Küçük bir hikâye: Evdeki Nesnelerle İlk Ses Oyunları

Hikâyedeki soru

Ece oyun kutusu için üç resim bulur: top, tarak ve balık. Adlarını söylediğinde «top» ve «tarak» sözcüklerinin aynı sesle başladığını fark eder. Çocuk, Ece’ye bu iki resmi seçmesinde yardım edebilir; sonra herkes sözcükleri yeniden söyleyerek seçimi kontrol eder.

Bu etkinliğin hedefi söylenen sözcüğün ilk sesini dinlemektir. Hikâye karşılaştırmaya bir neden sağlar, fakat dinlemenin yerini almaz. Çocuk konuşarak, işaret ederek, bakışıyla seçerek veya kullandığı iletişim aracıyla yanıt verebilir.

İlk tur için T harfini okumak ya da yazmak gerekli değildir. Top ve tarak anlam bakımından birbirinden farklı nesnelerdir; buna rağmen anlaşılan adlarıyla ilk sesleri /t/ aynıdır.

Resimleri hazırlayın

Büyük ve anlaşılır bir top, tarak ve balık resmi seçin. Güvenli ve çocuğa uygun gerçek nesneler de kullanılabilir, ancak balık için bir resim yeterlidir. Kutuyu kâğıda çizerek seçilen resimlerin konacağı alanı gösterebilirsiniz.

Hikâyeden önce resimleri birlikte adlandırın: «top», «tarak» ve «balık». Bir görselin birden fazla adı olabilir. Karşılaştırılan ilk ses, yetişkinin aklındaki isimden değil, o turda gerçekten söylenen sözcükten belirlenir.

Yetişkin malzemelerin yaşa ve ihtiyaca uygunluğunu kontrol eder ve etkinliğe eşlik eder. Çocuk kartları tutmak zorunda değildir; bir sayfadaki resimleri gösterebilir veya yardımcıya hangisini seçeceğini belirtebilir.

Hikâyeyi anlatın

«Ece bir oyun kutusu hazırlıyordu. Bir top, bir tarak ve bir balık resmi gördü. Adları aynı sesle başlayan iki resmi kutuya koymak istedi.»

Resimleri göstererek sırayla «top», «tarak» ve «balık» deyin. Sonra sorun: «Hangi iki sözcük aynı sesle başlıyor?» Anlaşılan adlarla top ve tarak /t/ ile başlar; balık /b/ ile başlar.

Seçim kontrol edildikten sonra çocuk Ece’nin ne yapacağını belirleyebilir. Balık da yeni hikâyeye katılabilir. İlk ses kuralı yalnızca o turdaki seçimi belirler; başka nesnelerin hikâyede bulunmasını yasaklamaz.

Bir turun adımları

Resimler ilk tur boyunca görünür kalır. Çocuk nesnelerin yerini hatırlamak veya hızlı yanıt vermek zorunda değildir.

1. Top, tarak ve balık resimlerini gösterin ve adlarını birlikte belirleyin.
2. Ece’nin aynı ilk sesi paylaşan iki ad aradığını anlatın.
3. Her sözcüğü ilgili resmi göstererek söyleyin.
4. Çocuğun iki seçimini erişilebilir bir yolla belirtmesini sağlayın.
5. Seçilen adları tekrar söyleyip ilk sesleri karşılaştırın.
6. İstenirse hikâyeyi sürdürün veya bir çift kontrol edildikten sonra bitirin.

Örnek konuşma

Yetişkin: «Ece top, tarak ve balık gördü. Hangi iki ad aynı sesle başlıyor?» Çocuk topu ve tarağı gösterir. Yetişkin: «Seçtiğin adları tekrar söyleyelim: top, tarak. İkisinin ilk sesi /t/.»

Çocuk: «Ece topu kutuya koysun.» Yetişkin: «Olur. Tarağı da nereye koymak istersin?» Seçimden sonra hikâye çocuğun istediği yönde devam edebilir.

