Boş sepeti görmek ve çizmek: Sıfırı iki biçimde karşılaştırmak

Aynı soruyu iki gösterimde sorun

Masaya açık iki sepet koyun. Birinci sepete dört uygun blok yerleştirin; ikincisinin içinde hiçbir şey bırakmayın. Önce şu soruyu sorun: “Boş sepetin içinde kaç blok var?” İçeriği birlikte kontrol ettikten sonra “Bu sepette sıfır blok var” diyebilirsiniz. Sepetin kendisi oradadır; sıfır olan, soruda belirtilen sepetin içindeki blokların sayısıdır.

Aynı durumu bir kâğıtta iki sepet çizerek gösterebilirsiniz. Bir sepetin içine dört ayrı blok işareti koyun; diğerinin içini boş bırakın. Hangi çizimin hangi gerçek sepeti temsil ettiğine birlikte karar verin. Resimdeki boş sepet de içindeki blok sayısı bakımından sıfırı gösterebilir.

Karşılaştırma yaparken her iki durumda da aynı şeyi sayın: seçilen sepetin içindeki blokları. Gerçek nesnelerde masanın üzerindeki bir blok sayılmayacağı gibi, çizimde sepetin dışındaki bir işaret de kendiliğinden içeriye dahil edilmez. Sepetleri, çizgileri veya sayfayı saymak ise başka bir sorudur.

Çocuğun hem nesnelerle hem çizimle çalışması gerekmez. Bir aile önce gerçek sepetleri seçebilir; başka biri uygun bir görsel kullanabilir. İkinci gösterim ancak merak edilen bir soruya yardımcı oluyorsa eklenir. Amaç bütün etkinlik biçimlerini tamamlamak değil, belirli bir grubun boş olabileceğini konuşmaktır.

Gerçek sepetlerle başlangıç

İki açık sepet ve dört büyük, güvenli blok seçin. Sepet yoksa iki kutu, tepsi üzerindeki iki belirgin alan veya yere serilmiş iki örtü de sınır görevi görebilir. Malzemelerin yaşa ve duruma uygunluğunu yetişkin değerlendirir. Küçük parçalar uygun değilse büyük kartlar veya çizimler kullanılabilir.

İlk sepetin içine dört bloğu birlikte koyun. İkinci sepetin içine bakın veya katılımcının erişebildiği biçimde incelemesine yardım edin. “Burada blok var mı?” sorusunu yanıtlamak için sepetin içinin görülebilir ya da başka uygun bir yolla incelenebilir olması gerekir. İçinde blok olmadığını belirledikten sonra “sıfır blok” ifadesini kullanın.

Çocuk blokları kendi eliyle taşımak istemiyorsa gösterebilir veya yardımcıyı yönlendirebilir. Yardımcı hareketten önce hangi bloğun seçildiğini ve nereye konacağını doğrular. Bir nesne sepetin kenarında kalmışsa katılımcılara içeride mi dışarıda mı sayacaklarını sorun; gerekirse iki durumu açıkça ayıracak şekilde yeniden yerleştirin.

Dört bloklu sepetten bir bloğu çıkarıp yanına koyarsanız içeride üç blok kalır. Boş sepetin durumu değişmez; hâlâ içinde sıfır blok vardır. Çıkarılan blok yok olmaz, yalnızca ilk sepetin dışına geçer. “İlk sepette kaç blok var?” ile “masada toplam kaç blok var?” soruları farklı gruplara yönelir.

Resimde aynı durumu göstermek

İki büyük sepet şekli çizin. İlk şeklin içine birbirinden ayrılan dört küçük kare veya blok resmi yerleştirin. İkinci şeklin içine blok işareti koymayın. Çizimdeki karelerin blokları, sınır çizgisinin de sepeti temsil ettiğini açıklayın. Sepetlerin birine küçük bir etiket eklemek, gerçek nesnelerle hangisinin eşleştirileceğini anlaşılır kılabilir.

Çocuk çizimi hazırlamak istemiyorsa yetişkin onun yönlendirmesiyle çizebilir veya önceden hazırlanmış iki görsel sunabilir. Resmin sepet gibi görünmesi için ayrıntılı kulp ve örgü deseni şart değildir; önemli olan katılımcının hangi alanın iç kısım olduğunu anlayabilmesidir. İşaretler üst üste gelirse dört ayrı blok olup olmadığı belirsizleşebilir.

