Acele etmeden üç buluşma: Ara Öğün Hazırlığında Nesneleri Tek Tek Saymak

Hedef ve hazırlık

Bu öneride çocuk, her nesneyi bir kez gösterip ona bir sayı sözcüğü eşleştirmeyi dener. Üç kaşık için «bir, iki, üç» denirken her sözcük ayrı bir kaşığa karşılık gelir. Son söylenen sayı, sayılan kaşıkların tamamının miktarını belirtir. İlk buluşmada kaşıkları tek tek göstereceğiz; ikinci buluşmada aynı kaşıkların yerini değiştirip yeniden sayacağız; üçüncüde kaşıkları peçetelerin yanına koyacağız. Buluşmaların art arda günlerde veya bir hafta içinde yapılması gerekmez. Ailenize uygun aralıklarla geri dönebilirsiniz.

Üç temiz kaşık, üç peçete ve bir tepsi ya da masada boş bir alan hazırlayın. Kaşıklar birbirinin üzerine gelmesin; çocuk her birini görebilsin veya kendisi için uygun biçimde ayırt edebilsin. Yetişkin nesnelerin çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına uygunluğunu kontrol eder. O gün kaşık gerekmiyorsa büyük kâğıt kartlar veya güvenli başka tanıdık nesneler kullanılabilir. İkinci buluşmada nesneleri aralıklı yerleştirmek için biraz daha alan, üçüncüde ise peçeteler için ayrı yer gerekir.

Ara öğün hazırlanırken «Kaşıkları birlikte saymak ister misin?» diye sorun. Çocuk kaşığı alabilir, gösterebilir, bakışıyla seçebilir ya da yetişkine hangisini hareket ettireceğini söyleyebilir. Sayı sözcüklerini çocuk veya yetişkin söyleyebilir. Çocuk istemiyorsa hazırlığı kendiniz tamamlayın ve başka bir gün yeniden teklif edin. Ara öğünü doğru yanıt gelene kadar bekletmek gerekmez. Küçük ve açık bir davet, çocuğa ne yapabileceğini gösterir; katılmamayı seçmesi de mümkündür.

Bazı günler aile kaşık yerine yalnızca peçete veya tabak kullanır. Bugün gerçekten gereken güvenli eşyaları seçin; üç kaşığı sadece örneği tamamlamak için sofraya koymak zorunda değilsiniz. İki peçete gerekiyorsa iki peçete sayılabilir. İnce peçeteler birbirine yapışmışsa önce ayırın. Yiyecekleri saymak şart değildir ve yetişkin yiyeceğin hazırlanmasını ailenin ihtiyaçlarına göre yönetir. Etkinlik hazırlığı geciktirmeden günlük işe eşlik edebilir.

Üç kaşık bir arada dururken sapları veya başları üst üste gelebilir. Saymaya başlamadan her birini ayrı bir yere koyun. «Her kaşığı tek tek görebileceğimiz gibi yerleştiriyorum» diyebilirsiniz. Çocuk yerleşime yardım etmek isterse hangi kaşığı nereye koyacağını kendisi seçebilir. Eğer nesneler yine de birbirine karışıyorsa iki kaşıkla başlayın. Böylece çocuğun bir kaşığı atlaması yalnızca sayma güçlüğüne bağlanmaz; sunumun kendisi de değerlendirilmiş olur.

İnce iki peçete üst üste durduğunda tek bir peçete gibi görünebilir. Saymadan önce onları ayırın ve aralıklı koyun. «Burada iki ayrı peçete var» diyerek her birini gösterin. Çocuk birini taşıyabilir ya da yetişkine yerini söyleyebilir. İlk buluşmada özellikle saklanmış nesneler kullanmayın; bu, saymaya ek olarak bulma görevi yaratır. Daha sonra çocuk isterse üst üste duran nesneleri ayrı bir keşif olarak inceleyebilirsiniz.

Tepsiyi kısa bir süre için uygun başka bir yüzeye koyabilir veya yalnızca iki peçeteyi boş bir alanda sayabilirsiniz. Sıcak tabaklar, içecekler ve yetişkinin kullandığı araçlar hareket alanına engel olmamalıdır. Yetişkin güvenli yerleşimi belirler. Masa hazırlığa hiç uygun değilse etkinliği ertelemek mümkündür. Ayrı bir masa veya yeni tepsi satın almak gerekmez. Çocuğun ulaşabildiği, nesnelerin düşmediği küçük bir alan da yeterli olabilir.

