteğiyle sayıları söyler. Daha sonra yapılan gözlem anlatılırken hangi kişinin ne yaptığı belirtilirse sonuç daha anlaşılır olur. Yardım alınması, çocuğun seçim yapmadığı anlamına gelmez.

Aileler ara öğünü farklı zamanlarda ve farklı eşyalarla hazırlar. Kaşık bulunması veya masada birlikte yemek yenmesi zorunlu bir kültürel varsayım değildir. Uygun değilse oyuncak kartlarıyla güvenli bir başka zamanda çalışılabilir. Etkinliğin amacı belirli bir sofrayı taklit etmek değil, bir gruptaki nesneleri takip etmektir.

Güvenli ve erişilebilir üç nesne

Çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına uygun üç büyük kaşık seçin. Sıcak yiyecekler, keskin gereçler ve küçük parçalar bu örnek için gerekli değildir. Kaşıkları kaymayacak bir yüzeye, aralarında görünür boşluk bırakarak koyun. Kaşıkların her biri seçilen grubun bir üyesidir.

Çocuk kaşıklara ulaşamıyorsa konumlarını değiştirin veya istediği hareketi bir yardımcıya yaptırın. Bakış, işaret, söz ya da iletişim cihazı bir seçimi gösterebilir. Yetişkin, alışık olmadığı bir işareti yorumlamadan önce «Bu kaşığı mı seçtin?» diye doğrulama isteyebilir.

Kaşıkları uçları aynı yöne bakacak biçimde koyabilirsiniz; böylece her nesnenin sınırı daha açık görülebilir. Çocuk farklı bir düzen tercih ederse kabul edin ve nesnelerin birbirinden ayırt edilebildiğini kontrol edin. Düzen değişikliği sayılarını değiştirmez, ancak takibi kolaylaştırabilir veya zorlaştırabilir.

Masada kullanılan gerçek eşyaları seçerken yetişkin güvenlik ve temizlik koşullarını değerlendirir. Sıcak bir kap veya keskin araç sayma malzemesi olarak gerekli değildir. Çocuk dokunmak istemiyorsa nesneleri görmek, gösterilmesini istemek veya uygun bir sembol seçmek mümkündür.

Üç nesneyi birbirine yakın ama üst üste gelmeyecek şekilde yerleştirin. Çok büyük aralıklar katılımcının bütün grubu görmesini güçleştirebilir; çok küçük aralıklar ise sınırları karıştırabilir. Masanın düzenini kişiyle birlikte belirleyin ve gerektiğinde uyarlayın.

Masadaki nesneler bir tepsi üzerinde duruyorsa tepsinin kaymadığını kontrol edin. Kaşıkları, katılımcının eli veya işaret aracıyla ulaşabileceği yerlere koyun. Bazı kişiler için nesneler arasındaki mesafe azaltılabilir; bu durumda sınırların hâlâ ayırt edilebildiğinden emin olun.

Bir kişinin dokunma tercihi farklı olabilir. Kaşıkları seçmek için dokunmak zorunlu değildir; bakış veya söz kullanılabilir. Dokunarak inceleme tercih ediliyorsa materyalin sıcaklığı, yüzeyi ve güvenliği önceden kontrol edilir. Yardımcı kişinin elini izinsiz yönlendirmez.

Önce sayılacak grubu belirleyin

Masada üç kaşık ve bir tabak varsa soru «Kaç kaşık var?» olduğunda tabak sayılmaz. Çocuğa hangi nesnelerin gruba dahil olduğunu gösterin. Tabaklar da sayılmak istenirse bu ayrı bir sorudur. Açık bir sınır, bir nesnenin atlanıp atlanmadığını kontrol etmeyi kolaylaştırır.

Kaşıklar üst üste duruyorsa birbirinden ayırmayı teklif edin. Bir çocuk yığını tek bir nesne gibi algılayabilir veya alttaki kaşığı göremeyebilir. Düzenleme, saymayı gereksiz yere zorlaştıran bir engeli azaltır. Eşyaları çocuğun izniyle veya onun yönlendirmesiyle hareket ettirin.