Resimde boş sepetin yanında dışarıda bir blok bulunabilir. Bu durumda çizim sıfır blokun sepette olduğunu anlatmaya devam edebilir, fakat sayfanın tamamında sıfır blok olduğunu anlatmaz. Çocuğa hangi işaretin hangi bölgeye ait olduğunu sorun. Kenarın üzerine çizilmiş bir kare varsa bunun içeride mi dışarıda mı olduğunu çizerin açıklaması veya daha açık bir konum belirlemesi gerekebilir.

İstenirse boş sepetin yanına 0, dört bloklu sepetin yanına 4 yazın. Bu rakamlar hangi sepetin içindeki blokları saydığınızı belirten etiketlerdir. Rakamları yazmak ilk karşılaştırmanın koşulu değildir. Çocuk boş bölümü gösterebilir, “hiç yok” diyebilir veya başka bir iletişim yoluyla düşüncesini paylaşabilir.

Gerçek nesne ile çizim neyi ortak gösterir?

Gerçek boş sepet ve içi boş çizilmiş sepet, her biri için blok bulunmayan bir iç bölgeyi gösterebilir. Dört bloklu gerçek sepet ile içine dört blok işareti çizilmiş sepet de aynı sayıyı temsil edebilir. Karşılaştırırken her gerçek bloğa bir çizim işareti eşlemek, dört işaretin neyi anlattığını kontrol etmenin yollarından biridir.

Gerçek bloklar taşınabilir. Dört bloğun birini çıkarınca sepetteki sayı üçe iner; yerine geri koyunca tekrar dört olur. Kâğıttaki çizim kendiliğinden değişmez. Yeni durumu göstermek için ikinci bir resim çizmek, işareti değiştirmek veya hareketli kartlar kullanmak gerekir. Bir yetişkin çocuğun çizimine müdahale etmeden önce izin ister.

Çizim, gerçek sepetler kaldırıldıktan sonra önceki düzeni anlatabilir. Üzerinde dört blok görülen resim, sonradan üç blok kalan gerçek sepetle aynı anda uyuşmuyorsa hemen yanlış değildir: farklı zamanları gösterebilir. “Önce” ve “sonra” etiketleri ya da sözlü açıklama, hangi durumun kaydedildiğini belirtir.

Bir resim, gerçek sepetin ağırlığını veya dokusunu doğrudan göstermez. Kalın çizilmiş bir sepetin ağır olduğunu söyleyemeyiz; çizim yalnızca çizerin seçtiği özellikleri temsil eder. Benzer şekilde gerçek sepete dokunmak onun resimde hangi sembolle gösterildiğini kendiliğinden açıklamaz. İki gösterim arasındaki eşleştirme birlikte kurulmalıdır.

“Boş” ile “içinde sıfır blok” her zaman aynı mı?

Başlangıçta ikinci sepette hiçbir şey yoksa hem “sepet boş” hem de “içinde sıfır blok var” diyebiliriz. Şimdi aynı sepete bir top koyduğunuzu, hiç blok koymadığınızı düşünün. Sepet artık her tür nesne bakımından boş değildir; içinde bir top vardır. Buna rağmen “bu sepette sıfır blok var” ifadesi doğrudur.

Bu farkı gerçek nesnelerle göstermek isterseniz topun ve blokların güvenli ve uygun olduğundan emin olun. Çocuğa önce hangi tür nesneleri sayacağınızı belirtin. Topu blok olarak saymıyorsanız blok sayısı sıfır, top sayısı birdir. “Sepette toplam kaç nesne var?” sorusuna ise yalnızca bir topun bulunduğu bu durumda bir yanıtı verilir.

Çizimde de aynı ayrım yapılabilir. Sepetin içindeki yuvarlak işareti top, kareleri blok olarak tanımlayın. İçeride bir yuvarlak ve hiç kare yoksa çizim bir topu ve sıfır bloğu gösterebilir. Kare ve yuvarlağın anlamı açıklanmamışsa başka bir okuyucu ikisini de blok sanabilir; bu durumda bir anahtar veya kısa açıklama yardımcı olur.