Çocuk yalnızca bir resim gösterirse hangi resmi seçtiğini doğrulayın ve ikinciyi aramak isteyip istemediğini sorun. İkinci seçim yapılmadan tamamlanmış bir çift varsaymayın.

Top ve balık seçilirse

Önce çocuğun resimleri hangi sözcüklerle adlandırdığını sorun. «Top» ve «balık» diyorsa sözcükleri yeniden söyleyin ve ilk seslerini karşılaştırın: /t/ ve /b/. Ardından «top» ile «tarak» sözlerini dinleyin.

Çocuk iki resmi aynı renk oldukları veya hikâyede birlikte oynamalarını istediği için seçmiş olabilir. Bu gözlemi kabul edin: «İkisi de mavi görünüyor. Şimdi adlarının ilk sesini karşılaştıralım.» Renk ve ses farklı kurallardır.

İsterse çocuğa yeni bir seçim yapma fırsatı verin. Kullandığı ad farklıysa yetişkinin söylemediği bir sözcüğü düzeltmek yerine gerçekten söylenen adı inceleyin.

Görselin adı üzerinde anlaşın

Bir top resmi bazen başka bir sözcükle adlandırılabilir. Çocuğa «Buna ne diyorsun?» diye sorun. Etkinlikte kullanılacak sözcüğe birlikte karar vermek, duyulan ilk sesin ne olduğunu açıklaştırır.

Anlaşma doğal gelmiyorsa veya resim belirsiz kalıyorsa başka bir görsel seçin. Çocuğun uygun bir alternatif adını yalnızca yetişkin farklı bir cevap beklediği için yanlış saymayın.

İlk ses söylenen sözcüğe aittir. Resim tek başına bir ses üretmez ve her zaman tek bir ad gerektirmez. Bu nedenle her yeni örnekte adı kontrol etmek yararlıdır.

Ses ile harfi ayırın

Sözcük söylendiğinde ses duyulur; harf ise yazılı bir işarettir. «Top» ve «tarak» sözcükleri /t/ ile başlar ve bu ses bu sözcüklerde T harfiyle yazılır. İlk oyun yazıya bakmadan da yapılabilir.

Çocuk harfi merak ederse T’yi ve sözcükleri büyükçe yazıp aralarındaki ilişkiyi açıklayabilirsiniz. Harfin adı ile sözcüğün başındaki tek sesi aynı konuşma birimi gibi sunmayın.

Henüz harf tanımayan bir çocuk resimler ve söylenen sözcüklerle göreve katılabilir. Ses arama sorusunu gizli bir okuma sınavına dönüştürmeyin.

İlk ses ve ilk hece

«Top» ve «tarak» aynı /t/ sesiyle başlar, ancak ilk heceleri aynı değildir: «top» ve «ta». Etkinlikte ilk hecenin bütünü değil, sözcüğün en başındaki ses karşılaştırılır.

Çocuk heceleri karşılaştırıyorsa bunun ayrı bir görev olduğunu açıklayın. «Bugün ilk sesi dinliyoruz; sonraki sesler farklı olabilir» diyerek iki sözcüğü yeniden söyleyin.

/t/ kısa bir ünsüz sesidir; onu doğal olmayan biçimde uzatmak gerekmez. Sözcükleri açıkça ve bütün olarak söylemek, ardından başlangıcı karşılaştırmak yeterli bir model olabilir.

İki resimle başlayın

Önce yalnızca top ve tarak resimlerini gösterin. İkisini adlandırıp «İkisinin başında /t/ duyuyorum» deyin. Çocuk adı duyduğunda ilgili resmi gösterebilir; henüz üç seçenek arasından çift bulması gerekmez.

Sonra balık resmini ekleyin ve adının farklı bir sesle başladığını söyleyin. Çocuğa önce /t/ ile başlayan bir resmi, ardından diğerini seçmek isteyip istemediğini sorun.

Bakışla veya cihazla seçim yapılıyorsa yanıtın nasıl onaylanacağını önceden belirleyin. Yardımcı, çocuğun seçimini doğrulamadan resmi taşımamalıdır.

