Hazır kaşıkları göstermek, bir tepside taşımak veya peçetelerle eşleştirmek farklı hazırlıklar gerektirir. Bu liste dört somut seçeneği karşılaştırır ve çocuğun ihtiyaçlarına, mevcut malzemelere ve alana göre seçim yapmanıza yardımcı olur.
Liste nasıl sıralandı?
Ara öğün hazırlanırken nesneleri tek tek saymak için dört seçenek karşılaştırıyoruz: hazır kaşıkları göstermek, kaşıkları iki alan arasında taşımak, peçetelerle eşleştirmek ve kâğıt üzerinde ayrı yerler hazırlamak. Sıra, malzemelerin zaten bulunduğu varsayımıyla açıklanan hazırlık adımlarına dayanır. Ölçülmüş dakika değerleri veya yararlılık sıralaması değildir. Tepsi elinizde değilse ya da kâğıt yerler önceden hazırsa aileniz için sıra değişebilir.
Her seçenekte ortak hedef, bir nesneye bir sayı sözcüğü vermektir. Çocuk üç kaşığı gösterirken kendisi veya yetişkin «bir, iki, üç» der; her kaşık bir kez seçilir. Son sözcük, sayılan bütün kaşıkların sayısını belirtir. Aileniz bir seçeneği deneyebilir, daha küçük bir grupla başlayabilir veya etkinliği başka bir güne bırakabilir. Dört seçeneği aynı oturumda tamamlamak gerekmez.
İlk seçenek yalnızca masadaki nesneleri ayırmayı, ikincisi iki alan oluşturmayı, üçüncüsü peçeteleri de yerleştirmeyi, dördüncüsü ise kâğıt yerler hazırlamayı içerir. Bu anlatım adımların sayısını karşılaştırır; her adımın herkes için aynı sürede gerçekleştiğini varsaymaz. Örneğin erişilebilir bir yüzey hazırlamak veya büyük çizimler yapmak ayrıca zaman alabilir. Sıralama günlük koşulları düşünmek için başlangıç noktasıdır, uyulması gereken bir takvim değildir.
Bir yöntemle başlamak diğerlerini hiç kullanmamak anlamına gelmez. Çocuk doğrudan göstermede aynı kaşığa dönerse taşıma yöntemi yeni bir destek sunabilir. Peçetelerle eşleştirme daha sonra başka bir soru ekler. Her değişikliği çocuğa söyleyin: «Şimdi saydıklarımızı bu tarafa koyalım». Böylece yetişkinin neyi neden değiştirdiği anlaşılır. Çocuğun istemediği bir yöntemi sırf listedeki yeri nedeniyle uygulamak gerekmez.
1. Hazır kaşıkları göstermek
Üç temiz kaşık zaten masadaysa onları birbirinden ayırın ve çocuğun rahatça görebileceği biçimde koyun. «Hangi kaşığı önce sayalım?» diye sorun. Çocuk birini gösterdiğinde «bir», bir başkasında «iki», sonuncusunda «üç» deyin. İsterse sayıları çocuk söyleyebilir; yetişkin onun seçtiği nesneleri gösterir. Başka malzeme hazırlamak gerekmediği için bu seçenek listede ilk sıradadır.
Sınırlılığı, sayılan kaşıkların yerinde kalmasıdır. Çocuk hangisini daha önce gösterdiğini unutursa bir kaşık atlanabilir veya iki kez sayılabilir. Kaşıkları daha aralıklı koymak yardımcı olabilir. Bu yeterli değilse ikinci seçenekteki gibi sayılanları ayrı bir alana taşımayı deneyin. Yemek için yalnızca iki kaşık gerekiyorsa iki kaşıkla çalışmak da mümkündür.