Günlük konuşmada “boş sepet” çoğu zaman bütün içeriğin yokluğunu anlatır. Etkinlikte yalnızca blokların yokluğu kastediliyorsa bunu açıkça söylemek yanlış anlaşılmayı önler. Çocuk “Ama içinde top var” dediğinde doğru bir ayrıntıyı fark etmiş olabilir. Soruyu “İçinde kaç blok var?” diye daraltmak iki gözlemi bir arada açıklayabilir.

Görünmeyen miktar ile sıfır miktarı ayırın

Bir sepetin üzeri kapalıysa içindeki blok sayısı yalnızca kapağa bakılarak bilinmeyebilir. Hiçbir blok görünmemesi, içeride sıfır blok bulunduğunu kanıtlamaz. Çocuk “bilmiyorum” dediğinde bu, eldeki bilgiye uygun bir yanıttır. Katılımcılar ister ve sepeti açmak güvenliyse kapağı kaldırıp durumu kontrol edebilir.

Çizimde de kapağı kapalı bir sepet gösteriliyorsa içerikteki blok sayısı belirtilmemiş olabilir. Sayfada blok işareti görmemek, çizerin sepeti kesinlikle boş tasarladığı anlamına gelmez. Ona neyi anlattığını sorun. Bir etiket, kesit görünümü veya ayrı bir “kapak açıldıktan sonra” resmi, daha fazla bilgi vermek için kullanılabilir.

Önce açık ve boş olan sepeti gösterip sonra üzerini örterseniz, arada kimsenin bir şey eklemediği veya çıkarmadığı biliniyorsa önceki durum hakkında akıl yürütülebilir. Yine de çocuğa isterse kapağı açıp kontrol etme seçeneği sunun. Gizlice nesne eklemek, önceki bilgiyi değiştirdiği için aynı sorunun basit bir kontrolü olmaz.

Bir yetişkin “biliyoruz” dediğinde bilginin nereden geldiğini açıklaması faydalıdır: “Birlikte baktık ve o zamandan beri sepete bir şey koymadık.” Böylece gözlem, varsayım ve değişiklik birbirinden ayrılır. Çocuk doğrulamak istemiyorsa veya oyundan sıkıldıysa kapalı sepetle devam etmek zorunlu değildir.

Bir blok eklendiğinde ne değişir?

Başlangıçta boş olan sepete bir blok koyun. İçindeki blok sayısı sıfırdan bire çıkar. İlk sepetteki dört blok aynı yerde kaldıysa iki sepetin miktarları artık dört ve birdir. Bu değişikliğin gerçekleşmesi için çizimin değiştirilmesi gerekmez; gerçek nesneler hareket ettiğinde eski çizim yalnızca önceki durumu göstermeye devam eder.

Yeni durumu kaydetmek isteyen çocuk, ikinci bir resim çizebilir: ilkinde boş sepet, diğerinde içinde bir blok bulunan sepet. Bir ok veya “önce” ve “sonra” sözcükleri bu iki anı ayırmaya yardımcı olur. Yeni bir resim yapmak yerine önceki çizime bir blok eklenirse, kâğıt artık eski boş durumu tek başına göstermeyebilir.

Bloğu yeniden çıkarıp sepetin yanına koyduğunuzda sepetin içindeki blok sayısı tekrar sıfır olur. Bloğun dışarıda görünmesi, içeride olmadığını kontrol etmeye yardımcı olabilir. Fakat masada da hiç blok kalmadığı anlamına gelmez. Her soruda sayılan yer yeniden belirtilmelidir.

Çocuk ekleme ve çıkarma hareketini yapmak zorunda değildir. Hangi bloğun taşınacağını işaret edebilir, sözle söyleyebilir ya da iletişim aracıyla yönlendirebilir. Bir yardımcı hareketi onun onayından sonra yapar. Çocuğun karar vermesi ile nesneye fiziksel olarak dokunması aynı görev değildir.

Sepetleri eşleştirirken karışıklığı önleyin

Gerçek sepetler aynı görünüyorsa birinin yanına büyük bir daire, diğerinin yanına üçgen koyabilirsiniz. Çizimde de aynı işaretleri kullanarak daireli gerçek sepeti daireli resimle karşılaştırın. Önce işaretlerin sepetleri ayırmak için kullanıldığını söyleyin; daire veya üçgeni blok sayısına katmayın.