Yetişkin «Bu üç kaşığı sayacağız» diyerek seçilen grubun her üyesini gösterebilir. Çocuk başka bir kaşığı eklemek isterse bunun yeni bir grup oluşturduğunu açıklayın. Eklenen nesne de sayılacaksa dört nesnenin tamamı tur başlamadan belirlenmelidir.

Bir kaşık desenli bir bezin üzerindeyse bezin üzerindeki desenler nesne değildir. Çocuk desenlere dikkat ederse bunu dinleyin ve soruyu netleştirin: «Şimdi kaşıkları sayıyoruz». İsterse başka bir turda desenler hakkında ayrı bir soru sorabilir.

Grup belirlendikten sonra nesneleri gizlice değiştirmeyin. Bir kaşık yere düşerse güvenli biçimde bulun veya turun koşullarının değiştiğini belirtin. Sonucun hangi nesneler için söylendiğini bilmek, kayıt tutulsa da tutulmasa da önemlidir.

Bir yetişkin, grubu belirlerken kaşıkların yanına büyük bir çizgi çizebilir veya bir altlık kullanabilir. Çizgi ve altlık grubun sınırını gösterir; kaşık olarak sayılmaz. Çocuk bu düzeni kullanmak istemezse nesneleri başka bir anlaşılır biçimde yerleştirebilirsiniz.

Yemek hazırlığında gerçek ihtiyaç ile oyun birbirinden ayrılmalıdır. Üç kaşık gerekiyorsa yetişkin gerekli kaşıkları sağlar. Çocuk sayma turuna katılmayı seçebilir, ancak bir nesneyi alabilmesi için doğru sayı söylemesi beklenmez.

Bir sayma turu

Çocuğa «Bu kaşıkları saymak ister misin?» diye sorun. Katılmayı seçerse her kaşığı sırayla gösterebilir. Sayı sözcükleri konuşularak söylenebilir veya yetişkin çocuğun işareti üzerine «bir, iki, üç» diyebilir. Her sözcük bir seçilmiş kaşığa karşılık gelmelidir.

Son kaşıktan sonra «Bu grupta üç kaşık var» diyebilirsiniz. Son sözcük toplam sayıyı belirtir; yalnızca son dokunulan kaşığın adı değildir. Çocuk kendi sözünü kullanabilir veya toplamı kartla gösterebilir. Onaylamadığı bir cevabı onun adına söylemeyin.

Çocuk ilk nesneyi seçtiğinde yetişkin «bir» der. İkinci nesne seçildiğinde «iki», üçüncüde «üç» der. Çocuk kendi sayı sözcüklerini kullanmak istiyorsa yetişkin onu dinler. Sayı ile seçim aynı anda olmak zorunda değildir; aralarında anlaşılır bir bağ olması yeterlidir.

Sonuç hakkında «Kaç kaşık saydık?» diye sorulabilir. Çocuk «üç» diyebilir, üçü gösteren bir kart seçebilir veya nesnelerin tamamını işaret edebilir. Yetişkin neyi kastettiğini anlamıyorsa sorar. Katılımcının tercih etmediği bir cevap biçimi zorunlu tutulmaz.

Üç nesneden oluşan grupta son sözcüğün üç olması, nesnelerin doğru izlendiği koşulda toplamı gösterir. Bir kaşık iki kez seçilip bir başkası atlanırsa aynı son sözcük yine söylenmiş olabilir. Bu nedenle yalnızca son söze değil, hangi nesnelerin seçildiğine de bakmak yararlıdır.

Çocuk «bir, iki, üç» sözcüklerini söylerken yetişkin her sözcükte hangi nesnenin seçildiğini takip edebilir. Eğer çocuk sözcükleri nesneleri göstermeden söylüyorsa bu bir sayı dizisi söyleme etkinliği olabilir. Hangi nesneye hangi sözcüğün karşılık geldiğini görmek için işaretleme yöntemi teklif edin, ama çocuğu zorlamayın.

Sayı sözcüklerini yetişkin kullanıyorsa seçimi her seferinde doğrulayabilir: «Şimdi bu kaşığı mı gösteriyorsun?». Onaydan sonra sıradaki sayı söylenir. Çocuk farklı bir nesneyi kastettiğini belirtirse önce seçimi düzeltin. Sıra, yetişkinin varsayımına değil, katılımcının gösterdiğine dayanır.