Birinci buluşma: her kaşığa bir sayı

Kaşıkları aralarında boşluk bırakarak yan yana koyun. İlkini gösterirken «bir», ikincisini gösterirken «iki», üçüncüsünü gösterirken «üç» deyin. Her sözcüğü ilgili kaşığı gösterdiğiniz anda söyleyin. Ardından bütün kaşıkları işaret ederek «Toplam üç kaşık var» diye özetleyin. Şimdi çocuğun hangi kaşığı önce göstereceğini seçmesine izin verin. O gösterirken siz sayabilirsiniz; isterse rolleri değiştirebilirsiniz. Aynı anda hem nesneyi hareket ettirmek hem konuşmak zor geliyorsa bu iki işi paylaşın.

Yetişkin: «Hangi kaşıkla başlayalım?» Çocuk sağdaki kaşığı gösterir. Yetişkin: «Bir.» Çocuk bir başka kaşığı seçer. Yetişkin: «İki.» Son kaşıkla birlikte «üç» denir. Yetişkin: «Üç kaşığın her birini gösterdik.» Sağdan başlamak sorun değildir; önemli olan her kaşığı bir kez saymaktır. Çocuk bir sonraki sayıyı söylerken yeni kaşık göstermiyorsa «Henüz göstermediğimiz kaşık kaldı mı?» diye bakabilirsiniz. Cevabı uzun bir cümleyle açıklaması gerekmez.

Tepside iki alan belirleyin: kaşıkların başlangıçta bulunduğu alan ve sayıldıktan sonra konacağı alan. Çocuk bir kaşık seçtiğinde onu ikinci alana taşıyın ve bir sayı sözcüğü söyleyin. Çocuk hareketi kendi yapabilir veya yetişkine işaret verebilir. Başlangıç alanı boşaldığında bütün seçilmiş kaşıklar sayılmıştır. Bu düzen, özellikle çocuk hangi nesneye dokunduğunu hatırlamakta zorlandığında işe yarar. Tepsi yoksa masada iki uygun alan veya araya konan bir kâğıt şeridi kullanılabilir.

Kaşıkları saydıktan sonra gerçekten kullanılacakları yere koyun. «Sen kaşıkları seçtin, ben sayıları söyledim» gibi ne yaptığınızı anlatan bir cümle yeterlidir. Çocuk peçeteleri de saymak isterse onları ayrı bir grup olarak ele alın. Başka bir görev istemiyorsa etkinliği uzatmayın. Yetişkin, nesneleri ayırmanın veya daha büyük aralık bırakmanın işe yarayıp yaramadığını aklında tutabilir. Bu gözlem ikinci buluşmayı hazırlarken yardımcı olur.

Yetişkin bir kez örnek gösterdikten sonra hemen aynı soruyu birçok kez sormak yerine çocuğun ne yapmak istediğini bekleyin. Çocuk kaşıkların yerini değiştirebilir veya birini sofraya götürmek isteyebilir. «Hangi kaşığı önce taşıyalım?» sorusu gerçek hazırlığa bağlanır. Çocuk her seçim yaptığında yetişkin bir sayı sözcüğü söyleyebilir. Çocuk başka bir işe geçerse sayma daha sonra yeniden teklif edilebilir. Tek bir ortak deneme de planlanan ilk adım için yeterlidir.

Üç kaşık arasından birini seçmek için çocuk parmağını uzatabilir, ismini söyleyebilir veya bakışıyla işaret edebilir. Yetişkin seçimden emin değilse «Şu kaşığı mı istiyorsun?» diye sorar ve onayı bekler. Sonra kaşığı sayılmışların alanına taşır. Çocuk hareketi kendisi yapmak istiyorsa yer açın. Her iki durumda seçimin çocuk tarafından yapılması ile yetişkinin fiziksel desteği birbirinden ayrılır. Sayı sözcüğünü kimin söyleyeceğine de birlikte karar verebilirsiniz.

Atlama ve tekrarları fark etmek

Çocuk ilk ve son kaşığı gösterip ortadakini atlayabilir. «Burada bir kaşık daha görüyorum; onu saydık mı?» diye sorun. Emin değilseniz bütün kaşıkları başlangıç alanına geri koyup birlikte taşıyarak sayın. Taşınmamış olan kaşık, o alanda görünür kalır. Kaşıklar üst üste geldiği için biri görülmemişse önce aralarını açın. Yalnızca doğru sayıyı söylemek, çocuğun hangi nesneyi kaçırdığını anlamasına yardımcı olmayabilir.