İşaretler renkliyse yalnızca renge güvenmeyin: herkes aynı renkleri kolayca ayırt etmeyebilir. Şekil, konum, yazı veya kişinin kullandığı başka erişilebilir bir işaret eklenebilir. Katılımcıya hangi düzenin rahat geldiğini sormak, tek bir görsel sistemi herkes için uygun saymaktan daha yararlıdır.

İki gerçek sepetin yerleri değiştirildiğinde içerikleri kendiliğinden değişmez. Dört bloklu sepet sağdan sola taşınırsa dört blok onunla birlikte taşınmış olur. Çizimdeki sepetlerin yeri sabit kalıyorsa eşleştirmeyi yalnızca solda veya sağda bulunmaya göre yapmak yanıltabilir. İşaretler ve içerik, hangi resmin hangi nesneyi gösterdiğini yeniden kontrol etmeye yardımcı olur.

Bir katılımcı sepetleri yerlerine göre adlandırmayı seçerse bunun da geçerli olduğu koşullar vardır: “şu anda soldaki sepet” bir konumu anlatır. Sepetler değiştirildiğinde soldaki sepetin kimliği değişebilir. Buna karşılık “daire işaretli sepet” işaret aynı sepette kaldığı sürece aynı nesneye başvurur. Hangi tür adın kullanıldığını önceden belirleyin.

Etiketlerin yerini değiştirirseniz bunu da söyleyin. Daire artık başka bir sepeti gösteriyorsa, önceki eşleştirmeyi otomatik olarak kullanmak yerine hangi nesneye baktığınızı birlikte yeniden belirleyin.

Saymak için seçilen grubun sınırı

Masada iki sepet ve dört blok bulunduğunu varsayalım. Bir sepette dört, diğerinde sıfır blok varsa iki sepetin içindeki toplam blok sayısı dörttür. Dört blokun hepsi ilk sepette olduğundan sıfır ile dördü karşılaştırmak, bütün sahnede hiçbir blok olmadığı anlamına gelmez.

Çocuğa “hangisinde daha çok blok var?” diye sorulduğunda dört bloklu sepet gösterilebilir. “Kaç sepet var?” sorusunun yanıtı ise ikidir. Sepet sayısı ile blok sayısı farklı koleksiyonlardır. Çocuk sepetleri saymaya başlarsa önce hangi soruya yanıt verdiğini dinleyin; sonra istenirse blokların içeriğini ayrı bir soru olarak inceleyin.

Dört bloklu sepetin yanına masada bir blok daha koyarsanız, o blok sepete girmediği sürece sepetin içindeki sayı dört kalır. Masadaki bütün blokları saymak isterseniz toplam beş olabilir; ancak yalnızca gerçekten o yüzeyde bulunan ve sayıya dahil edilen nesneleri belirtin. “Dört” ve “beş” aynı anda farklı gruplar için doğru olabilir.

Çizimde dört işaret sepetin içine, bir işaret dışına konduğunda da benzer bir ayrım yapılabilir. Önce hangi işaretlerin blokları temsil ettiği, sonra hangi alanın sayıldığı açıklanır. Sayfadaki her çizgiyi blok kabul etmek sepetin kenarlarını ve etiketlerini de yanlışlıkla sayıya katabilir.

İki gösterimi birlikte kontrol edin

Dört bloklu gerçek sepeti ve dört blok işaretli resmi yan yana koyun. İsterseniz gerçek blokları çıkarıp her birini farklı bir işaretin yakınına yerleştirin. Her bloğa bir işaret düşüyor ve işaret artmıyorsa çizimde dört bloğun gösterildiğini kontrol etmiş olursunuz. Daha sonra blokları sepete geri koyun; bu geri koyma işlemi yeni bir hareket olarak belirtilmelidir.

Boş gerçek sepet için eşlenecek blok bulunmaz. Resimde de seçilen sepetin içindeki blok işaretlerini arayın. İkisinde de ilgili grup boşsa, “bu sepetteki blok sayısı sıfır” ifadesi her gösterime uygulanabilir. Sepetin kenarı, etiketi ve dışarıdaki eşyalar yine sayılabilir, ancak bu sorunun blok grubuna dahil değildir.