Bir uygun örnek daha ekleyin

Bir tavşan resmi ekleyin ve onun adını «tavşan» olarak anlaşın. «Top», «tarak» ve «tavşan» /t/ ile başlar; «balık» /b/ ile başlar. Önce her görseli tek tek adlandırın.

«/t/ ile başlayan iki ad bul» sorusunda bu üç sözcükten herhangi ikisi uygundur. «Hepsini bul» sorusunda üçü de kontrol edilir. Kaç yanıt istendiğini seçimden önce belirtin.

Daha fazla resim görüş alanını karmaşıklaştırıyorsa önceki üç resme dönün. Ek seçenek bir zorluk düzeyidir, temel etkinliğin zorunlu koşulu değildir.

Uygun çift bulunmadığında

«Top», «balık» ve «kedi» adları üzerinde anlaşın. Bu sözcüklerin ilk sesleri sırasıyla /t/, /b/ ve /k/ olduğundan bu kümede aynı sesle başlayan bir çift yoktur.

Çocuk «çift yok» diyebilir veya bunun için hazırlanmış bir seçeneği gösterebilir. Adları yeniden söyleyerek her başlangıcı kontrol edin. Daha sonra tarak resmi eklenirse top ile tarak bir çift oluşturur.

Cevap, sunulan küme değiştiği için değişmiştir. Çocuğu kurala uymayan iki resmi seçmeye zorlamak yerine «yok» yanıtını geçerli kabul edin.

İki farklı doğru çift

Top, tarak, balık ve bardak resimlerini gösterin. Adlar üzerinde anlaşıldığında ilk iki sözcük /t/, son iki sözcük /b/ ile başlar. «Aynı sesle başlayan bir çift bul» sorusunda iki çift de uygundur.

Yalnızca /b/ ile başlayan çift isteniyorsa bu ses yönergede önceden belirtilmelidir. «Bütün çiftleri bul» derseniz top ile tarağı ve balık ile bardağı ayrı ayrı kontrol edin.

Dört görsel daha fazla takip gerektirir. Gerekirse her sözcüğü tekrarlayın ve çocuğun erişebildiği bir yanıt yolu sunun.

Anlam ilişkisi başka bir kuraldır

Çocuk top ile balığı aynı hikâyede kullanmak isteyebilir: balık topun resmine bakar. Bu yaratıcı ilişki geçerlidir, fakat «top» ve «balık» aynı ilk sesle başlamaz.

Yetişkin şöyle diyebilir: «Hikâyende balık topa bakıyor. Şimdi bu iki adın başlangıcını dinleyelim.» Ardından top ile tarağın başlangıcını karşılaştırın. Bir seçimde anlam, diğerinde ses ölçütü kullanılmış olur.

Hikâyeyi düzeltmek veya çocuğun fikrini kaldırmak gerekmez. Hangi sorunun sorulduğunu açık tutmak, iki farklı bağlantının birlikte konuşulmasını sağlar.

Kutuyu gizli ipucu yapmayın

İlk seçimden önce üç resmi kutunun dışında aynı biçimde gösterin. Ece’nin iki adı aynı sesle başlayan resimleri aradığını açıklayın. Çocuk seçimi gösterdikten sonra yardımcı resimleri kutu alanına yerleştirebilir.

Yetişkin doğru çifti sorudan önce kutuya koyarsa konum cevabı gösterebilir. Bu durumda çocuğun sesleri mi yoksa yerleri mi kullandığını anlamak zorlaşır. İlk sunumda seçenekleri eşit biçimde erişilebilir tutun.

Seçimden sonra sözcükleri tekrar söyleyin ve kuralı kontrol edin. Gerekirse çocuğa seçimini değiştirme olanağı verin.

Konuşmadan yanıt vermek

Çocuk resimleri işaret edebilir, bakışıyla seçebilir, tanıdık bir işaret kullanabilir veya iletişim cihazından yanıt verebilir. İlk ve ikinci seçimin nasıl onaylandığını önceden belirleyin.