Tur sonunda bir kaşık başka bir kaba konursa masadaki kaşık sayısı değişebilir. «Üç kaşık vardı» ifadesi önceki grup için geçerlidir. Yeni soruda «masada kaç kaşık kaldı?» deniyorsa yeniden gözlem yapın. Yer değişikliği açıkça anlatılmalıdır.

Neye bakmalı?

Birinci gözlem başlangıç noktasıdır: çocuk hangi kaşığı önce seçti? İkincisi izlenen sıradır: her seçilen nesneden sonra başka bir nesneye geçildi mi? Üçüncüsü destektir: yetişkin nesneyi yaklaştırdı mı veya sayı sözcüğünü söyledi mi? Bu ayrıntılar aynı etkinliği daha sonra anlamaya yardım eder.

Gözlem, yalnızca sonucun doğru olup olmadığına indirgenmez. Çocuk üç kaşığı doğru seçmiş olabilir, ancak yetişkin sayı sözcüklerini sağlamış olabilir. Başka bir çocuk sözcükleri söyleyip nesneleri bir yardımcıya gösterebilir. Her iki durumda yapılan eylemleri ayrı ayrı anlatın.

Bir gözlem cümlesi belirli bir davranışı anlatır: «Çocuk önce masanın ortasındaki kaşığı gösterdi». «Dikkatliydi» gibi genel bir yorum yerine hangi eylemin görüldüğünü yazmak daha açıklayıcıdır. Kayıt gerekli değilse bu ayrımı yalnızca konuşmada da koruyabilirsiniz.

Bir diğer gözlem, sayılan grubun nasıl düzenlendiğidir. Kaşıklar düz bir sırada mıydı, biri örtülü müydü, yardımcı birini yaklaştırdı mı? Bu bilgiler başka bir gün yapılacak etkinliğin neden farklı göründüğünü anlamaya yardım eder. Ancak tek başlarına sonuçların nedenini kanıtlamazlar.

Çocuk bir turda nesneleri gösterip başka bir turda sözlü cevap vermeyi seçebilir. İki deneme aynı koşullarda yapılmamışsa onları doğrudan başarı sıralamasına çevirmeyin. Önce hangi desteklerin ve hangi grubun kullanıldığını belirtin.

Bazen çocuk ilk kaşığı seçerken bir süre bekler. Bu bekleme bir davranıştır; nedenini tek başına göstermez. Belki hangi nesnenin sayılacağını anlamak, konumunu görmek veya cihazda bir seçenek bulmak için zamana ihtiyacı vardır. Gözlem cümlesi beklemeyi tanımlar, gerekçeyi kesinmiş gibi yazmaz.

Son sayı söylendikten sonra çocuk bütün grubu gösterebilir. Yetişkin «Bu üç kaşığın hepsini mi gösteriyorsun?» diye sorar ve cevabı bekler. Eğer çocuk yalnızca son kaşığı gösteriyorsa «üç» sözcüğünün neye işaret ettiği hakkında konuşulabilir. Bir işaretten otomatik sonuç çıkarmayın.

Etkinlik bittiğinde çocuk hangi düzenin kendisine uygun olduğunu söyleyebilir veya gösterebilir. Yetişkin bu tercihi sonraki hazırlıkta dikkate alır; bir açıklama yapmak zorunlu değildir.

Örnek konuşma

Yetişkin: «Hangi kaşığı önce saymak istersin?». Çocuk birini gösterir. Yetişkin: «Bunu mu?». Çocuk onay verir. Yetişkin, çocuğun isteğiyle «bir» der. Çocuk ikinci kaşığı seçer; yetişkin «iki» der. Üçüncü seçimden sonra «üç» denir.

Yetişkin: «Üç kaşığı birlikte saydık. Başka bir şey yapmak ister misin?». Çocuk isterse kaşıkları uygun yerlerine koyabilir. İstemezse etkinlik biter. Yetişkinin sayı sözcüklerini söylemesi, seçimin çocuğa ait olduğu gerçeğini değiştirmez.

Başka bir örnekte çocuk kendi sayar: «Bir, iki, üç» derken her kaşığı sırayla gösterir. Yetişkin «Her kaşığı bir kez gösterdin; bu grupta üç tane var» diyebilir. Çocuk yalnızca dinlemek istiyorsa bu özetin ardından başka bir soru sormak gerekmez.