Bir çizimde beş kare, gerçek sepette dört blok varsa önce resmin hangi zamanı gösterdiğini sorun. Belki bloklardan biri resim yapıldıktan sonra çıkarıldı; belki çizgi yanlışlıkla iki blok gibi görünüyor; belki de resim henüz tamamlanmadı. Karşılaştırma bu olasılıkları konuşmaya yarar, ancak resmin neden farklı olduğunu tek başına göstermez.

Katılımcılar yalnızca bir gösterim kullanmak isterse diğerini sözle tarif edebilirler. Örneğin gerçek boş sepeti inceleyip “Bunu çizersek içine blok koymayız” diyebilirler. Çizim yapmaya vakit veya istek yoksa bu açıklama oyunu tamamlamak için yeterli olabilir.

Dört bloklu sepet ile boş sepeti karşılaştırırken her iki sepetten birer blok eşleştirmeyi de deneyebilirsiniz. Boş sepetten seçilecek blok bulunmadığı için ilk çift kurulamaz; dört blokun tamamı diğer sepette kalır. Bu durum, seçilen gruplardan birinin dört, diğerinin sıfır blok içerdiği gözlemiyle uyumludur.

Bir bloğu dolu sepetten boş sepete taşırsanız artık gruplar dört ve sıfır değildir: ilk sepette üç, ikincide bir blok vardır. İki sepetin içindeki toplam blok sayısı, başka değişiklik yoksa dört kalır. Eski çizim korunuyorsa yeni konum için ayrıca açıklama veya yeni bir resim gerekir.

Çocuğun beklenmedik yanıtını anlamak

Yetişkin “Boş sepette kaç blok var?” diye sorar ve çocuk “bir” derse önce neyi gösterdiğine bakın. Sepetin kendisini sayıyor olabilir: “Burada bir sepet var.” Bu gözlem doğrudur, fakat sorulan blok sayısından farklıdır. Sepetin içini işaret ederek “Peki bu sepetin içinde kaç blok var?” diye yeniden sorabilirsiniz.

Çocuk sepete bakmadan önce dışarıdaki bloğu gösteriyorsa onu da konuşmaya dahil edin: “Evet, bu blok burada, sepetin dışında.” Sonra içerisi için ayrı bir soru sorun. Dışarıdaki bir nesneyi fark etmesi, boş grubun ne olduğunu kesinlikle anlamadığı sonucunu doğurmaz; hangi alanı saydığı henüz netleşmemiş olabilir.

Bir resimde çocuk, sepetin örgüsünü gösteren küçük kareleri blok sanabilir. Çizer her kareyi blok olarak düşünmediyse bunu açıklaması gerekir. Daha sade bir sepet çizimi, süsleme çizgileri ile blok sembollerinin ayrılmasına yardımcı olabilir. Sorun görseldeyse aynı soruyu daha ısrarla sormak koşulları değiştirmez.

Çocuk cevap vermek istemiyorsa birlikte örneğe bakıp oyunu bitirebilirsiniz. Başka bir gün aynı nesneleri kullanmak da zorunlu değildir. Tek bir yanıt, bütün sayılar hakkında ne bildiğini veya ileride ne yapabileceğini göstermez. Etkinliğin amacı belirli bir durumu birlikte anlamlandırmaktır.

Üç kısa sahneyle değişimi izlemek

İlk sahnede sepetin içinde hiç blok yoktur. İkinci sahnede içine bir blok konur. Üçüncüde o blok çıkarılarak sepetin yanına bırakılır. Sepetin içindeki blok sayıları sırasıyla sıfır, bir ve yeniden sıfırdır. Son sahnede blok hâlâ masadadır; yalnızca sepetin iç grubuna dahil değildir.

Her sahneyi ayrı ayrı çizerseniz, ilk ve üçüncü resimde sepetin içi aynı görünebilir. Buna rağmen olayların zaman içindeki konumları farklıdır. Üçüncü resimde çıkarılmış bloğu dışarıda çizmek, ne olduğunu anlatabilir. Sadece sepetin içeriği kaydedilmişse iki resmin benzer olması da doğaldır.