Bir seçim panosunda «tekrar söyle», «çift yok» ve «bitirmek istiyorum» seçenekleri yararlı olabilir. Sembollerin anlamını açıklayın ve hepsinin erişilebilir olduğundan emin olun.

Çocukların konuşma seslerini algılama ve iletişim kurma yolları farklıdır. Etkinliği kişinin ihtiyaçlarına göre uyarlayın; gerektiğinde onu tanıyan uygun bir uzmandan destek alın.

Çocuk «bilmiyorum» derse

«Birlikte dinleyelim» diyerek top ve tarak adlarını yeniden söyleyin. Ardından «İkisinin başında /t/ duyuyorum» modelini verin ve çocuğun bu resimlerden birini göstermek isteyip istemediğini sorun.

Bu destekli bir turdur ve geçerli bir katılım biçimidir. Not tutuluyorsa yetişkinin ortak sesi söylediğini de yazın. Daha sonra başka bir çift, ihtiyaç duyulan destekle denenebilir.

Çocuk seçmek istemiyorsa etkinliği bitirebilir veya hikâyeye başka zaman dönebilir. Yardımsız cevap alınana kadar oyunu uzatmak gerekli değildir.

Resimleri göz önünde tutun

İlk ses karşılaştırmasında resimlerin yerini hatırlamak hedef değildir. Seçenekleri görünür ve birbirinden ayırt edilebilir biçimde yerleştirin. Yetişkin her adı söylerken ilgili görseli gösterebilir.

Bir hafıza adımı eklemek isterseniz bunu ayrı bir oyun olarak açıklayın ve kontrol için resimleri yeniden açın. İlk turda hem gizli resimleri hatırlamak hem de sesleri karşılaştırmak gereksiz bir ek yük oluşturabilir.

Görsellerin yeri değiştirilirse bunu çocuğun görebileceği şekilde yapın ve yeni konumu açıklayın. Gizli bir değişiklik yanıltıcı olur.

Yer değiştirince ne olur?

İlk turdan sonra top ile balık resminin yerini çocuğun önünde değiştirin. Üç adı yeniden söyleyin ve aynı ilk sesi paylaşan çifti sorun. Top ve tarak sözcüklerinin başlangıcı konum değiştiği için değişmez.

Çocuk topun eski yerini gösterirse artık orada hangi resmin bulunduğunu adlandırın ve sesini karşılaştırın. Önceden beklenen konuma göre gizli bir cevap anahtarı kullanmayın.

Konum değişimi erişimi zorlaştırıyorsa bu adımı atlayın. Sabit görsellerle yapılan açık bir karşılaştırma da etkinliğin hedefini karşılar.

İki kişiyle hikâye kurmak

Bir kişi Ece’nin sorusunu söyler veya işaretle belirtir; diğer kişi iki resim seçer. Ardından iki katılımcı adları dinleyerek seçimi kontrol eder. İsterlerse sonraki turda rolleri değiştirebilirler.

Farklı seçimler yapıldığında önce hangi kuralın kullanıldığını sorun. Renk, nesnenin kullanımı ve sözcüğün ilk sesi farklı gruplar oluşturabilir. Karşılaştırma bir hız yarışması değildir.

Bir çocuk bakışıyla seçerken diğeri onun onayıyla resmi taşıyabilir. Yardımcı, kendi tahminini arkadaşının kararı yerine koymamalıdır.

Başka bir /b/ çifti

Yeni bir turda balık ve bardak resimlerini gösterin. Bu adlarla iki sözcük de /b/ sesiyle başlar. Kedi resmi /k/ ile başlayan bir karşıt örnek olabilir.

Her adı önce anlaşılır biçimde söyleyin. Çocuk görseli başka bir adla tanımlarsa o sözcüğü dikkate alın veya daha açık bir resim seçin. Aynı resim farklı kişiler için farklı adlar çağrıştırabilir.