Çocuk ikinci kaşığa geldiğinde durursa yetişkin «Devam etmek ister misin?» diye sorabilir. Çocuk evet derse son kaşığı seçmesi için zaman verilir. Hayır derse tur burada biter. Tamamlanmayan tur çocuğun genel becerisi hakkında bir sonuca dönüştürülmemelidir.

Yetişkin: «Bu kaşıkları saymayı sen mi istersin, yoksa seçtiğinde ben sayıları söyleyeyim mi?». Çocuk ikinci seçeneği gösterir. Yetişkin her seçimi doğrular ve bir sayı söyler. Üçüncü kaşıktan sonra «Bu grupta üç kaşık var» der. Çocuk isterse bütün grubu tekrar gösterebilir.

Çocuk «Ben iki kaşık istiyorum» derse yetişkin yeni bir grup kurabilir: iki kaşığı seçilen alana koyar ve üçüncünün tur dışında olduğunu açıklar. Ardından bu iki kaşık sayılır. Katılımcının seçimi etkinliğin koşulunu değiştirir; eski üçlük sonuç başka bir duruma aittir.

Aynı nesne iki kez seçildiğinde

Çocuk aynı kaşığı yeniden gösterirse önce niyetini sorun. Belki onu tekrar görmek veya yerini değiştirmek istiyordur. Eğer amaç her kaşığı bir kez saymaksa «Bu kaşığı daha önce seçtik. Diğerlerine bakmak ister misin?» diyebilirsiniz.

Seçilmiş nesneleri başka bir alana taşımak yardımcı olabilir, fakat bu yöntem başlangıç düzenini değiştirir. Çocuk taşımak istemiyorsa bir işaret koyabilir veya sırayı birlikte gözle takip edebilirsiniz. İşaretin kaşık olarak sayılmadığını açıklayın.

Bir yöntem, her seçilen kaşığı çocuğun gösterdiği ayrı bir bölüme koymaktır. İlk kaşık sayılanlar alanına geçer, sonra ikinci ve üçüncü gelir. Başlangıç düzenini görmek istiyorsanız taşımadan önce basit bir çizim yapabilir veya yöntemi değiştirebilirsiniz.

Bir işaret kullanılacaksa onun nesne sayısına dahil olmadığını başta söyleyin. Örneğin büyük bir kâğıt parçası son seçilen kaşığın yanına konabilir. Çocuk bu işareti takip etmek istemiyorsa başka bir yöntem deneyin. Yardımın kendisi yeni bir karışıklık yaratmamalıdır.

Tekrar seçimden sonra yetişkin «Bu kaşığı birinci olarak seçmiştik» diyebilir ve diğerlerine bakmayı teklif edebilir. Çocuk farklı bir amaçla geri döndüyse onu dinleyin. Bir nesneyi yeniden incelemek her zaman sayma hatası değildir.

Yetişkin iki kez seçilen nesneyi belirlerken kendi sayma sırasını değiştirmiş olabileceğini de kontrol etmelidir. Çocuk bir kaşığa bakarken yetişkin yanlışlıkla başka birini hareket ettirmiş olabilir. Böyle bir durumda yetişkin hatasını açıklar ve çocuğa nasıl devam etmek istediğini sorar.

Sayılmışları ayırma yöntemi seçilirse iki bölgenin ne anlama geldiği baştan belirlenir: biri henüz seçilmemiş, diğeri seçilmiş kaşıklar için. Sonunda ikinci bölgede üç kaşık bulunabilir. Kâğıt ayraç veya tepsi, katılımcı için güvenli ve erişilebilir olmalıdır.

Bir nesne gözden kaçtığında

Kaşıklardan biri peçetenin altında veya masanın uzak kenarında kalmış olabilir. Önce görünürlüğü ve erişimi kontrol edin. Bir nesnenin görülmemesi, tek başına çocuğun saymayı bilmediğini göstermez. Kaşığı erişilebilir bir yere almak için izin isteyin ve grubu yeniden belirleyin.

Çocuk iki kaşığı seçip «iki» dediğinde bunların gerçekten hangi kaşıklar olduğunu gösterin. Üçüncüsü seçilen gruba dahilse «Bu kaşığa da bakalım mı?» diye teklif edin. Çocuk üçüncü nesneyi seçebilir, yardım isteyebilir veya turu bitirebilir.

