Nesneler mi çizimler mi: Farklı Yönlere Bakan Üçgenleri Tanımak

Hangi soruya hangi malzeme?

Kesilmiş bir kâğıt üçgen, masanın üzerinde arka plandan bağımsız döndürülebilir. Bir çizim ise şeklin bir konumunu sayfada tutar; iki ayrı çizim farklı konumları yan yana göstermeye yardımcı olur. İkisi de üç düz kenarlı kapalı sınırı incelemek için kullanılabilir, ancak aynı hareketi veya bilgiyi sunmaz. Çocuğun bugün ne yapmak istediğine ve malzemeye nasıl erişebildiğine göre seçin.

Hazırlık, hareket, görünürlük, saklama ve iki konumu karşılaştırma açısından iki biçimi ele alacağız. Tek bir seçenek her çocuk için üstün değildir. Çocuk gösterebilir, hareket ettirebilir ya da yetişkine yön verebilir; makas ve kalem kullanması şart değildir. Bir yöntem yeterliyse ikincisini aynı gün denemek gerekmez.

Çocuk «Köşe kitaba dönsün» diyerek hareketi kendisi araştırmak istiyorsa kesilmiş parça doğrudan kullanılabilir. «Önceki konum neredeydi?» sorusunda iki ayrı çizim daha uygun bir hatırlatıcı olabilir. İkinci durumda önce kâğıt parçayı iki konumda çizmek gerekir. Bir yöntem seçmek diğerinin mutlaka yanlış olduğu anlamına gelmez; aynı aile farklı günlerde farklı ihtiyaçlarla karşılaşabilir.

Bir kitapta hazır üçgen resmi bulunması çizim hazırlığını azaltabilir, ancak bütün kenarların açıkça görünmesi gerekir. Evde önceden kesilmiş üçgen varsa onu bulup masaya koymak daha kolay olabilir. Ölçülmüş sürelerimiz olmadığı için hangisinin kaç dakika aldığını söylemiyoruz. Erişim için gereken büyütme veya farklı zemin her seçenekte ek hazırlık yaratabilir.

Çocuk hiçbir malzemeyi kullanmak istemezse davet ertelenebilir. Çizim mi nesne mi sorusu, iki biçim de gerçekten mevcut ve katılımcı için uygunsa anlamlı bir seçim sunar. Yetişkin gerekli günlük işleri yürütürken bir çocuğun başka bir oyun istemesi karşılaştırmayı başarısız yapmaz. Tek bir örnekle kısa gözlem de yeterli olabilir.

Bir akşam önce yalnızca hareketi incelemek istiyorsanız kesilmiş parçayı seçebilirsiniz. Ertesi gün çocuk önceki ve sonraki konumu aynı anda görmek isterse çizim eklenebilir. İki malzemeyi bir oturumda kullanmak zorunlu değildir; seçim, o anda yanıt aradığınız soruya bağlıdır.

Çocuğun resmi saklamak istemesi çizime, masada nesneyi elle çevirmek istemesi parçaya yöneltebilir. Yetişkin her iki durumda da aynı üç düz sınırı takip etmeyi teklif eder. Böylece araç değişse de incelenen özellik görünür kalır.

Kesilmiş kâğıt üçgeni hazırlamak

Yetişkin kâğıda üç düz kenarlı kapalı bir üçgen çizer ve keser. Parça çocuğun kenarları ve köşeleri ayırt edebileceği büyüklükte olmalıdır. Sabit bir masa veya tepside dönmesi için yer bırakın. Hazır bir parça varsa yeniden kesmek gerekmez. Malzemenin güvenliği ve makasın kullanımı yetişkin tarafından çocuğun ihtiyaçlarına göre düzenlenir.

Avantajı, aynı parçanın arka plandan ayrı olarak hareket ettirilmesidir. Sınırlılığı, tek parçanın bir anda yalnızca bir konum göstermesidir. Kâğıt buruşabilir veya tutan el bir köşeyi kapatabilir. Böyle olduğunda parçayı düzeltin ya da daha büyük bir örnek hazırlayın ve değişikliği açıklayın.