Bu tur, önceki yöntemi başka bir sesle kullanır. İlk tur başarılı olsa bile yeni sözcüklerde farklı miktarda yardım gerekebilir.

Bir resim birden fazla nesne gösterirse

Bir masanın üzerinde bardak ve tarak bulunan resim, hangisinin adlandırıldığı belirtilmeden belirsiz olabilir. «Bardağı mı, tarağı mı konuşuyoruz?» diye sorun ve seçilen nesneyi işaret edin.

Çocuk «bardak» derse /b/, «tarak» derse /t/ dinlenir. Yetişkinin aklındaki nesneyi çocuğun söylemiş olduğu varsayılmamalıdır. Belirsizlik sürerse tek nesneli büyük bir resim kullanın.

Ad üzerinde anlaşmak, ses sorusunu kontrol edilebilir hâle getirir. Çocuğun seçimini yalnızca resmin arka planına veya yetişkinin niyetine göre değerlendirmeyin.

Kısa bir not tutmak

Somut bir not şöyle olabilir: «Top, tarak ve balık resimleri görünürken çocuk, yetişkin sözcükleri tekrar söyledikten sonra top ile tarağı gösterdi.» Ortak /t/ sesinin ipucu olarak söylenip söylenmediğini de ekleyin.

Bu kayıt yalnızca o sözcükleri ve koşulları anlatır. Çocuğun bütün ilk sesleri tanıdığını veya harfleri okuyabildiğini kanıtlamaz. Başka bir turda yeni sözcükler ve kullanılan yardım ayrıca kaydedilebilir.

Evdeki bu oyun tanı testi değildir. İşitme, dil veya iletişim hakkında süregelen soruları uygun bir uzmanla somut gözlemler üzerinden konuşabilirsiniz.

Ece soruyu kendisi sorsun

Yetişkin Ece adına «Top gibi başlayan başka hangi adı duydun?» diyebilir. Top resmini gösterip sözcüğü söyler, sonra tarak ve balığı seçenek olarak sunar. Çocuk yanıtı kendi iletişim yoluyla belirtir.

Tarak seçilirse iki sözcük tekrar dinlenir. Balık seçilirse /t/ ve /b/ başlangıçları karşılaştırılır ve yeni bir seçim fırsatı verilir. Karakterin sesini kullanmak çocuğun ilgisini çekmiyorsa aynı soru doğrudan sorulabilir.

Hikâye biçimi bir seçenek, ilk sesi kontrol etmek ise görevin özüdür. Her resim ve adı konuşma boyunca görünür veya erişilebilir kalmalıdır.

Bir cevap mı bütün cevaplar mı?

Top, tarak ve tavşan resimlerinin üçü de anlaşılan adlarıyla /t/ sesini paylaşır. «Bir örnek göster» dendiğinde herhangi biri yeterlidir. «Hepsini göster» dendiğinde üç resim ayrı ayrı incelenir.

Çocuk önce topu seçerse bu ilk seçim uygundur. Bütün örnekler istenmişse «Başka var mı?» diye devam edin. Kural sonradan değişmediği sürece ilk doğru seçim yanlış sayılmaz.

Seçimleri bir cihazla yapan çocuk için her seçimi onaylama ve sonraki seçeneğe geçme zamanı bırakın. İstenilen cevap sayısı baştan açık olmalıdır.

Hikâyede ad değişirse

Bir çocuk top resmine başka bir ad verebilir. Hikâyenin yeni sözcüğünü dinleyin ve ilk sesin önceki adla aynı olup olmadığına bakın. Karşılaştırmayı yalnızca yetişkinin sessizce düşündüğü sözcük üzerinden yapmayın.

Birlikte «Bu turda top diyelim mi?» diye anlaşabilirsiniz. Çocuk bu adı uygun bulmazsa daha belirgin bir görsel veya onun kullandığı sözcüğe uygun başka bir eş seçin.