Kaşıklardan biri diğerinin arkasında kalmışsa grubun görünümü değiştirilebilir. Yetişkin önce «Kaşıkları biraz ayırmamı ister misin?» diye sorar. Çocuk onaylarsa nesneler birbirinden ayrılır ve yeni düzen birlikte incelenir. Nesne eklenmediği veya çıkarılmadığı sürece grubun miktarı aynıdır.

Kaşığın yere düştüğü fark edilirse onu sayma alanına güvenli biçimde geri getirin veya mevcut turu durdurun. Çocuk yalnızca iki görünür kaşığı saydıysa hangi grubun sorulduğunu yeniden açıklamak gerekir. Başlangıç koşulu ve kontrol edilen koşul birbiriyle örtüşmelidir.

Bir kaşık masanın kenarında kaldığı için erişilemiyorsa onu çocuğun istediği bir konuma getirin. Ardından «Şimdi hangi kaşıkları sayıyoruz?» diye grubu tekrar gösterin. Nesnenin yerini değiştirmek seçim fırsatını iyileştirebilir, ancak önceki turun kaydında bu yardımın kullanıldığı belirtilmelidir.

Çocuk yalnızca iki kaşıkla oynamak istediğini söylerse, üçüncünün gruba dahil olup olmadığı yeniden kararlaştırılabilir. İki seçilen kaşığı saymak geçerli bir yeni görevdir. Önceki üç kaşıklık soruyla karıştırmamak için değişikliği açıkça anlatın.

Sayı ve hareket farklı hızlarda

Bir yetişkin sayı sözcüklerini çocuğun hareketinden hızlı söylerse aynı kaşığa iki sözcük denk gelebilir. Önce seçimi bekleyin, sonra bir sayı söyleyin. Bir sonraki sayıya geçmeden yeni bir nesne seçildiğinden emin olun.

Çocuk kendi sözlerini kullanıyorsa araya girip sözcükleri tamamlamak yerine ona zaman verin. Gerekirse sayılmış kaşıkları belirgin bir alanda tutmak veya büyük bir işaret kullanmak seçenek olabilir. Hangi desteğin uygun olduğuna katılımcı karar verir.

Yetişkinin görevi beklemeyi de içerebilir. Çocuk bir nesneyi seçtikten sonra sayı sözcüğünü duymak için işaret verebilir; sonra sıradaki seçimi yapar. Bu düzen önceden kararlaştırılırsa iki kişinin eylemleri kolayca takip edilir.

Çocuk sayı sözcüklerini söylerken fiziksel bir yardımcı nesneleri hareket ettiriyorsa, yardımcı her sözcüğün hangi kaşığa ait olduğunu doğrulayabilir. Bir hareket gecikirse yeni bir sözcük varsaymak yerine soru sorun. Süre uzaması başlı başına yanlış cevap değildir.

Çocuğun kullandığı iletişim aracında sayı seçimi zaman alıyorsa nesneleri sabit bırakın ve her seçim için bekleyin. Bir yardımcı, çocuğun istemediği bir sayı sözcüğünü önden söyleyerek süreci hızlandırmaya çalışmamalıdır. Gerektiğinde soruyu veya destek biçimini birlikte değiştirin.

Çocuk kendi hareketini durdurup daha önce seçtiği kaşığa bakabilir. Bu durum mutlaka ikinci kez saydığı anlamına gelmez. Hangi nesneyi seçtiğini ve yeni bir sayı söyleyip söylemediğini gözlemleyin. Emin değilseniz çocuğa niyetini sorabilirsiniz.

Kolaylaştırmak

Tek kaşıkla başlayın: çocuk onu seçer ve istenirse «bir» denir. Sonra ikinci bir kaşık ekleyip iki nesneyi sırayla gösterin. Üçüncü nesne ancak çocuk devam etmek isterse eklenir. Her turda hangi nesnelerin sayılacağı açıkça gösterilir.

Sayılacak nesneleri büyük kartlarla temsil etmek de mümkündür. Her kartın bir kaşığı temsil ettiği önceden açıklanır. Eğer görsel kartlar erişilebilir değilse kişinin kullandığı başka bir uygun materyal seçin. Destek, çocuğun yanıtını tahmin etmek yerine onu ifade etmesine yardım etmelidir.