Yetişkin üç ayrı noktayı işaretler; bu noktalar tek bir doğru üzerinde değildir. Birinci nokta ikinciye, ikinci üçüncüye ve üçüncü birinciye düz çizgilerle bağlanır. Sınır kapandığında şekil kesilebilir. Üç kenarın eşit uzunlukta olması gerekli değildir. Çocuk isterse kâğıdın rengini veya masadaki yerini seçebilir; kesme aracını kullanmak zorunda değildir.

Parça çok küçük olduğunda tutan el köşeleri gizleyebilir. Daha büyük bir örnek veya kenarın yanında ince bir tutuş yardımcı olabilir. Kâğıt masa rengiyle karışıyorsa sade, uygun bir altlık seçin. Her çocuk için aynı renk veya boyut en iyi değildir. Çocuğun baktığı veya dokunarak incelediği yerden sınırın erişilebilir olmasını kontrol edin.

Parçayı hazırladıktan sonra çocuğa «Nerede dursun?» diye sorun. O bir kitap veya boş bir yer gösterebilir. Yetişkin belirsiz seçimi doğrular ve ardından parçayı konumlandırır. Hazır bir üçgeni kullanmak için özel bir kutu veya marka gerekmez. Daha önce saklanmış parça katlanmışsa düzeltmek ya da yeni bir örnek hazırlamak gerekebilir.

Parçanın önüne küçük bir nokta koymak konumu izlemeye yardım edebilir; ancak nokta üçgenin köşesi değildir. Çocuk noktanın bulunduğu yüzü görmek istemezse işaretsiz yüzü kullanın. İzlenen özellik sınır olduğu için işaret, şekli tanımanın koşulu yapılmaz.

Çizimi hazırlamak

Bir sayfaya birbirine bağlanan üç düz çizgiyle kapalı bir üçgen çizin. Çevresinde boşluk bırakın; sayfanın dış kenarı ile çizilmiş şeklin sınırı karışmasın. Çocuk konumu seçebilir, yetişkin kalemi kullanabilir. Var olan bir kitaptaki şekil de uygundur, ancak üç kenarın tamamının açıkça görüldüğünü kontrol edin.

Çizim saklanabilir ve büyük hazırlanabilir. Bununla birlikte şekil sayfadan bağımsız hareket etmez; sayfa döndürülürse dikdörtgen kâğıt sınırı da döner. Şekil çok küçük veya başka resimlerle kapalıysa daha açık bir çizim seçin. Uygun bir hazırlık süresi ölçülmediği için kesin dakika vermiyoruz.

Bir yetişkin sayfaya büyük üçgeni çizerken çocuktan yalnızca yeri seçmesini isteyebilir. Çocuk kalem kullanmayı isterse aileye uygun biçimde kullanabilir; çizgilerin ne kadar düzgün olduğu bu etkinliğin değerlendirme konusu değildir. Sınır belirsiz olduysa karşılaştırma için ayrı, açık bir örnek hazırlayın. Çocuğun kendi resmini onun izni olmadan silmeyin.

Kitapta bir çatı çizimi seçildiğinde hangi sınırın kastedildiğini sorun. Çatının bir kısmı yazı veya başka bir görüntüyle kapalıysa tüm kenarları saymak mümkün olmayabilir. Başka bir sayfa ya da ayrı çizim daha açık olur. Ödünç kitapların üzerine çizgi eklemeyin. İçteki dekoratif çizgi ile şeklin dış sınırını sözle ayırın.

Çizginin başlangıcı ve bitişi birleşmediğinde küçük bir açıklık kalabilir. Çocuğa «Bu iki çizgi burada birleşiyor mu?» diye sorun ve isterse eksik yeri tamamlayın. Açık çizimi kapalı şekille yan yana koymak, tamamlanmış sınırı görmeye somut bir örnek sağlar.