Hikâyenin serbestçe değişmesi mümkündür. Ses oyunu için yalnızca o an hangi sözcüklerin söylendiğinin anlaşılması gerekir.

Bir sözcüğü tekrar dinlemek

Yetişkin «tarak» der ve ilgili resmi gösterir. Çocuk başlangıcı tekrar duymak isterse sözcüğü yeniden doğal biçimde söyleyin. Sonra «top» ile karşılaştırın; iki sözcükte de ilk ses /t/ olarak duyulur.

Çocuğun sözcüğü aynı sesle tekrar etmesi şart değildir. Bir resmi seçmesi veya dinlediği iki başlangıcın aynı olduğunu kendi iletişim biçimiyle belirtmesi yeterli olabilir.

Tekrarlanan sözcüklerin sırası ve verilen ipucu not edilebilir. Böylece sonraki bir gözlemde kullanılan destek açık olur.

İki ses arasında seçim

Yetişkin top resmini gösterip «Başta /t/ mi /b/ mi duyuyoruz?» diye sorabilir. Bu biçim, iki resim arasında seçim yapmaktan farklıdır. Çocuğun bu ses seçeneklerine erişebildiğinden emin olun.

Yanıt, ilk veya ikinci seçeneğin gösterilmesiyle verilebilir. Yetişkin top sözcüğünü tekrar söyleyerek birlikte kontrol eder. Seslerin yazılı işaretlerini okumak gerekmez.

Ses seçimi uygun değilse top ve tarak resimlerine dönün ve yetişkinin açık modelini kullanın. Aynı hedef farklı desteklerle çalışılabilir.

Bir yetişkin model verdiğinde

Yetişkin «Top ve tarak sözcüklerinin başında /t/ duyuyorum» derken her resmi gösterir. Ardından çocuk bu örneklerden birini seçebilir veya ikinci resmi işaret edebilir.

Model verildiğini açıkça söylemek, desteğin anlaşılmasını sağlar. Bu turdan sonra kayda «yetişkin ortak sesi söyledi» eklenebilir. Destekli cevap, destek verilmemiş bir cevapla aynı koşullarda değildir.

Yardımın amacı çocuğa seçimi erişilebilir kılmaktır. Çocuğun kararını onaylamadan kendi tercih ettiğiniz resmi onun yanıtı gibi taşımayın.

Odadan bir örnek bulmak

Çocuk odada bir tabak görüp hikâyeye eklemek isteyebilir. Önce «Buna ne diyorsun?» diye sorun. «Tabak» adı seçilirse ilk ses /t/ ile «top» ve «tarak» sözcüklerine katılır.

Tabağı almak veya taşımak gerekli değildir; güvenli bir yerden işaret etmek yeterlidir. Yetişkin gerçek nesnenin çocuğun erişimi ve yaşı için uygun olup olmadığını değerlendirir.

Başka bir ad kullanılırsa onun başlangıcını dinleyin. Hikâyeye eklenen her nesnenin /t/ grubuna girmesi zorunlu değildir.

Aynı ve farklı başlangıcı karşılaştırın

Top ve kedi resimlerini gösterin. Adları anlaşıldıktan sonra «Başlangıçları aynı mı, farklı mı?» diye sorun. «Top» /t/, «kedi» /k/ ile başlar; bu adların ilk sesleri farklıdır.

Çocuk «farklı» işaretini seçebilir veya kendi sözleriyle anlatabilir. Bir yetişkin sözcükleri tekrar ederek iki resmi gösterir. Sonra tarak eklenirse top ile tarak aynı başlangıçlı bir örnek olur.

Bu karşılaştırma çocuğun sesi kendisinin üretmesini gerektirmez. Dinleme, seçim ve açıklama için uygun iletişim desteği sunulabilir.

Gerçek nesne kullanmadan anlatın

Bir sayfaya üç büyük alan çizip her birine top, tarak ve balık resmi koyun. Ece ve kutu da basit çizimlerle gösterilebilir. Çocuk bir alana bakarak veya işaret ederek seçimini belirtir.