Bir kaşık ve onun yanında boş bir alanla başlayın. Çocuk kaşığı gösterir; isterse yetişkin «bir» der. Sonra kaşık başka bir yere alınırsa bunun aynı nesne olduğunu gösterin. İkinci bir nesne eklenmeden önce ilk nesne yanlışlıkla iki ayrı kaşık gibi sayılmamalıdır.

İki nesneyle çalışırken her birini büyük ayrı bir altlığın üzerine koymak sınırları belirginleştirebilir. Ancak altlıklar kaşık değildir. Soru kaşıklarla ilgiliyse yalnızca iki kaşık sayılır. Çocuk farklı bir nesne grubunu saymak isterse bunu ayrı bir soru olarak kabul edin.

Bir sonraki adım

Çocuk isterse üç kaşığı üç ayrı peçetenin yanına yerleştirebilir. Her peçeteye bir kaşık verildiğinde üç çift oluşur. Bu eşleştirme, nesneleri saymaya bağlı bir başka sorudur: «Her peçetenin yanında bir kaşık var mı?». Önce eşleştirmeyi, sonra istenirse saymayı konuşun.

Bir kaşık ekleyip yeni bir tur başlatabilirsiniz. Artık grup dört nesneden oluşur. Önce üç nesnenin sayıldığı sonuç eski durum için geçerlidir; yeni nesne eklendikten sonra grubu yeniden saymak gerekir. Değişikliği açıkça belirtin.

Üç peçete ve üç kaşıkla eşleştirme yapılırken önce her peçeteye bir kaşık koyun. Ardından çocuk isterse çiftleri tek tek gösterir. Eğer bir peçetede iki kaşık, diğerinde hiç kaşık yoksa başlangıçtaki «birer tane» koşulunun sağlanıp sağlanmadığını birlikte inceleyin.

Yeni bir nesne eklemek, yalnızca aralıkları değiştirmekten farklıdır. Üç kaşığı daha geniş aralıklarla yerleştirirseniz hâlâ üç kaşık vardır. Dördüncü bir kaşık eklerseniz grup dört olur. Bu karşılaştırmayı çocuk ilgileniyorsa ayrı bir turda gösterin.

Kaşıkları peçetelerle eşleştirdikten sonra «Kaç peçete var?» ve «Kaç kaşık var?» sorularını ayrı ayrı sorabilirsiniz. Her grupta üç nesne varsa cevaplar eşit olur. Bir peçete kaldırıldığında peçete sayısı değişir, kaşık sayısı değişmez. Bu yeni durum önce gösterilip sonra sorulmalıdır.

Çocuk bir sonraki tur için başlangıç nesnesini seçebilir: önce soldaki, ortadaki veya başka bir kaşık. Hangi yönde ilerlediği önemli değildir; seçilen grubun her üyesine bir kez karşılık vermesi önemlidir. Yetişkin, tercih edilen sırayı izler.

İki kişi birlikte gözlem yaparsa

Bir kişi çocuğun seçtiği kaşığı gösterir veya onun isteğiyle hareket ettirir; diğer kişi sayı sözcüklerini söyleyebilir. Başlamadan önce roller kararlaştırılır. Eğer çocuk kendi saymak istiyorsa yetişkinler sözcükleri onun yerine söylemeden bekleyebilir.

İki gözlemci farklı şeyler fark edebilir. Biri çocuğun nesneleri seçtiğini, diğeri kaşıkların arasındaki mesafenin değiştiğini söyleyebilir. Not alınacaksa ikisi de neyi gerçekten gördüğünü açıklar. Neden hakkında tahminler gözlem olarak sunulmaz.

Birinci yetişkin çocuğun gösterdiği nesneyi doğrulayabilir, ikinci yetişkin istenirse sayı sözcüğünü söyleyebilir. Çocuk her iki desteği de istemiyorsa kişiler yalnızca izler. Turdan sonra «kim seçti, kim hareket ettirdi, kim sayıyı söyledi?» soruları yapılan işleri ayırmaya yardımcı olur.