Çocuk daha önce seçtiği kaşığa yeniden dönebilir. Ayrılmış alana bakarak «Bu kaşığı taşıdık; başlangıçta hangisi kaldı?» diye sorun. İşaret etmesine veya nesneyi kendisinin taşımasına zaman verin. Kaşıklar karıştıysa baştan başlamak bir seçenektir, fakat çocuk yorulduysa etkinliği bitirebilirsiniz. İki nesneyle yeniden başlamak da aynı beceriyi daha az eşya arasında denemeye yarar. Amaç hatayı uzun uzun tartışmak değil, sayma yolunu görünür kılmaktır.

Bir çocuk «bir, iki, üç» dizisini söyleyebilir ama üç sözcüğü iki kaşık gösterirken kullanabilir. Sayı dizisini bilmek ile nesnelere sırayla eşleştirmek farklı işlerdir. Çocuk kaşıkları taşırken yetişkin birer sözcük söyleyebilir. Başka bir denemede yetişkin çocuğun seçtiği kaşığı taşır, çocuk sayar. Her hareket arasında beklemek, her sözcüğün hangi nesneye karşılık geldiğini görmeyi kolaylaştırır. Hızlı saymak bu buluşmanın hedefi değildir.

Tepsinin iki alanını küçük bir kâğıt şeridiyle ayırabilirsiniz. Başlangıçta üç kaşık bir tarafta durur. Taşınmış bir kaşığı yeniden seçmek isteyen çocuğa «Bu taraftakileri saydık; diğer tarafta hangisi var?» diye sorun. Kaşıklar tekrar karışırsa hepsini başlangıç alanına toplayıp bir kez daha deneyin. Çocuk devam etmek istemiyorsa saymayı bırakın. Çizgi yalnızca hatırlatıcıdır; kaşıkların üstünü örtmemeli veya onların sayılacak başka bir nesne gibi görünmesine yol açmamalıdır.

Çocuk üç kaşığa bakıp hemen «üç» diyebilir; küçük bir grubu saymadan tanımış olabilir. İsterse her kaşığı gösterip sonucu birlikte kontrol edin. İstemiyorsa yanıtını kabul edip hazırlığa devam edin. Başka bir gün nesneleri aralıklı yerleştirip tek tek taşıma önerilebilir. Çocuğun sayı sözcüklerini kullanma yolunu yalnızca hızlı cevaptan çıkaramayız. Birlikte sayma, gösterme ve bakma gibi farklı yolların hepsi konuşmaya katkı sağlayabilir.

İkinci buluşma: aralık ve sıralama

Üç kaşığı birbirine yakın koyup birlikte sayın. Sonra hiçbir kaşık eklemeden veya kaldırmadan aralarını açın. «Kaşıklar çoğaldı mı, yoksa araları mı açıldı?» diye sorun. Çocuk nasıl düşünüyorsa söyleyebilir veya gösterebilir; birlikte tek tek sayarak kontrol edebilirsiniz. Son sayı yine üçtür. Sıra daha uzun görünse de aynı üç kaşıktan oluşur. Masa küçükse aralığı az miktarda değiştirmek veya daha uygun bir yüzey beklemek yeterlidir.

Çocuk «Daha çok oldu, çünkü sıra uzadı» diyebilir. Yetişkin önce gözlemi kabul eder: «Evet, kaşıklar daha geniş bir yer kaplıyor.» Ardından «Bir kaşık ekledim mi? Tek tek bakalım» diyerek saymayı önerir. Her kaşığı ikinci alana taşıyın ve sonucu birlikte görün. Uzun her sırada mutlaka aynı sayıda nesne bulunmaz; bir kaşık eklenirse sayı değişir. Buradaki sonuç, yalnızca aynı üç nesnenin aralığı değiştirildiği durum içindir.

Üç kaşık yan yana dururken çocuk sağdan veya soldan başlayabilir. Her nesneye bir kez ulaşıldığında sonuç üçtür. Bir denemede sağdaki kaşıktan, başka bir denemede soldakinden başlayın ve sayılanları ayrı bir alana taşıyın. Böylece farklı başlangıçların aynı grubu kapsadığını görebilirsiniz. Çocuk için tek yön izlemek daha kolaysa bu değişikliği sonraya bırakın. Öğretilecek nokta belirli bir taraftan başlamak değil, bütün nesneleri birer kez saymaktır.