İlk denemede kaşıklar birbirine değmeyecek şekilde dursun. Yetişkin bir nesneyi gösterip «bir» dediğinde çocuk sözcük ile nesnenin aynı anda kullanıldığını görebilir. Sonra çocuğa hangi kaşığı göstermek istediğini sorun. Seçtiği yerden başlaması mümkündür: soldan sağa gitmek tek doğru yol değildir. Her nesne bir kez seçildiğinde son söylenen sayı bütün grubun miktarını anlatır.
Örnek konuşma şöyle olabilir: Yetişkin «Hangi kaşıkla başlayalım?» der. Çocuk ortadakini gösterir. Yetişkin «Bir» der ve bekler. Çocuk sağdakini seçer; «iki» denir. Soldaki seçildiğinde «üç» duyulur. Yetişkin grubu göstererek «Üç kaşık saydık» diye özetler. Çocuk seçim yapmak istemiyorsa yetişkin tek bir örnek gösterip sofra hazırlığına devam edebilir.
Kaşıklar üst üste duruyorsa gösterme yöntemi yanıltıcı olabilir. Bir kaşık diğerinin altında kalmışsa onu saymamak, yalnızca sayı sözcükleriyle ilgili bir güçlük olduğunu göstermez. Önce nesneleri ayırın ve her birinin sınırını görünür kılın. Çocuk bir nesneye erişemiyorsa onu daha uygun bir yere taşıyın. Sayma başlamadan yapılan bu basit düzenleme, daha sonra gereksiz düzeltmeleri azaltabilir.
Kaşıkları gösterirken bir elinizle bütün grubu kapatmamaya çalışın. Nesneler küçük görünüyorsa daha büyük uygun eşyalar veya daha yakın bir yerleşim seçin. Çocuk yalnızca bir kaşığı gösterebiliyorsa yetişkin geri kalanları adım adım gösterebilir; daha sonra çocuk başka bir nesne seçmek isteyebilir. «Bir», «iki» ve «üç» sözleri gösterilen her nesneyle aynı anda kullanıldığında ilişki daha belirgin olur. Bir kez birlikte yapmak yeterli olabilir.
2. Sayılan kaşıkları taşımak
Bir tepsi veya masada iki boş alan belirleyin. Üç kaşık başlangıç alanında durur. Çocuk bir kaşık seçer; çocuk veya yetişkin onu diğer alana taşırken bir sayı sözcüğü söyler. Sonraki kaşıklarla «iki» ve «üç»e ulaşılır. Başlangıç alanının boş kalması, geride sayılmamış kaşık olup olmadığını görmeye yardım eder. İki alan hazırlamak ilk seçeneğe göre ek bir adımdır.
Çocuk kaşığı tutmak zorunda değildir. Bakışıyla, işaretiyle, sözüyle veya iletişim aracıyla seçebilir; yetişkin seçimin ardından nesneyi taşır. Tepsi yoksa uygun bir masada iki bölge veya araya konan bir kâğıt şeridi kullanılabilir. Yer çok darsa iki nesneyle başlayın. Fiziksel destek çocuğun seçimini yerine getirmeli, hangi kaşığın seçileceğine yetişkinin sessizce karar vermesine dönüşmemelidir.
Birinci alan için tepsinin sol yarısını, ikinci alan için sağ yarısını kullanabilirsiniz; ailenin düzenine göre yönler değişebilir. Önce bütün kaşıkları bir tarafa koyup «Henüz saymadıklarımız burada» deyin. Bir seçim yapıldığında kaşığı diğer tarafa taşıyın. İşlemin sonunda başlangıç tarafında kaşık kalmaz. Çocuğun yönleri bilmesi gerekmez; yetişkin alanları göstererek açıklayabilir.
Tepsi kayıyorsa yetişkin onu sabit tutabilir veya uygun başka bir yüzey seçebilir. Çocuk kaşığı kendi hareket ettiremese de seçimini yapabilir. Yetişkin «Bunu mu taşıyayım?» diye doğrular, ardından bir sayı sözcüğü söyler. Kaşıkların güvenle kullanılabilir olduğundan yetişkin emin olur. Bu yardım, çocuğun görevi üzerinde söz sahibi olmasını ortadan kaldırmaz.