İki gözlemcinin notları farklıysa önce hangi ana baktıklarını kontrol edin. Biri başlangıçtaki düzeni, diğeri bir kaşık taşındıktan sonraki düzeni anlatmış olabilir. Notların zamanını veya sırasını belirtmek iki anlatımı karşılaştırmayı kolaylaştırır. Belirsiz bir ayrıntı varsa tahmin olarak etiketleyin ya da açık bırakın.

Bir kardeş de katılmak isterse çocuğun yerine cevap vermek yerine seçilen kaşığı onun isteğiyle taşıyabilir. Bu rol önceden açıklanır ve herkes kabul ederse kullanılır. Çocuk kendi işini yapmak isterse yardım zorunlu değildir.

İsteğe bağlı kısa bir not

Somut bir kayıt şöyle olabilir: «Üç kaşık masadaydı; çocuk sırayla gösterdi, yetişkin istek üzerine sayı sözcüklerini söyledi». Gerekirse ortamı veya kullanılan işareti ekleyin. Bu cümle kişilik etiketi kullanmadan görevi, eylemi ve desteği açıklar.

Kayıt tutmak zorunlu değildir. Fotoğraf, isim veya puan da gerekmez. Çocuk bir resim yapmak ya da başka birine anlatmak isterse tercihine göre yardım isteyebilir. Yemek hazırlığı için gereken iş, bir not tamamlanana kadar ertelenmez.

Notta soruyu da belirtmek mümkündür: «Üç kaşığın kaç tane olduğu soruldu». Yanına çocuğun yaptığı seçimi ve yetişkinin verdiği yardımı ekleyin. Böylece «üç» cevabının hangi gruba ve hangi koşullara ait olduğu anlaşılır.

Bir sonraki gün farklı materyal kullanılırsa bunu yeni bir örnek olarak yazın. Bir kez kartlarla, başka bir kez gerçek kaşıklarla yapılan denemeler fiziksel olarak aynı değildir. Farklı bir yanıtın nedenini tek başına bu notlarla kesinleştirmeyin.

Bir not, çocuğun sözlerini veya seçtiği sembolü onun onayıyla içerebilir: «Sonunda üç kartını seçti». Eğer yetişkin önce sayı dizisini örneklediyse bu destek de ayrı bir cümlede belirtilebilir. Böylece daha sonra okuyan kişi cevap ile yardımı birbirine karıştırmaz.

Notta çocuğun hangi materyali kullandığı da yazılabilir: üç kaşık, üç kart veya başka güvenli nesneler. Ancak not tutma isteği yoksa deneyim yine tamamlanmıştır. Etkinliği paylaşmak, fotoğraflamak ya da kişisel bilgi kaydetmek gerekli değildir.

Kaydı çocuğa veya bir aile üyesine göstermek isterseniz önce katılımcının tercihine danışın. Bir notun paylaşılması etkinliğin tamamlanması için şart değildir. Çocuk kendi yaptığı işin nasıl anlatılacağına ilişkin söz sahibi olabilir.

Örnek bir başka kayıt: «Kaşıklar önce üst üste duruyordu; çocuğun onayıyla ayrı yerlere kondu. Çocuk iki kaşığı gösterdi ve devam etmek istemedi». Bu cümle hem düzenlemeyi hem tur bitişini açıklar; eksik bir teşhis ya da olumsuz etiket eklemez.

BrainHunters ile devam etmek

Çocuk daha fazla miktar etkinliği isterse BrainHunters üzerindeki sayı etkinliklerine bakabilirsiniz. Seçilen görevin yönergesini ve cevap yöntemini kontrol edin; dijital nesneleri saymak fiziksel kaşıkları seçmekle aynı hareketleri gerektirmeyebilir.

Bir turdan sonra ekrana geçmeden bitirmek de uygundur. Gözlem, seçilen nesneler ve kullanılan destek hakkında kısa bir konuşma sağladıysa etkinlik amacına ulaşmış olabilir.

Dijital bir görev seçildiğinde aynı nesneler ve aynı destek otomatik olarak geçerli sayılmamalıdır. Yetişkin yeni yönergeyi okuyup çocuğa nasıl cevap vermek istediğini sorabilir. Kâğıt veya gerçek nesnelerle yapılan gözlem kendi başına da tamamdır.