Hareketi gözlemek

Kesilmiş parçanın bir köşesi önce kitaba bakabilir. Çocuk köşenin kutuya dönmesini seçer; kendisi hareket ettirir veya yetişkine işaret eder. Yetişkin belirsiz seçimi doğruladıktan sonra aynı parçayı görünür biçimde döndürür. Önce ve sonra üç düz kenarı takip edin. Nesne bir yandan kaydıysa yer değişimini de anlatın.

Bir çizim için bütün sayfayı çevirebilirsiniz. «Sayfanın kenarını değil, çizdiğimiz üçgeni inceliyoruz» diyerek sınırı gösterin. İki ayrı çizimli kartı hareket ettirmek mümkündür, ama bunlar iki farklı görüntüdür. Aynı parçanın dönüşünü göstermek istiyorsanız tek bir kâğıt üçgeni hareket boyunca görünür tutmak daha doğrudandır.

Çocuk köşeyi kitabın yönüne çevirmek istediğinde yetişkin «Bu köşeyi mi?» diye gösterebilir. Yanıtı bekleyip aynı parçayı hareket ettirir. Dönüşten sonra çocuk yeni yönü sözcükle veya işaretle gösterebilir. Üç kenarı birlikte izlemeden önce bir kenarın el altında kalıp kalmadığını kontrol edin. Dönüş sırasında başka bir parçayı gizlice kullanmak gözlenen soruyu değiştirir.

Sayfadaki bir üçgenin yönünü değiştirmek için sayfayı çevirmek başka bir denemedir. Çocuk sayfanın dört kenarını gösterirse onun gördüğü sınırı kabul edin ve ardından içteki çizime işaret edin. «Şimdi bu çizilmiş üçgene bakıyoruz» diyebilirsiniz. Yaprak kenarı ve iç çizim ayrı nesnelere ait sınırlardır. Her birinin farklı sayıda kenarı olabilir.

Kâğıdı ters yüz etmek yüzeyin rengini değiştirebilir; masada döndürmek ise aynı yüzü üstte tutar. Çocuğun istediği hareketi netleştirin. Her iki durumda kesilmiş üçgenin dış sınırı üç düz kenarlı kalır, fakat görünen desen farklılaşabilir. Önce yalnızca dönmeyi incelemek değişkenlerin sayısını azaltır.

Parçayı döndürdükten sonra yetişkin elini geri çekebilir; el şeklin kenarlarını örtmediğinde çocuk daha rahat bakar. Çocuk eski yerini hatırlamıyorsa ona belleğini sınayan bir soru yöneltmek yerine yeniden başlangıç konumunu kurun ve iki hareketi birlikte gözleyin.

İki konumu yan yana görmek

Kâğıt üçgeni bir sayfaya koyup dış kenarını çizin. Çocuğun seçtiği yönde döndürüp boş bir alanda yeniden çizin. İki iz aynı anda görülebilir. Çocuk konumları belirler, yetişkin gerekirse parçayı tutar ve kalemi kullanır. Çizgiler çakışırsa daha geniş aralık veya iki ayrı sayfa kullanın.

İzler sınırın çizildiği konumları gösterir; hareketin tamamını veya çocuğun söylediği sözleri kendiliğinden kaydetmez. İsterse çocuk bir açıklama söyleyebilir, yetişkin bunu doğru biçimde yazabilir. Çizgi kaymışsa asıl parçayla karşılaştırın. Bu çalışma çizim becerisine puan vermek için değildir.

Birinci izi çizmeden önce çocuğa yer seçtirin. Yetişkin parçayı tutup kalemle dış sınırı izleyebilir. Sonra çocuk yeni yönü gösterir ve aynı parça sayfanın boş bir bölümüne taşınır. İkinci iz tamamlanınca parçayı kaldırın. İki konumun kenarları birbirine dokunmuyorsa hangi çizginin hangi şekle ait olduğunu anlamak daha kolaydır.