Sayma sırasında kapı çalarsa iki alanı koruyarak ara vermek mümkün olabilir. Geri dönüldüğünde «Bunları taşımıştık, bunlar başlangıçta kaldı» diye gösterin. Son söylenen sayı belirsizse bütün kaşıkları geri koyup baştan saymak daha anlaşılırdır. Alan korunamıyorsa etkinliği tamamlamak zorunda değilsiniz. Başka bir gün yeni bir grupla başlayabilirsiniz.
Çocuk taşınmış bir kaşığı geri almak isterse bunun oyunda yeni bir hareket olduğunu açıklayın. Önceki saymanın sonucunu kullanmak için başlangıçta belirlediğiniz grubun tamamını dikkate almak gerekir. Kaşıklar iki alanda karışırsa yetişkin onları yeniden bir araya getirebilir ve çocuğa tekrar denemek isteyip istemediğini sorabilir. Hayır cevabı da kabul edilebilir. Görünür düzen, çocuğu daha fazla denemeye zorlamak için değil, isterse sayma yolunu izleyebilmesi için kullanılır.

3. Peçete ve kaşıkları eşleştirmek
Üç peçeteyi ayrı ayrı serin ve yanlarına üç kaşık hazırlayın. «Her peçetenin yanına bir kaşık koyalım» diye önerin. Çocuk yerleştirebilir veya yetişkine yerleri gösterebilir. Sonra her peçetenin yanına bakın ve kaşıkları ayrıca tek tek sayın. Bu seçenek ikinci bir nesne grubu ve daha fazla yer gerektirir; buna karşılık gerçek bir sofra hazırlığında kullanılabilir.
Bir peçetenin yanında iki kaşık, diğerinde hiç kaşık yoksa «Bu iki yerde ne görüyorsun?» diye sorun. Çocuk bir kaşığı boş yere taşıyabilir. Kaşığı fark ettirmeden ortadan kaldırmayın; bu, toplam grubu da değiştirir. Her peçeteye bir kaşık kuralı bu örnek için belirlenmiştir. Günlük sofrada herkesin kaşığa ihtiyacı olmayabilir.
Gerçek bir sofrada iki kişi kaşık kullanacaksa iki kaşık ve iki peçete yeterli olabilir. Ailenin o günkü düzenini üçlü örneğe uydurmak gerekmez. Peçeteleri ayırın, her birinin yanına gereken kaşığı koyun ve istenirse kaşıkları sayın. Yemek hazırlığına katılım, kullanılmayacak nesneler eklemekten daha doğal bir bağ kurar. Kaşık gerekmeyen bir ara öğünde peçeteler tek başına da sayılabilir.
Daha sonraki bir oyunda üç peçete ve iki kaşıkla başlayabilirsiniz. Yetişkin bunu gizlemeden söyler. Çocuk birer kaşık koyduğunda bir peçete boş kalır. «Her peçetenin yanında bir kaşık olması için ne gerekiyor?» sorusu eksik eşleşmeyi görünür kılar. Çocuk yeni bir kaşık önerirse ekleyin ve bütün yerleri tekrar kontrol edin. Yeni kaşık eklendiği için toplamın da değiştiğini belirtin.
Eşleştirme doğru olduğunda çocuk henüz sayı sözcüklerini söylememiş olabilir. Önce «Her peçetenin yanında bir kaşık var» diyerek eşleşmeyi anlatın. Sonra yalnızca kaşıkları gösterip «bir, iki, üç» diye sayın. Ters durumda çocuk üç kaşığı sayabilir ama ikisini tek peçetenin yanına koyabilir. Hangi adımın destek gerektirdiğini anlamak için iki soruyu ayrı tutun.