Kaşıkları üst üste gelmeden üç farklı konuma koyun. Çocuğa ilk hangisini seçmek istediğini sorun. Her seçilen kaşığı tepsinin boş bölümüne taşırsanız daha önce sayılanları ayırt etmek kolaylaşır. Dağınık düzen sıraya göre daha zor olabilir; çocuk yerini kaybederse kaşıkları yeniden sıraya dizin. Aynı üç kaşığın farklı yerleşimlerini karşılaştırmak, nesne sayısı ile yerleşimin farklı özellikler olduğunu konuşma fırsatı verir.

Önce kaşıkları yakın bir sırada sayın ve «Burada üç kaşık var» deyin. Çocuk bakarken aralarını açın. Sonra «Kaşıklara ne oldu?» diye sorun. «Uzaklaştılar» veya «Sıra uzadı» gibi cevaplar değişimi tarif eder. Birlikte yeniden sayarak miktarı kontrol edin. Eğer çocuk kaşıkları kendi taşımak isterse hangilerinin tepside kalacağını önceden belirleyin; yanlışlıkla masanın dışına çıkarılan bir kaşık seçilen grubun sınırını belirsizleştirebilir.

Aralıkları karşılaştırırken üç kaşığın hepsinin tepside kaldığını açıkça gösterin. Birini cebinize koyup daha sonra ortaya çıkarmak başka bir durum yaratır ve çocuğun neyin değiştiğini izlemesini zorlaştırır. Nesneler yanlışlıkla tepsiden düşerse önce güvenli biçimde alın ve yeni bir başlangıç yapın. «Şimdi yine üç kaşığı tepsiye koyduk» diyerek sayılacak grubu belirtin. Açık bir başlangıç, uzun görünen sıranın miktarı hakkında doğru karşılaştırma yapmayı kolaylaştırır.

İlk denemede ortadaki kaşık, sonraki denemede en soldaki kaşık seçilebilir. Her seçimden sonra nesneyi sayılanların alanına taşımak, izlenen yolu gösterir. İki denemede de bütün kaşıklar bir kez seçilmişse son söylenen sayı üç olur. Çocuk aynı kaşığı tekrar seçerse ayrı alanları göstererek kalanları bulun. Başlangıç konumunu değiştirmek ancak çocuk bunu denemek istediğinde eklenebilir. Sabit bir yol daha rahat geliyorsa onu kullanmak uygundur.

Üçüncü buluşma: peçetelerle eşleştirme

Üç peçeteyi ayrı ayrı açın ve yanlarına üç kaşık koyun. «Her peçetenin yanına bir kaşık koyalım» deyin. Çocuk nesneleri yerleştirebilir veya yetişkine yerlerini gösterebilir. Sonra her peçeteyi ve yanındaki kaşığı birlikte kontrol edin. Ardından yalnızca kaşıkları tek tek sayın. Eşleştirme ve sayı sözcükleriyle sayma ilişkili olsa da aynı hareket değildir. Çocuk çiftleri doğru oluşturabilir ve sayıları söylerken yardıma ihtiyaç duyabilir.

Bir peçetenin yanında iki kaşık, diğerinde hiç kaşık yoksa «Bu iki yerde ne görüyorsun?» diye sorun. Çocuk bir kaşığı boş yere taşımayı seçebilir. Gerekirse yetişkin çocuğun işaretiyle hareket ettirir. Sonra her peçetenin yanını yeniden kontrol edin. Bir kaşığı sessizce ortadan kaldırmak nesnelerin sayısını da değiştirir; burada amaç kaşıkları yeniden dağıtmaktır. Çiftleri tamamladıktan sonra toplam kaşık sayısını ayrı bir soruyla bulun.

Daha sonra üç peçete ve iki kaşıkla yeni bir durum deneyebilirsiniz. Başlangıçta iki kaşık koyduğunuzu açıkça söyleyin. Yerleştirme bitince «Her peçetenin yanında bir kaşık olması için ne gerekiyor?» diye sorun. Çocuk boş peçeteyi gösterebilir veya bir kaşık daha isteyebilir. Yeni kaşığı ekledikten sonra bütün çiftleri kontrol edin. İki farklı grubu izlemek zor geliyorsa aynı sayıda kaşık ve peçeteyle kalın. Gerçek ara öğünde herkesin kaşık kullanması gerektiğini varsaymayın.