İzler çok yakında veya üst üste ise bir kartı ilk sınırın üzerine koyup sonra ikinciye taşıyın. Alternatif olarak iki ayrı sayfa kullanın. «Önce» ve «sonra» gibi yazılar bir yetişkine yardımcı olabilir, ancak çocuğun bunları okuması gerekmez. Bir ok eklenirse üçgenin kenarına karışmamalıdır. Amaç konumları birlikte gösterebilmektir.

Bir çizgi şablondan uzaklaşmışsa çocuk iki izin farklı büyüklükte göründüğünü söyleyebilir. Onun gözlemini kabul edin ve kesilmiş parçayı izlerin üzerine koyup inceleyin. Parçanın dönüş nedeniyle büyüdüğünü varsaymayın. İstenirse daha belirgin bir kayıt oluşturun; eski çizimi silmek için çocuğun onayı gerekir.

İzler aynı sayfaya sığmıyorsa ayrı sayfalar kullanın ve yan yana yerleştirin. Sayfaların kenarları şeklin sınırıyla karışmamalıdır. Çocuk isterse her çizimin yanına küçük bir ok ekleyebilir; ok, köşenin baktığı yönü gösterir, üçgenin yeni bir kenarı değildir.

Görünürlük ve erişim

Büyük bir kâğıt parça veya belirgin bir çizim seçin. Arka plan, ışık ve çocuğun konumu kenarları görmesini etkileyebilir. Tutan el bir köşeyi kapatıyorsa tutuşu değiştirin. Çok kalın bir kalem çizgisi de birleşim noktasını belirsizleştirebilir. Soruyu tekrarlamadan önce malzemenin açık olup olmadığını kontrol edin.

Çocuk bakış, işaret, söz veya iletişim aracıyla seçim yapabilir. Yetişkin belirsiz işareti doğrular ve bekler. Dokunsal bir sınır uygunsa malzeme güvenli biçimde sabitlenmelidir. Başka bir çocuk büyük görseli veya sözlü açıklamayı tercih edebilir. Destek, karşılaştırmanın erişilebilir olmasını sağlar.

Kalın koyu bir çizgi belirgin olabilir, fakat köşelerin birleşim noktasını kapatacak kadar kalınsa daha büyük bir şekil gerekebilir. Kesilmiş parçanın üstündeki el de aynı noktayı gizleyebilir. İki durumda da yetişkin önce sunumu değiştirir, sonra çocuk isterse sınırı gösterir. Bir cevap güçlüğünü yalnızca çocuğun anlayışına bağlamak doğru olmaz.

Dokunsal sınır kullanan bir çocuk için yetişkin malzemelerin sağlam sabitlendiğini ve uygun olduğunu kontrol eder. Başka bir çocuk görsel büyütme veya sözlü tarif isteyebilir. Çocuğun iletişim cihazı masada erişilebilir kalmalıdır. Yetişkin seçim yapıldıktan sonra parçayı taşır; çocuğun elini izinsiz yönlendirmez.

Çocuk masaya farklı bir yerden baktığında «yukarı» sözcüğü ikiniz için aynı yeri göstermeyebilir. Kitap veya kutu gibi ortak bir nesneyi referans almak daha açık olabilir. Nesneyi hareket ettirdiyseniz yeni konumu birlikte belirleyin; eski tarifi değişmez bir cevap gibi kullanmayın.

Saklama ve yeniden kullanım

Kesilmiş üçgen bir dosyada saklanıp daha sonra döndürülebilir. Kenarı yırtılırsa yetişkin yeni bir parça hazırlayabilir ve bunun yeni bir nesne olduğunu söyler. Yeni üçgen eski çizimle aynı boyutta olmak zorunda değildir. İki ayrı parçanın sınırları ayrı ayrı incelenir.

Sayfadaki iki iz eski konumlara ilişkin konuşmayı hatırlatabilir. Çocuğa sayfayı saklamak, başka bir resim yapmak veya kaldırmak isteyip istemediğini sorun. Masa başka bir iş için gerekiyorsa değişikliği açıklayın ve toplamaya yardım edin. Fotoğraf veya kalıcı dijital kayıt şart değildir.