İnce peçeteler birbirine yapışmışsa yetişkin önce ayırabilir. Bir üst üste yığın, başlangıçta kaç peçete olduğunu görmeyi zorlaştırır. Her peçeteyi ayrı bir yere serdikten sonra çocuğun kaşıkları yerleştirmesine veya yönlendirmesine izin verin. Peçetelerin biri desenliyse hangi nesnenin peçete olduğunu belirtin; deseni ayrı bir peçete gibi saymayın. Nesneler ayrıldığında eşleştirmenin sonucunu her yerde kontrol etmek kolaylaşır.
4. Kâğıtta yerler hazırlamak
Bir kâğıda aralarında boşluk bulunan üç büyük daire çizin veya üç ayrı büyük kart hazırlayın. Her kaşık bir yere konurken bir sayı sözcüğü söylenir. Bu seçenek kâğıt yerleri hazırlama adımını ekler. Buna karşılık boş kalan yerler görülebilir ve kâğıt daha sonra yeniden kullanılabilir. Kaşıklar dairelerin içine rahatça sığmıyorsa daha büyük yerler hazırlayın ya da boş bir tepsi kullanın.
Daireler kaşık değildir; neyin sayıldığını açıkça söyleyin. Çocuk daireleri sayarsa bunun farklı bir grup olduğunu kabul edin ve «Şimdi dairelerin üzerindeki kaşıkları sayalım» diye açıklayın. Çizgiler dikkat dağıtıyorsa kartları kaldırmak mümkündür. Önceden hazır bir kart bulunuyorsa onu kullanmak, tepsi aramaktan daha az hazırlık gerektirebilir.
Daireleri çizerken aralarına kaşığın taşınmasına yetecek boşluk bırakın. Kalın ve belirgin bir çizgi bazı çocuklar için daha kolay görülebilir. Çocuk bir daireyi seçer, yetişkin veya çocuk kaşığı üzerine koyar ve sayı sözcüğünü söyler. Her daire yalnızca bir yer gösterir. Üçüncü kaşık yerleştirildiğinde bütün nesneleri gösterip «Üç kaşık var» denebilir.
Önceden kullanılan kartlarda eski işaretler varsa yeni saymayı karıştırabilir. Kartı temiz yüzüyle çevirin veya işaretlerin önceki oyundan kaldığını anlatın. Bir kartın üstünde iki kaşık varsa bunun bir yerleştirme sorunu olduğunu birlikte gözlemleyin. Dördüncü kaşığı eklemeye karar verirseniz açıkça yeni bir yer de hazırlayın. Eski üç yer kendiliğinden dört yer olmuş gibi davranmayın.
Çocuk daire çizmek istemiyorsa yetişkin hazırlayabilir; çizim bu etkinlikte ölçülen beceri değildir. Kartları hareket ettirmek zor geliyorsa masada sabit bir sayfa kullanın. İşaretli alanlar çocuğun dikkatini dağıtıyorsa düz bir tepsiye geçin. Kullanılacak araç, çocuğun saymayı takip etmesini kolaylaştırdığı sürece değerlidir.
Kartlar hazırlandığında çocuğa onları nerede saklayacağınızı söyleyin. Bir sonraki gün kartları seçmek isterse yetişkin erişilebilir yerden alabilir veya çocuk güvenle ulaşabiliyorsa kendi alabilir. Yüksek bir rafa tırmanmak gerekli olmamalıdır. Kartlar yırtılır ya da daireler kaşıkları tutacak kadar büyük olmazsa yeniden çizilebilir. Önceden hazırlanmış kartın varlığı, onu kullanmak için çocuğa zorunluluk getirmez; tepsi veya doğrudan gösterme de seçenek olarak kalır.
Ailenizin koşullarına göre seçim
Kaşıklar sofrada hazırsa ilk seçenek en az yeni adım gerektirebilir. Çocuk zaten bir tepsiyle çalışmayı seviyorsa ikinci seçenek daha açık olabilir. Peçeteler masaya serilmişse üçüncü seçenek hemen kullanılabilir. Dördüncü seçeneğin kartları önceki bir günden kalmış olabilir. Bu örnekler listenin neden kesin bir zaman sıralaması olmadığını gösterir. Önce mevcut nesneleri ve alanı kontrol edin.