Bu sürüm yiyecek, küçük oyuncak veya hareket ettirilecek kartlar gerektirmez. Yetişkin çocuğun onayladığı görsele ayrı bir işaret ekleyebilir. İşaretlemeden önce seçimin doğrulanması önemlidir.

Resimler ayırt edilemiyorsa daha açık görseller hazırlayın. Hikâyenin hedefi çizim becerisi değil, söylenen adların başlangıcını karşılaştırmaktır.

Seçimden sonra resmi açık bırakın

Çocuk iki resmi seçtikten sonra onları hemen kaldırmayın. Adları seçilen sırada tekrar söyleyin ve her ilgili görseli gösterin. Böylece duyulan başlangıç ile yapılan seçim birbirine bağlanabilir.

Yetişkin yanlışlıkla başka bir ad kullanırsa bunu açıkça düzeltin ve çocuğa hangi sözcük üzerinde anlaşıldığını hatırlatın. Farklı bir ad farklı bir ilk ses verebilir.

Kontrol tamamlandıktan sonra çocuk hikâyeyi sürdürmek veya bitirmek arasında seçim yapabilir. Tek bir doğrulanmış çift temel görev için yeterlidir.

Yetişkinle rol değiştirmek

Çocuk iki hazırlanmış resmi seçer ve yetişkinden ortak başlangıcı bulmasını ister. Yetişkin seçilen görsellerin adlarını söyler; çocuk da seçiminin doğru anlaşılıp anlaşılmadığını onaylayabilir.

Yetişkin hata yaparsa sözcükleri birlikte yeniden dinleyip yanıtı düzeltin. Çocuğu şaşırtmak için adları gizlice değiştirmeye gerek yoktur. Kontrol herkes için aynı açık örneklere dayanmalıdır.

Çocuk değerlendirme rolünü jest, bakış veya cihazla üstlenebilir. Yardımcı seçilen resmi söylemeden önce çocuğun onayını alır.

Aradan sonra aynı kümeye dönmek

Bir süre sonra top, tarak ve balık resimlerini yeniden gösterin ve adları tekrar belirleyin. Resimler açık kaldığı için görev konumları hatırlama sınavına dönüşmez.

Çocuk farklı bir çift seçerse kullanılan adları, görsellerin yerini ve verilen desteği kontrol edin. Önceki turla koşullar aynı değilse yanıtların neden değiştiğine dair kesin bir sonuç çıkarmayın.

Kısa bir kayıt, yetişkinin sözcükleri tekrar söyleyip söylemediğini belirtebilir. Bir sonraki adımı seçerken bu bilgi, basit bir puandan daha açıklayıcıdır.

Çocuğun kendi çizimini kullanmak

Çocuk hikâyeye bir tavşan çizmek isterse ona alan ve uygun malzeme sunun. Çizimi kendi yapabilir veya bir yardımcıya tarif edebilir. Önce görseli «tavşan» olarak adlandırıp adlandırmadığını doğrulayın.

Ardından «tavşan» ile «top» sözcüklerini söyleyip başlangıçlarını dinleyin. İkisi /t/ ile başlar. Çizimin ayrıntılı olması bu karşılaştırma için gerekli değildir.

Başka bir kişi resmi tanımıyorsa çocuk adını açıklayabilir veya yetişkin çocuğun izniyle etiketi yazabilir. Yazı, belirlenen adı kaydeder; dinleme görevini tek başına yerine getirmez.

Bir seçim panosundaki semboller

Pano kullanıyorsanız top, tarak ve balık için büyük ayrı semboller hazırlayın. «Tekrar» veya «bitir» gibi işlevler de gerekiyorsa bunları açıklayın. Kullanılan simgeler çocuğun alışık olduğu düzene uygun olmalıdır.

Yetişkin sırayla seçenekleri gösterebilir ve çocuğun seçimini onaylamasını bekleyebilir. Bir simgenin görünür olması, herkes için otomatik olarak erişilebilir olduğu anlamına gelmez.