Çocuğa önce “Bir blok eklersek içeride ne olur?” diye sorabilirsiniz. Yanıt bir tahmindir. Ardından katılımcılar isterse hareketi yapar ve içeriği kontrol eder. Aynı şekilde çıkarma sonrasında bakarak son durumu doğrulayabilirsiniz. Tahmini gizlice değiştirilen bir durumla karşılaştırmak, hangi sorunun yanıtlandığını belirsizleştirir.

Oyun yalnızca ilk boş sepet gözlemiyle de sona erebilir. Üç sahnelik düzen, bir olay sırasını incelemek isteyenler için bir seçenektir; sıfırı konuşmadan önce tamamlanması gereken bir dizi değildir. Çocuğun ilgisi azaldığında veya başka bir ihtiyacı olduğunda malzemeleri kaldırın.

Bu sahnelerde ok, olayların sırasını göstermek için kullanılabilir. Ancak ok tek başına hangi bloğun taşındığını veya nerede bırakıldığını her zaman belirtmez. Bunu çocuğun sözlü açıklaması, işareti ya da daha açık bir çizim tamamlayabilir.

Birlikte hazırlama ve yardımcı olma

İki kişi oynuyorsa biri sepetleri seçebilir, diğeri blokları yerleştirebilir. Ardından boş olanı ikisi de kontrol eder. Roller değiştirilebilir; ancak bir kişinin hep hareket etmesi, diğerinin hep soru yanıtlaması şart değildir. Çocuklar kararları birlikte alabilir veya aynı rolü sürdürmeyi seçebilir.

Bir yardımcı nesneyi çocuğun işaretiyle taşıyorsa önce seçimi doğrulasın: “Bu bloğu daireli sepete mi koyayım?” Yanlış anlaşıldığında hareket düzeltilebilir. Yardımcının kendi tahminini hemen uygulaması, çocuğun düşüncesini göstermesine fırsat vermeyebilir.

Çizim sırasında da benzer bir paylaşım mümkündür. Çocuk kaç işaret ve hangi sepetin içine konacağını belirler; yetişkin onun isteğiyle çizer. Sonra resme birlikte bakıp anlatılmak istenenin gösterilip gösterilmediğini kontrol ederler. Yetişkinin yaptığı bir işaret yanlışsa bunu söylemesi ve düzeltmek için izin istemesi olağan bir ortak çalışma örneğidir.

Kullanılan sepet veya oyuncak bir çocuğa aitse oyuna dahil etmeden önce sahibinin rızasını alın. Çocuk eşyasını vermek istemezse başka bir kap ya da çizim seçilebilir. Sıfırı gösteren bir örnek oluşturmak için herhangi bir katılımcıyı kişisel eşyasını paylaşmaya zorlamak gerekmez.

Görme, dokunma ve iletişim yolları

Görsel olarak çalışan bir katılımcı için sepet sınırının belirgin, blok işaretlerinin ayrı ve arka planın sade olması yararlı olabilir. Ancak büyük çizim her kişi için yeterli değildir. Dokunarak inceleme, sesli betimleme veya çocuğun kullandığı iletişim aracı gerekebilir. Hangi düzenin uygun olduğunu katılımcıyla ve onu tanıyan kişilerle birlikte belirleyin.

Gerçek sepet bir kişinin erişebildiği mesafede olmalı; aksi durumda çocuk sepetin içini ancak başkasının anlatımından öğrenebilir. Bu anlatım tercih edilen yol olabilir, fakat nesneyi bağımsız incelemek isteyen bir kişiye uygun mesafe ve gerekli destek de sağlanmalıdır. Erişim için yapılacak uyarlama, oyunun kendisinden ayrı tutulmamalıdır.

Yanıt için konuşma zorunlu değildir. Çocuk boş alanı gösterebilir, uygun sembolü seçebilir veya “yok” anlamına gelen alışılmış işaretini kullanabilir. Bir cihaz kullanıyorsa sıfır, blok, sepet, içinde ve bitti gibi kavramlara nasıl eriştiği önceden kontrol edilebilir. Hangi işaretin seçildiği belirsizse yetişkin kendi başına karar vermeden sorar.

Beklemek de desteğin bir parçasıdır. Çizimi incelemek, iç bölgeyi bulmak ve bir yanıt hazırlamak zaman alabilir. Aynı soruyu hemen tekrar etmek yerine bir süre bırakın. Katılımcı durmak istediğini söylediğinde veya kendi yöntemiyle gösterdiğinde oyunu bitirmek mümkündür.