Ara öğün için iki kişi kaşık kullanacaksa yalnızca iki kaşık hazırlamak yeterli olabilir. O gün üçüncü peçeteye kaşık koymak gerçek aile düzenine uymuyorsa eşleştirme örneğini ayrı bir oyun olarak kurun veya başka bir zamana bırakın. «Şimdi sofrada iki kaşığa ihtiyacımız var» diyerek gerçek durumu açıklayın. Örneklerdeki üç sayısı her aile için kural değildir. Sayılacak grup, o anda gerçekten hazırlanan veya açıkça oyun için seçilen nesnelerden oluşabilir.

Peçeteler ve kaşıklar yerleştirildikten sonra yetişkin ilk peçeteyi gösterir: «Yanında bir kaşık var.» Sonra ikinci ve üçüncüye bakılır. Çocuk hangi sırayla kontrol etmek istediğini seçebilir. Bir yerde iki kaşık varsa onları saymak ve başka yerde kaşık olup olmadığını görmek ayrı gözlemlerdir. Yetişkin sonucu doğrudan düzeltmek yerine «Burada ne görüyorsun?» diye sorabilir. Ardından çocuk bir kaşığı başka yere taşımayı seçerse son düzeni tekrar kontrol edin.

Toplam ve grubun sınırı

Üç kaşığı «bir, iki, üç» diye gösterdikten sonra «Toplam kaç kaşık var?» diye sorun. Çocuk «üç» diyebilir, bütün grubu gösterebilir veya yeniden saymak isteyebilir. İsterseniz tekrar sayın ve «Son söylediğimiz sayı üç; burada üç kaşık var» deyin. Sayma ile soru arasında nesne eklemeyin veya çıkarmayın. Çocuk henüz yeniden saymadan toplamı söylemiyorsa bu, tek tek gösterme denemesinin yararsız olduğu anlamına gelmez.

Masada çatal, kaşık ve peçete birlikte bulunabilir. Başlamadan «Bu tepsideki kaşıkları sayalım» diyerek grubu belirleyin. Çocuk çatalı gösterirse «Bu bir çatal; şimdi kaşıkları sayıyoruz» diyebilirsiniz. Gerekirse diğer eşyaları geçici olarak uzaklaştırın. Başka bir gün çocuk bütün çatal ve kaşıkları birlikte saymayı seçebilir; o zaman soru ve grup değişir. Farklı sonuçlar bazen sayma hatasından değil, hangi nesnelerin seçildiğine ilişkin farklı anlayışlardan kaynaklanır.

Üç peçete ve üç kaşık masadayken «Kaç tane var?» sorusu belirsiz olabilir. «Kaç kaşık var?» derseniz yalnızca kaşıklar sayılır. «Kaç peçete var?» sorusu diğer gruba yönelir. Bütün eşyaları saymak ise farklı bir sorudur. Başlangıçta her türü ayrı tutun ve sorarken ilgili nesneleri gösterin. Çocuğun farklı bir sayı söylemesi, hangi grubu seçtiğini düşündüğüyle ilgili olabilir. Önce bunu anlamak, cevabı hemen yanlış olarak nitelemekten daha açıklayıcıdır.

Üç kaşık sayıldıktan sonra çocuk isterse üç parmağını gösterebilir. Bir parmakla bir kaşığı eşleştirerek iki gösterimin aynı miktarı anlattığını konuşabilirsiniz. Parmak hareketi çocuk için uygun değilse büyük kartlar veya yalnızca kaşıkların kendisi kullanılabilir. Parmakları zorla açmak veya belirli bir el biçimini şart koşmak gerekmez. Bu ek gösterim, kaşıkları tek tek saymanın yerine geçmek zorunda değildir ve her buluşmada kullanılmasına ihtiyaç yoktur.

Kolaylaştırma ve sonraki adımlar

Üç kaşığı takip etmek güçse iki kaşıkla başlayın. Birini gösterirken «bir», diğerini gösterirken «iki» deyin. Çocuk yalnızca gösterebilir, hareketi izleyebilir veya sözcükleri söyleyebilir. Kaşıkları ayrı alanlara taşımak ikisinde de mümkündür. Sonraki bir gün çocuk isterse üçüncü kaşığı ekleyin ve yeni grubu baştan sayın. İki nesne kullanmak hedefi değiştirmez: her nesneye bir sayı sözcüğü karşılık gelir.