Çocuğa iki gerçek seçenek sunabilirsiniz: «Kaşıkları göstermek mi istersin, tepside taşımak mı?» Her ikisi de gerçekten yapılabiliyor olmalıdır. Çocuk başka bir malzeme önerirse güvenli ve erişilebilir olup olmadığını birlikte değerlendirin. Masayı başka bir kişi hemen kullanacaksa bunu önceden söyleyin. İhtiyaç duyulan uyarlamalar hazırlık süresine dahil edilir; hız, erişilebilirliğin önüne geçmez.
Örneğin sofrada kaşıklar ve peçeteler önceden duruyorsa eşleştirme için yeni malzeme aramanız gerekmez. Başka bir gün yalnızca iki kaşık hazır olabilir; onları göstermek daha uygun olur. Bir üçüncü günde çocuk eski kâğıt kartlarını getirirse kartlar en kolay başlangıca dönüşebilir. Bu üç durum aynı listeyi farklı sıralar. Ailenizin mevcut koşulları soyut bir sıralamadan daha belirleyicidir.
İhtiyaç duyulan hazırlığı düşünürken yalnızca nesneleri değil, çalışma yerini de hesaba katın. Masa yemek veya bir yetişkinin işi için kullanılıyorsa boş bir zaman veya başka uygun bir yüzey gerekir. Çocuğun rahat oturması ve nesneleri görebilmesi de hazırlığın parçasıdır. Belirli bir dakika vaat etmek yerine «Önce masada yer açalım, sonra iki kaşığı çıkaralım» gibi somut adımları paylaşın.
İki yöntem arasında karar verirken şu somut soruyu deneyin: «Sayılanlarla kalanları ayırmak bize yardımcı olacak mı?» Evetse ve yeterli alan varsa taşıma uygun olabilir. Çocuk nesneleri zaten kolayca izliyorsa yalnızca göstermek yeterli olabilir. Peçeteler zaten hazırsa eşleştirme günlük işe bağlanabilir. Kartlar açık yerler sağlar, ancak çizgileri takip etmek bazı çocuklar için ek iş olabilir. Çocuğun tepkisi, listenin genel sırasından daha yararlı bilgi verir.
Sık görülen karışıklıkları çözmek
Çocuk ortadaki kaşığı atlarsa başlangıç alanında kalan nesneyi birlikte arayın. Kaşıklar yerinde sayıldıysa hangi nesnenin seçildiği belirsiz olabilir; hepsini başlangıca döndürüp taşıyarak yeniden sayın. Bir kaşık iki kez seçilirse «Bunu taşıdık, henüz hangisi burada?» diye sorabilirsiniz. Amaç doğru sayıyı yalnızca yetişkinin söylemesi değil, sayma yolunu görünür kılmaktır.
Çocuk sayı sözcüklerini nesneleri göstermeden hızlıca sıralayabilir. Bir denemede çocuk seçimi yaparken yetişkin sözcükleri söyler; başka bir denemede roller değişebilir. Her hareketin bir sözcükle eşleşmesine dikkat edin. Çocuk ara vermek isterse etkinliği bitirin. Tek bir sayı dizisi söylemesi ile nesneleri bire bir sayması farklı becerilerdir.
Bir çocuk «bir, iki, üç, dört» derken masada üç kaşık bulunabilir. Son sözcükten önce yeni bir nesne gösterilip gösterilmediğine bakın. Başlangıç alanı boşsa «Sayılacak başka kaşık kaldı mı?» diye sorun. Çocuk dördüncü sözcüğün nesnesiz kaldığını görebilir. Ardından toplamı birlikte söyleyebilirsiniz. Nesneleri eklemeden yalnızca sayı dizisini uzatmak grubun miktarını artırmaz.