Bir çizimi dosyada tutarken hangi parçadan çizildiğini not etmek yardımcı olabilir. Örneğin «Bu iz mavi kâğıt üçgenden» ifadesi, daha sonra kullanılan başka boyuttaki parçayla karışmasını önler. Böyle bir not isteğe bağlıdır ve çocuğun sözlerini içeriyorsa onun istediği şekilde yazılır. Aile bütün çizimleri saklamak zorunda değildir.

Kâğıt şekil yırtılırsa yeni bir örnek hazırlayıp çocuğa değişikliği gösterin. Eski çizim önceki parçanın kaydı olmaya devam eder. Yeni parçanın üç kenarı ayrı incelenebilir; boyutu eski izle aynı olmayabilir. Çocuğun saklamak istediği çalışma uygun yere konur, diğer materyaller ailece kararlaştırıldığı gibi kaldırılır.

Çizimin üzerine tarih atmak çocuğun birkaç gün sonra aynı izleri bulmasına yardım edebilir. Tarih, beceri puanı değildir. İstenirse bir dosyada yalnızca seçilen örnek tutulur; çocuğun saklamak istemediği bir sayfayı atma kararı da kabul edilebilir.

Kâğıt parçayla örnek konuşma

Yetişkin: «Bu köşe kitaba bakıyor. Nereye çevirelim?» Çocuk kutuyu gösterir. Yetişkin: «Kutuya mı?» Onaydan sonra parçayı çevirir. Çocuk: «Yana döndü.» Yetişkin: «Evet, yönü değişti. Kenarlarını göstermek ister misin?» Çocuk birini gösterir, yetişkin gerekirse üçünü sayar.

Çocuk «Bu artık üçgen değil» derse farklı yönü fark ettiğini kabul edin ve aynı parçanın sınırını birlikte izlemeyi önerin. Eski konuma geri dönmek de mümkündür. Çocuk istemiyorsa oyunu uzatmayın. Bir sözcüğün o anda kullanılmaması, bütün şekiller hakkında ne bildiğini tek başına göstermez.

Çocuk «Bu artık aynı değil» dediğinde yetişkin önce neyin farklı olduğunu sorar. Köşe başka yöne bakıyorsa «Evet, yönü değişti» diye karşılık verir. Sonra sınırın üç bölümünü saymayı önerir. İki gözlem birbiriyle çelişmez: görünümün yönü değişebilir, kenar sayısı değişmeyebilir. Çocuk ikinci soruya cevap vermek istemezse konuşma durabilir.

Yetişkin, çocuğun işaret ettiği köşeyi yanlış anladığında bunu düzeltebilir: «Başka köşeyi çevirmemi istedin, seni yanlış anlamışım.» Çocuk yönü yeniden gösterebilir. Bu konuşma, yetişkinin de seçimi doğrulaması gerektiğini örnekler. Fiziksel hareketi yapan kişi her zaman hangi yönün seçildiğini bilen kişi olmayabilir.

Çocuk «Bu başka bir üçgen» derse yetişkin parçanın masadan hiç kaldırılmadığını gösterebilir: «Aynı parçayı çevirdik; şimdi köşesi pencereye bakıyor.» Ardından «İstersen kenarları yine izleyelim» der. Çocuk görüşünü hemen değiştirmek zorunda değildir; parça üzerinde inceleme önerilir.

Çizimle örnek konuşma

Yetişkin: «İlk sınır burada. Döndürdükten sonra ikincisini nereye çizelim?» Çocuk boş bir yer gösterir. Yetişkin şekli o konuma koyar ve çevresini çizer. Çocuk: «Köşe pencereye bakıyor.» Yetişkin: «Sen bu yönü seçtin. İki izdeki kenarları karşılaştıralım mı?»