Üç kaşık rahatça sayıldığında bir dördüncüyü çocuğun görebileceği biçimde ekleyin. «Üç kaşık vardı; bir tane daha koydum. Şimdi hepsini sayalım» deyin. Her kaşığı göstererek veya taşıyarak dörde ulaşın. Peçetelerle eşleştirme için dört peçete de gerekir. Çocuk nesneleri karıştırırsa aralarını açın veya üçe dönün. Dört ve beş zorunlu hedefler değildir; yeni sayı, çocuk hazır ve ilgili olduğunda sunulabilecek bir değişikliktir.

Bir büyük ve iki küçük kaşık toplam üç nesnedir. Büyük kaşık daha uzun olsa da sayarken ona bir sayı sözcüğü verilir. Çocuk sap boyunca iki sayı söylerse «Bu uzun olan tek bir kaşık. Sıradaki hangisi?» diye sorabilirsiniz. İlk deneyimde birbirine benzeyen kaşıklar daha açık olabilir. Boyut farkını daha sonra eklemek, nesnenin büyüklüğü ile sayısını ayrı ayrı konuşmaya yardımcı olur.

İki değişikliği ayrı zamanlarda gösterin. İlkinde üç kaşığın yalnızca aralarını açın ve yeniden sayın: sayı üç kalır. İkincisinde üç kaşığa açıkça bir kaşık ekleyin ve dört nesneyi sayın. Çocuğa «Ne yaptım?» diye sorup hareketi göstermesine izin verin. İki durumu aynı anda karşılaştırmak zor gelirse ilkine dönün. Burada gizli bir değişiklik yaparak çocuğu şaşırtmaya gerek yoktur; gözle görülür eylemler üzerinden konuşmak yeterlidir.

Üç kaşığı saydıktan sonra birini herkesin görebileceği biçimde tepsinin dışına koyun. «Tepside kaç kaşık kaldı?» diye sorun ve kalan ikisini sayın. Alınan kaşık odada durur, fakat artık tepsideki gruba dahil değildir. Sorarken tepsiyi göstermek grubun sınırını açıklar. Sonra kaşığı geri koyup üçlü grubu yeniden sayabilirsiniz. Burada yalnızca aralık değişmez; tepsideki nesne sayısı gerçekten değişir.

Erişim ve aileyle katılım

Kaşıkları çocuğun rahat görebileceği ve erişebileceği yükseklikte yerleştirin. Büyük aralıklar ve belirgin bir arka plan nesneleri ayırt etmeyi kolaylaştırabilir. Çocuk dokunmak istemiyorsa veya hareket ettiremiyorsa bakışı, sözü, işareti ya da iletişim aracıyla seçim yapabilir. Yetişkin seçimin ardından kaşığı taşır ve gerekirse sayı sözcüğünü söyler. Seçim anlaşılmadığında yeniden sorun. Destek, çocuğun yerine karar vermek için değil, kendi seçimini uygulayabilmesini sağlamak içindir.

Çocuk sayıları kendisine o anda kolay gelen dilde söyleyebilir. Yetişkin Türkçe «bir, iki, üç» sözcüklerini doğal bir konuşma içinde kullanabilir veya çocuk nesneleri gösterirken sayıları söyleyebilir. Her adımda çeviri istemek gerekmez. Sözcüğün dilinden bağımsız olarak her kaşığın bir kez seçilip seçilmediğini gözlemleyin. Türkçe sözcüğü hatırlamak için duraklamak, çocuğun miktarı anlamadığı sonucuna tek başına götürmez. İşaret ve bakış da katılım yollarıdır.

Bir çocuk kaşığı seçebilir, diğeri taşıyabilir; ardından isterlerse rol değiştirebilirler. Örneğin Ada gösterir, Kerem kaşığı tepsinin diğer yanına koyar ve yetişkin sayı sözcüğünü söyler. İsimler yalnızca örnektir. Çocukların ihtiyaçları farklıysa biri iki, diğeri üç nesneyle çalışabilir. Kimin daha hızlı olduğunu karşılaştırmak veya büyük çocuktan sürekli diğerini düzeltmesini beklemek gerekmez. İzlemek isteyen çocuk daha sonra da katılabilir.