Bir çatal yanlışlıkla kaşıklarla birlikte sayıldığında önce hangi grubun istendiğini açıklayın. «Bu bir çatal; şimdi şu kaşıkları sayıyoruz» diyebilirsiniz. Çocuk bütün yemek araçlarını saydığını düşünmüş olabilir. Onun seçtiği grubu da ayrı bir soruda saymak mümkündür. Belirsiz yönergeyi çocuğun hatası olarak sunmak yerine soruyu ve sınırı birlikte netleştirin.

Kolaylaştırmak ve ilerlemek
İki kaşığı birbirinden ayrı koymak başlangıcı kolaylaştırabilir. Her kaşığa bir sayı sözcüğü verin ve ikisi de gösterildiğinde durun. İki peçete veya iki kâğıt yer de kullanılabilir. Çocuk rahat olduğunda ve isterse üçüncü nesneyi ekleyin. Sayıyı artırmak otomatik olarak daha yararlı değildir; nesnelerin takip edilebilir olması önemlidir.
Üç nesne rahatça sayıldığında bir kaşığı açıkça ekleyip dört nesneyi baştan sayabilirsiniz. Peçetelerle eşleştirme yapılıyorsa bir peçete de ekleyin. Bir başka gün üç kaşığı yalnızca birbirinden uzaklaştırın ve yeniden sayın: ekleme yapılmadığı için sayı değişmez. Çocuk yeni grupta yerini kaybederse daha az nesneye veya iki alana geri dönün.
Kaşıklar farklı büyüklüklerde olabilir. Bir büyük ve iki küçük kaşık, büyüklüklerine bakılmaksızın üç ayrı nesnedir. Çocuk uzun bir kaşığa iki sözcük verirse «Bu uzun olan bir kaşık; şimdi diğerini seçelim» diye gösterin. İlk denemede benzer boydaki kaşıklar daha az dikkat dağıtabilir. Farklı boyları daha sonra denemek, büyüklük ile miktarın ayrı özellikler olduğunu konuşmaya yardımcı olur.
Çocuk üç kaşığı hemen görünce «üç» diyebilir. Bu küçük miktarı tek tek saymadan tanımış olabilir. İsterse kaşıkları birer birer göstererek kontrol edin; istemiyorsa yanıtını kabul edin. Başka bir gün farklı yerleşimde aynı grubu saymak yeni bir fırsat sunabilir. Hızlı cevaptan çocuğun hangi zihinsel yolu kullandığını kesin olarak çıkarmayın.
Aralıkları değiştirme örneğinde üç kaşığı önce yakın, sonra daha uzak yerleştirin. Hiçbir kaşığı gizlice eklemeyin veya çıkarmayın. Çocuk sıra uzadığı için daha çok olduğunu düşünürse her nesneyi birer kez sayarak kontrol edin. Ardından bir kaşığı gerçekten ekleyip dört nesneyi saymak ayrı bir denemedir. İki durumu aynı anda yapmak zor gelirse farklı günlerde deneyin. Bu karşılaştırma, yerleşimle gruptaki nesne sayısının farklı şeyler olduğunu gösterir.
Sayılan grubun sınırı
Masada kaşık, çatal ve peçete bulunuyorsa «Tepsideki kaşıkları sayalım» diyerek grubu belirtin. Çocuk çatalı gösterirse onun da bir eşya olduğunu kabul edin ve bu soruda kaşıkları aradığınızı açıklayın. Daha sonra bütün eşyalar sayılabilir, fakat bu farklı bir sorudur. Yetişkin ve çocuğun farklı sonuçları bazen farklı nesneleri seçmelerinden kaynaklanır.
Üç kaşığı saydıktan sonra birini görünür biçimde tepsiden kaldırın. «Tepside kaç kaşık kaldı?» diye sorun ve iki kaşığı gösterin. Kaldırılan kaşık hâlâ odadadır, ancak artık tepsideki gruba dahil değildir. Bu durum yalnızca araları açmaktan farklıdır. Sorunun hangi alanla ilgili olduğunu göstermek karşılaştırmayı anlaşılır kılar.