Pano sözcüklerin adlarını ve seçimi destekler. İlk ses karşılaştırması için adları ayrıca söylemek veya kişinin uygun iletişim yönteminde sunmak gerekir.

İki katılımcı farklı adlar kullanırsa

Bir çocuk resme «top» derken diğeri başka bir uygun ad kullanabilir. İki adı da duyun ve hangisinin bu turda karşılaştırılacağını birlikte belirleyin. Bu karar verilmeden ortak ilk ses hakkında değerlendirme yapmak belirsizdir.

Çocuklar tek bir adı seçmek istemiyorsa iki ayrı karşılaştırma yapılabilir. Her karşılaştırmada kullanılan sözcükleri açıkça söyleyin ve sonucu o sözcüklere bağlayın.

Böylece anlaşmazlık bir kişinin görseli yanlış gördüğü varsayımına dönüşmez. Dil seçimi ve görselin kendisi ayrı bilgilerdir.

Hikâyeyi baştan sona yeniden anlatmak

Tur tamamlandığında resimleri görünür bırakın ve çocuğa Ece’nin ne seçtiğini anlatmak isteyip istemediğini sorun. Çocuk bir resmi gösterebilir, iki adı söyleyebilir veya bir yardımcıya cümleyi kurdurabilir.

Yeni bir nesne eklenirse bunun hikâyenin devamı olduğunu belirtin. İlk turda hangi üç resmin bulunduğu ile sonraki yaratıcı ekleme farklı zamanlara aittir.

Son olarak seçilen iki adı tekrar söyleyip ortak başlangıcı dinleyebilirsiniz. Hikâye anlatma ve ses karşılaştırması ilişkili ama ayrı etkinliklerdir.

Bir duraklama ve sonraki adım

Çocuk yorulduğunu belirtirse oyunu durdurun. Resimler masada kalabilir veya yetişkin tarafından güvenle kaldırılabilir. Bir sonraki buluşmada önceki seçimden değil, adları yeniden anlaşılmış açık bir kümeden başlayın.

Yeni bir çift seçildiğinde yalnızca bir özelliği değiştirin: örneğin aynı üç resim yerine balık, bardak ve kedi kullanın. Yönerge ve cevap yolu aynı kalabilir.

Bu düzen, yeni sözcüklerin karşılaştırılmasını kolaylaştırır. Yanıtı etkileyen yardım veya erişim koşulları değişirse bunları da dikkate alın.

Bir eşleşmeyi başkasına göstermek

Çocuk isterse seçtiği top ve tarak resimlerini tanıdığı bir kişiye gösterebilir. Yetişkin, adların bu turda nasıl belirlendiğini açıklar ve her sözcüğü söyler. Çocuk ortak başlangıcı kendi iletişim yöntemiyle belirtebilir.

Dinleyen kişi hangi iki görselin seçildiğinden emin değilse çocuktan onay ister. Bir yardımcı resmi taşıyabilir veya sözcüğü söyleyebilir, fakat çocuğun seçimini kendisi belirlemez.

Bu paylaşım için fotoğraf çekmek veya kayıt göndermek gerekli değildir. Aynı masa başında iki resme bakmak, çocuk paylaşmak isterse yeterlidir.

BrainHunters ile devam

Evdeki başka örnekler için nesnelerle ilk ses oyunları yazısına bakabilirsiniz. Her nesnenin adını birlikte belirleyip gerçekten söylenen sözcüğün başlangıcını dinleyin.

Harf etkinlikleri isteğe bağlı dijital bir devam sunar. Seçilen etkinliğin yazılı harfi mi yoksa konuşulan sözcüğün sesini mi sorduğunu kontrol edin. Bu iki görev ilişkilidir ama aynı değildir.

Çocuk Ece’nin hikâyesini saklamak isterse seçtiği bir cümleyi veya resmi kaydedebilirsiniz. Bir çiftin birlikte kontrol edilmesi, ilk oyun için yeterli bir bitiştir.