Çocuk çizimi çatıya veya yelkene benzetebilir. Bu fikri dinleyin ve hangi dış sınırı gösterdiğini sorun. Gerçek bir çatı hacimli bir yapının parçasıdır; burada sayfadaki düz sınır incelenir. Çocuk hikâyesini sürdürmek isterse geometri sorusu başka zamana bırakılabilir.

Çocuk iki izden birini «evin çatısı» olarak kullanmayı önerebilir. Yetişkin «Hangi sınır çatı olsun?» diye sorar ve seçimi takip eder. İçine pencere veya başka bir şekil çizilirse dış sınırın kenarları ile iç çizgiler ayrılır. Gerçek bir evin hacimli yapısı ile sayfadaki düz temsil farklıdır; bunu kısa bir açıklamayla belirtebilirsiniz.

Çocuk çizimin saklanmasını istemiyorsa yetişkin yalnızca sözlü olarak «Bu iz önceki konumu, diğeri sonraki konumu gösterdi» diyebilir. Bir kayıt oluşturup mutlaka saklamak, şekli incelemenin koşulu değildir. Çocuk başka bir resme geçebilir. Bir sonraki uygun günde yeni bir sayfa hazırlamak da mümkündür.

Çocuk iki izi farklı boyda görürse «Hangisi büyük?» sorusunun yanında parçayı her izin üzerine ayrı ayrı koyun. Parça birine uymuyorsa kalem kaymış veya parça oynatılmış olabilir. Bu farkı gizlemek yerine yeni bir iz hazırlayıp neyin değiştiğini birlikte görün.

Sık karışıklık: köşe ve kenar

Köşe iki kenarın birleştiği noktadır; kenar iki köşe arasındaki düz bölümdür. Çocuk köşeyi ek bir kenar gibi sayarsa bir düz bölümü baştan sona gösterin. Üç bölüm izlendiğinde başlangıca dönülür. Kâğıt parça ve çizimde aynı kavram incelenir, ancak kalın çizgi veya tutan el görünürlüğü değiştirebilir.

Şeklin içinde çizilen yüz veya desen dış kenar değildir. Çocuk iç çizgiye bakıyorsa «Şimdi dış sınırı inceliyoruz» diyerek sınırı işaret edin. Sade bir örnek başlangıç için daha açık olabilir. Çocuğun süslü resmini izinsiz silmek veya değiştirmek gerekmez.

Birinci köşeden ikinciye giden düz çizgi, ikinci köşede sona eren bir kenardır. Çocuk köşeyi ayrıca sayarsa yetişkin «Burası iki kenarın buluştuğu yer» diye açıklar. Sonraki düz bölümü gösterip saymaya devam eder. Üç köşe ayrıca sayılabilir, ancak kenarların toplamına eklenmez. Başlangıç köşesi katılımcının seçimine göre değişebilir.

İçteki bir desenle dış sınırın kesişmesi hangi çizginin sayıldığını belirsiz kılabilir. Önce boş bir üçgen kullanın veya dış kenarın yanında parmakla ilerleyin. Çocuk deseni tercih ederse hikâyeyi onunla sürdürüp matematik sorusunu ertelemek de mümkündür. Net malzeme, belirsiz bir cevabı tekrar tekrar istemekten daha faydalıdır.

Çocuk parmağını bir köşede tutup aynı kenarı iki yönden sayabilir. Bir başlangıç noktası seçip her düz parçayı tek yönde izleyin; üç sayıldıktan sonra başlangıca dönüldüğünü gösterin. İşlem, çocuğun hızında yapılır ve sayma sözcükleri gerekirse yetişkin tarafından sağlanır.

Kare ve farklı üçgenlerle karşılaştırma

Bir karede dört düz kenar vardır; üçgende üç. İki parçayı ayrı yerleştirin ve her sınırı tek tek izleyin. Kareyi bir köşesi yukarı gelecek şekilde çevirdiğinizde dört kenarı kalır. Çocuk önce kareyi seçerse onunla başlayıp üçgene daha sonra dönebilirsiniz.