Üç kaşık bir çizimle de gösterilebilir. Çizimde üç kaşık olması, masada şu anda da üç kaşık bulunduğunu tek başına göstermez. Masadaki gerçek nesneler değişirse eski çizim aynı kalır. Hangi grubu saydığınızı söyleyin: «Bu resimdeki kaşıklar» veya «Bu tepsideki kaşıklar». İki temsil karşılaştırılabilir, ancak biri diğerini otomatik olarak güncellemez.
Sayma bittikten sonra «Kaç kaşık var?» sorusuna çocuk tekrar sayarak yanıt verebilir. Bu durumda bütün nesneleri aynı grupta tutun ve son söylenen sözcüğü vurgulayın: «Üç kaşığın hepsini saydık». Sayı sorulmadan önce bir nesne alınırsa eski sonuç yeni gruba ait olmaz. Değişikliği açıkça anlatıp kalanları yeniden saymak daha doğru olur.
Erişim, dil ve birlikte katılım
Nesneleri çocuğun erişebileceği yükseklikte, yeterli ışık ve aralıkla yerleştirin. Çocuk işaret, bakış, söz veya iletişim aracı kullanabilir. Yetişkin seçimi doğrular ve gerektiğinde kaşığı hareket ettirir. Düşük kontrastlı bir tepsi nesneleri ayırt etmeyi zorlaştırıyorsa uygun başka bir arka plan deneyin. Gereken destek için fazladan hazırlık yapmak sıralamadaki yeri değiştirebilir.
Birden fazla dil konuşulan evlerde çocuk sayı sözcüklerini kendisine uygun dilde kullanabilir. Yetişkin Türkçe sayıları doğal biçimde modelleyebilir veya çocuk nesneleri seçerken sözcükleri söyleyebilir. Her adımda çeviri istemek gerekmez. İki çocuk katılıyorsa biri seçip diğeri taşıyabilir; sonra isterlerse roller değişir. Hızlarını karşılaştırmak veya birini sürekli diğerini düzeltmekle görevlendirmek gerekli değildir.
Bir çocuk kaşığı tutarken diğeri sayı sözcüklerini söylemek isteyebilir. Sonra roller değişebilir; iki ayrı küçük grup da hazırlanabilir. Örneğin Deniz iki peçeteyi sayarken Ece üç kaşığı seçer. İsimler yalnızca örnektir ve ailede kullanılan isimlerle değiştirilebilir. Bir çocuğun daha büyük bir grupla çalışması diğerinin daha az başarılı olduğu anlamına gelmez. Sorular ve destek her çocuğun mevcut ihtiyacına göre seçilir.
Çocuk görsel seçim için daha büyük bir nesneye veya daha fazla zamana ihtiyaç duyabilir. İletişim aracı kullanıyorsa aracı etkinlik bitince de erişilebilir bırakın. Yetişkin «Bu kaşığı mı seçtin?» diye doğrulayıp yanıtı bekleyebilir. Gerekli uyarlamalar başka bir aşama değil, etkinliğin hazırlanmasının bir parçasıdır. Çocuğun tercih ettiği yöntemi aile en iyi onunla birlikte belirleyebilir.
Bir çocuk konuşmak istemediğinde yetişkin sayıları söyleyebilir; çocuk seçimini bakış veya işaretle yapabilir. Bekleme süresi çocuğun iletişim biçimine göre değişir. Yanıtı yetişkinin tahmin edip hemen taşıması yerine doğrulamak katılımı korur. Bir başka çocuk da sözcükleri söyleyebilir, fakat bu rolü üstlenmek zorunda değildir. Gerektiğinde iki çocuğa ayrı kısa fırsatlar sunmak aynı anda tek bir malzemeyi paylaşmaktan daha uygun olabilir.