Evdeki başka bir örneğe geçmek

Oyun masasındaki kalem kabında hiç kurşun kalem yoksa o kaptaki kurşun kalem sayısı sıfırdır. Kapta bir boya kalemi bulunabilir; bu durum, yalnızca kurşun kalemleri sayan sorunun yanıtını değiştirmez. Aile isterse bu sahneyi iki kap ve birkaç büyük sembolle canlandırabilir. Gerçek kalemlerin çocuğun kullanımına uygun olup olmadığını yetişkin değerlendirir.

Kitaplıkta belirli bir rafta hiç kitap bulunmaması da sıfır kitaplık bir grup gösterebilir. Bu, evde hiç kitap olmadığı anlamına gelmez; başka raflarda kitap olabilir. Önce hangi rafın konuşulduğunu belirtin. Rafın önü kapalıysa veya tamamı görülemiyorsa sayıyı kesin söylemek yerine görünmeyen kısmı kontrol etmek gerekir.

Bu örnekleri bir görev listesi gibi tamamlamayın. Çocuğun tanıdığı bir durum seçmek açıklamayı kolaylaştırabilir, fakat her ailede kalem kabı ya da kitaplık bulunması gerekmez. Hayali bir kap çizmek veya uygun başka bir alan belirlemek de aynı karşılaştırmaya başlangıç olabilir.

Gerçek bir nesneyi başka birinin çalışması sırasında yerinden almak uygun olmayabilir. Önce izin isteyin; gerekli eşyalar kullanımdaysa çizim ya da oyun malzemesi seçin. Bir örneğin matematiksel olarak uygun olması, onu o anda kullanmanın aile için uygun olduğu anlamına gelmez.

Ne saklamak işe yarar?

Çocuk isterse iki sepetli resmi daha sonra birine anlatabilir: “Burada dört blok var; bu sepetin içinde hiç blok yok.” Dinleyen kişi dışarıdaki bir bloğu yanlışlıkla içeride sayarsa çizer sınırı gösterebilir veya açıklama ekleyebilir. Böylece kayıt, yalnızca yanıtı saklamaz; başka birinin ne anladığını kontrol etme fırsatı da verir.

Bir yetişkinin notu, yeni bir oyun planlamak için somut olabilir: “Sepetleri daire ve üçgenle ayırdık” veya “İşaretler üst üste gelince daha büyük çizim istedi.” Bu tür ifadeler kullanılan desteği ve düzeni tarif eder. Tek bir cevap üzerinden çocuğun genel yeteneği ya da gelecekteki okul performansı hakkında sonuç çıkarmak mümkün değildir.

Kâğıdı saklamak, fotoğraf çekmek veya kişisel bilgi yazmak şart değildir. Çocuk resminin gösterilmesini istemiyorsa buna saygı gösterin. Oyun bittikten sonra resmi kaldırmak, geri dönüştürmek ya da sonraki bir tarihte yeniden incelemek aile ve katılımcıların kararına bağlıdır.

Hangi biçimi seçmeli?

Blokları gerçekten ekleyip çıkarmak ve değişimi izlemek istiyorsanız uygun nesneler kullanışlıdır. Geçmişteki düzeni anlatmak veya nesneler ortada yokken bir sahneyi konuşmak istiyorsanız anlaşılır bir çizim yardımcı olabilir. Hareketli büyük kartlar veya sözlü betimleme gibi ara seçenekler de vardır. Seçim, göreve ve katılımcının erişimine göre yapılır.

Bir biçim bugün uygun gelmiyorsa diğerini zorunlu olarak denemek gerekmez. Çocuk boş sepeti inceleyip “içinde blok yok” dedikten sonra oyunu bitirebilir. Başka bir gün resme dönmek isterse o zaman hangi sepetin ve hangi nesnelerin gösterildiğini yeniden açıklayabilirsiniz.

Daha kısa bir nesne örneği için sıfır ve boş sepet yazısına, yapılan bir gözlemi anlatma fikri için sepetle ilgili kayıt yazısına bakabilirsiniz. Bu bağlantılar isteğe bağlıdır; gerçek veya çizilmiş tek bir boş grup da kendi başına tamamlanmış bir örnektir.