Geniş ve dar üçgenler tam üst üste gelmeyebilir, fakat ikisi de üç düz kenarlı kapalı sınır taşıyabilir. İki farklı parçayı karşılaştırdığınızı söyleyin. Aynı parçanın iki konumunu gösteren çizimle, farklı parçaların çizimleri farklı sorulara yanıt verir. Boyut farkını dönüşe bağlamayın.

Kareyi bir köşesi yukarı gelecek şekilde çevirmek onu üçgen yapmaz; dört eşit kenarı ve dik açıları kalır. Çocuk kareyi günlük bir nesneye benzetebilir. Yetişkin benzetmeyi dinleyip sınırın dört bölümünü gösterir. Üçgenle karşılaştırma için üç kenarı ayrıca izleyin. Bütün dörtgenlerin adını öğretmek bu etkinliğin hedefi değildir.

Büyük ve küçük iki üçgen varsa boyutları farklı olabilir. Her ikisini de çocuğun görebileceği büyüklükte seçin ve kenarlarını ayrı sayın. Daha küçük bir örnek erişilebilir değilse büyütün. Boyutun farklı olması üç kenarlı sınırı değiştirmez. Çocuk önce boyutu fark edebilir; yetişkin bu gözlemi kabul ettikten sonra kenarları teklif eder.

İnce uzun bir üçgen ile daha geniş görünen bir üçgeni yan yana koymak, yalnızca alışılmış biçime güvenmeyi önler. İkisinin de ayrı ayrı üç düz kenarı olup olmadığını izleyin. Aynı boyda veya eşkenar olmaları gerekmez; çizgi parçalarının birleşmesi önemlidir.

Kolaylaştırma ve genişletme

Bir büyük kâğıt üçgeni gösterin ve bir kenarını yetişkin takip etsin. Çocuk sonraki kenarı seçebilir veya yalnızca bakabilir. Bir kez döndürmek yeterlidir; kare ve iki çizim başka güne kalabilir. Çocuk kâğıdı tutamıyorsa yönü işaret edebilir.

Daha sonra iki üçgen ve bir kare arasından üç düz kenarlı kapalı şekilleri seçmeyi önerebilirsiniz. İki üçgen de uygun olabilir. Seçilen sınırları birlikte kontrol edin. Başka bir seçenek, açıkça boşluk bulunan bir çizimle kapalı üçgeni karşılaştırmaktır. Kapanma ve dönme ayrı sorulardır.

Çocuk yalnızca bir konum görmek isterse çizim yapmadan kesilmiş parçayı inceleyin. Yetişkin bir kenarı gösterir ve çocuk devam etmek isteyip istemediğini belirtir. Bir sonraki gün çizim önerilebilir. Bu süreç bir basamak listesi değildir; her aile ve çocuk farklı bir sırayı tercih edebilir.

Daha geniş bir seçenekte iki üçgen ve bir kareyi ayrı alanlara koyun. «Üç düz kenarlı kapalı sınırları göstermek ister misin?» diye sorun. İki üçgen de uygunsa ikisini kabul edin. Bir çocuk yalnızca birini seçebilir veya yetişkine göstermesini isteyebilir. İstendiğinde sınırlar birlikte doğrulanır.

Bir sonraki adımda çocuk yeni bir kâğıt parça hazırlamayı seçerse farklı büyüklükte bir üçgen çizilebilir. Önceki parçayla aynı olduğunu varsaymak yerine kenar sayılarını ayrı sayın. Bu çalışma biçim ve büyüklük farkını gösterir; dönmenin etkisini görmek içinse tek parçayı kullanmaya devam edin.

Aile dili ve ortak roller

Bir çocuk tanıdık aile dilindeki sözcüğü kullanabilir veya sınırı gösterebilir. Yetişkin Türkçe «Üçgenin üç kenarı var» cümlesini doğal biçimde sunabilir; her yanıtın çevirisi zorunlu değildir. Karşılıklı oturan kişiler sağ ve solu farklı kullanabilir. Ortak kitap veya kutu yönü netleştirmeye yardım eder.