Bitirme ve sonraki seçim
Sayma bittikten sonra kaşıkları sofrada gereken yerlere koyun veya uygun biçimde kaldırın. Çocuğa «Sen kaşıkları seçtin, ben sayıları söyledim» gibi gerçek iş bölümünü anlatabilirsiniz. İsterse hangi yöntemi tekrar kullanmak istediğini sorabilirsiniz. Bir not tutulacaksa somut olsun: «Taşıyınca kalan kaşığı fark etti». Bu gözlem bir tanı ya da başka çocuklarla karşılaştırma değildir.
Masa aniden başka bir iş için gerekiyorsa etkinliği durdurun ve ne değiştiğini söyleyin. Ayrılmış nesneler uygun bir tepside bekleyebilir; mümkün değilse daha sonra yeni bir grupla başlanabilir. Ara öğün sayma görevi tamamlanana kadar beklememelidir. Sonraki fırsatta çocuk aynı yöntemi seçebilir veya başka bir seçeneğe geçebilir.
Bir sonraki denemede yalnızca bir koşulu değiştirmek yararlı olabilir. Çocuk gösterirken yerini kaybettiyse taşıma alanı hazırlayın. Çizgiler karışık geldiyse kâğıt kartlarını kaldırın. Nesneleri görmek zorsa daha büyük aralık veya farklı arka plan kullanın. Bu değişikliklerin hangisinin işe yaradığını gözlemlemek, hepsini aynı anda değiştirmekten daha kolay olabilir.
Çocuk etkinlik sonunda devam etmek istemediğini söylerse bunu kabul edin. Malzemeleri uygun yere kaldırırken tekrar sayı söylemesini şart koşmayın. Eğer kendi isteğiyle saymak isterse hangi nesnelerin sayıldığını belirleyin: yerine konanlar mı, masada kalanlar mı? Bu iki grup hareket ettikçe değişir. Kısa bir ortak deneme, planlanan dört yöntemden yalnızca biri yapılsa bile tamamlanmış sayılabilir.
Gözlem yapmak istiyorsanız yalnızca gerçekten gördüğünüz eylemi yazın: «İki kaşığı ayrı alana taşıdık; çocuk üçüncüyü gösterdi» gibi. «Her zaman bağımsız sayıyor» gibi geniş bir sonuç, tek bir kısa denemeden çıkmaz. Not tutmak isteğe bağlıdır. Bir sonraki buluşmada çocuğun fikrini yeniden sorun; daha önce sevdiği bir yöntem bugün uygun gelmeyebilir. Ailenin amacı tutarlı bir tablo doldurmak değil, katılımı kolaylaştıran koşulları bulmaktır.
Çocuk hangi yöntemi tekrar kullanmak istediğini gösterirse bu tercihi sonraki uygun fırsatta dikkate alın. Bugün tepsi hazır değilse bunu söyleyin ve gerçekten mevcut olan bir alternatif önerin. Bir başka gün kartlar veya peçeteler hazır olabilir. Yöntemin seçimi, çocuğun ve ailenin o anki koşulları değiştikçe yeniden yapılabilir.
BrainHunters üzerinde devam edin
Günlük bir başka örnek için ara öğün malzemelerini sayma yazısına bakabilirsiniz. Dijital devam isterseniz sayılar ve sayma bölümünden uygun bir etkinlik seçin. Görünen her öğeyi işaret edip bir sayı sözcüğü söylemeyi deneyin. Ekran düzeni zor geliyorsa iki gerçek nesneye dönebilirsiniz. Buradaki dört seçenek için yeni ürün veya ekran gerekli değildir.
Yararlı yanıtlar
Hazırlık süreleri ölçüldü mü?
Hayır. Sıralama açıklanan adımlara dayanır ve mevcut malzemelere göre değişebilir.
Çocuk kaşıkları kendisi taşımak zorunda mı?
Hayır. Seçimini gösterebilir ve yetişkin onun yönlendirmesiyle nesneyi taşıyabilir.
Dört yöntemin hepsi uygulanmalı mı?
Hayır. Ailenize uygun tek bir seçenekle başlayabilirsiniz.