Gözlem, ara verme ve bitirme

İsterseniz etkinlikten sonra «Kaşıkları taşırken her birini bir kez seçti» gibi somut bir not yazın. «Bir kaşık üst üste kaldığında fark etmedi» notu da sonraki sefer aralık açmayı hatırlatabilir. Not tutmak zorunlu değildir; bir durumu hatırlamak yeterli olabilir. Bu gözlem bir tanı veya başka çocuklarla karşılaştırma değildir. Yalnızca hangi düzenin o anda yardımcı olduğunu anlamak için kullanılır.

Çocuk ilk gün kaşıkları peçetelerin yanına koymak isterse bu fikri kullanabilirsiniz. İkinci gün tek tek seçmek zor gelirse yeniden iki kaşığa dönmek de uygundur. Arada birkaç gün veya daha uzun süre olabilir; kaçırılmış bir günü telafi etmek gerekmez. Bir sonraki öneriyi çocuğun gösterdiği ilgiye ve hangi desteğin işe yaradığına göre seçin. Üç başlık, ailenin günlük düzenine uyarlanacak bir yol haritasıdır.

Kapı çaldığında veya aile başka bir işe geçmek zorunda kaldığında sayılmış nesneleri ayrı tutmak mümkün olabilir. Geri döndüğünüzde hangi alanın ne anlama geldiğini söyleyin. Son sayıyı hatırlamıyorsanız kaşıkları başlangıç alanına alıp yeniden sayabilirsiniz. Alanı korumak mümkün değilse etkinliği orada bitirin. Sonraki gün baştan başlamak ceza değildir; yeniden açık bir grup kurmanın yoludur. Ara öğün veya başka gerekli işler bitmemiş bir sayma görevi için beklememelidir.

Çocuğun yaptığı eylemi olduğu gibi anlatın: «Sen sıradaki kaşığı gösterdin, ben onu taşıdım.» Çocuk hem gösterip hem saydıysa bunu da söyleyebilirsiniz. Böylece yardımın kim tarafından verildiği açık kalır. Bir denemeden bütün becerinin bağımsızca kazanıldığını çıkarmak gerekmez. Çocuk nesneyi atladıysa «Kaşıkları ayırınca kalanını gördük» gibi stratejiyi tanımlayabilirsiniz. Bu tür somut geri bildirim, hız veya başka çocuklarla karşılaştırma yapmadan sonraki denemeye yol gösterir.

Bir buluşmada kaşıklar çok yakın olduğu için karıştıysa sonraki sefer aralarını açın. Çocuk nesneleri gördüğü hâlde aynı kaşığa dönüyorsa iki ayrı alan kullanın. Birkaç değişikliği aynı anda yapmak hangi desteğin işe yaradığını anlamayı zorlaştırabilir. Önce bir koşulu değiştirin ve çocuğun tepkisini gözlemleyin. Çocuk aynı malzemeyle devam etmek istemezse peçeteler gibi başka uygun bir nesne seçebilir. Plan esnek tutulduğunda önceki gözlem bir sonraki davete yön verir.

Etkinlik sona erdiğinde temiz ve kullanılmamış peçeteleri yerine koyabilir, kaşıkları sofrada gereken yerlere taşıyabilirsiniz. Çocuk yardım etmek isterse bir nesneyi seçip yetişkine verebilir veya nereye konacağını gösterebilir. Toplama sırasında yeniden saymak zorunlu değildir. Sayılacaksa hangi grubun sayıldığını belirtin: dolaba konan kaşıklar mı, masada kalanlar mı? Bu iki grup hareket ettikçe değişir. Yetişkin kullanılan eşyaların temizliğini ve saklanmasını ailenin alışkanlıklarına göre düzenler; öğrenme önerisi günlük bakım işinin önüne geçmez.

BrainHunters üzerinde devam edin

Benzer bir günlük örnek için ara öğün malzemelerini sayma yazısına bakabilirsiniz. Daha sonra dijital bir etkinlik isterseniz sayılar ve sayma bölümünden uygun bir çalışma seçin. Her öğeyi gösterip bir sayı sözcüğü söylemeyi deneyin. Ekrandaki görüntü kalabalık gelirse iki gerçek nesneye dönün. Üç buluşmayı yapmak için ekran veya yeni bir ürün gerekmez.