İki çocukla biri konumu seçebilir, diğeri parçayı tutabilir veya çizimi yönlendirebilir. Örneğin Ece kitabı gösterir, Ali kâğıdı döndürür; isimler aileye göre değiştirilebilir. Rolleri ancak ikisi de isterse değiştirin. Yetişkin hızları karşılaştırmaz ve büyük çocuğu sürekli öğretmen yapmaz.

Birden fazla dilde konuşan çocuk yönü bir dilde, şeklin adını başka bir dilde ifade edebilir. Yetişkin ortak nesneyi göstererek anlamı teyit eder. Her adımda çeviri istemek, asıl hareketi takip etmeyi zorlaştırabilir. İşaret ve bakış da seçim bildirebilir; yetişkin çocuğun kullandığı iletişim yoluna zaman tanır.

İki çocuk aynı kalemi istediğinde gerçekçi bir sıra belirlenebilir veya iki sayfa ve uygun iki kalem kullanılabilir. Bir çocuğa hep çizme, diğerine hep izleme görevi verilmez. Roller onların isteğine göre değişir. Masa hemen boşalacaksa daha sonra bir tur vaat etmek yerine mevcut seçenekleri açıklayın.

İki çocuk birlikte çalışıyorsa biri parçayı tutabilir, diğeri nereye dönmesini istediğini gösterebilir. Sonra roller değiştirilebilir; ancak istemeyen bir çocuğu çizim yapmaya zorlamayın. Yetişkin her iki öneriyi duyup hangi hareketin seçildiğini açıkça tekrarlar.

Bitirme ve sonraki seçim

Çocuğa kesilmiş parçayı, çizimi veya ikisini de saklamak isteyip istemediğini sorun. Masa yemek için gerekliyse değişikliği açıklayıp toplamaya yardım edin. «Sen yönü seçtin, ben sınırı çizdim» gibi somut bir özet yeterlidir. Şekil tanımını tekrar etmek bitiş şartı değildir.

İsteğe bağlı bir not «büyük çizgi daha kolay görüldü» gibi belirli bir gözlemi içerebilir. Bu bir tanı veya sıralama değildir. Bir sonraki uygun zamanda aynı parçayı yeniden kullanabilir veya başka bir etkinlik seçebilirsiniz. Devam sözü ancak aile için gerçekçiyse verilir.

Çocuk tamamlanmamış sayfayı saklamak isteyebilir. Yetişkin ailece uygun bir dosya veya düz yüzey bulmaya yardım eder. Masa başka iş için gerekiyorsa bunu açıklayın. Çocuğun hayal kırıklığına yer vermek, gerekli sınırı gizlemeyi gerektirmez. Bir sonraki görüşme ancak gerçekten mümkünse söylenir.

Bir başka gün çocuğa «Aynı parçayı görmek ister misin?» diye sorun. İstemiyorsa aile başka bir etkinlik seçebilir. Önceki not büyük bir parçanın yardımcı olduğunu gösteriyorsa benzer boyut kullanılabilir. Bir oturumda verilen cevap, çocuğun tüm becerilerini tanımlayan bir puan değildir.

Bir sonraki oturum için seçim sorusu somut olabilir: «Dönen parçayı mı, iki çizimi mi yeniden inceleyelim?» Çocuk ikisini de istemeyebilir. İlgi başka bir şekle kayarsa onu da sınırlarını izleyerek incelemek mümkündür; eldeki üçgeni bitirme baskısı kurmaya gerek yoktur.

BrainHunters üzerinde devam edin

Başka bir fikir için farklı yönlere bakan üçgenler yazısına bakın. İsterseniz daha sonra şekiller ve nesneler alanında açık bir sınır seçebilirsiniz. Birlikte kenarları gösterin; görüntü küçükse kâğıt örneğine dönün. Fiziksel karşılaştırma için ekran veya yeni alışveriş gerekli değildir.